१२ दिनदेखि किन झापाको चियाबगानमा बसीरहेछन् पूर्वराजारानी ?

झापा । काठमाडौंमा राजावादी आन्दोलन चलिरहँदा पूर्वराजारानी भने काठमाडौंमा छैनन । उनीहरू यतिबेला झापामा सुस्ताइरहेका छन् । आन्दोलन सुरु हुनुभन्दा ४ दिन अघिबाट उनीहरू झापा पुगेका हुन् । पूर्वराजारानीसँग भतिजी शिताष्मा पनि छिन् । झापाको दमकस्थित हिमालय महालक्ष्मी चिया बगानमा उनीहरूको बास छ । उनीहरू दुई साताका लागि दमक आएको श्रोतले बतायो ।

हिमालय महालक्ष्मी चिया बगान पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको आफ्नै चिया बगान हो । पूर्व–पश्चिम सडक खण्डसँगै दमक बजारको पश्चिमी क्षेत्रमा पर्ने चिया बगानमा उनी बेला–बेला आएर बस्ने गरेका छन् । खासगरी जाडोको समयमा र चिया टिप्ने समयमा उनी नियमित रूपमा यहाँ बस्ने गर्छन् । अहिले पनि चिया टिप्ने समय हो । यो उनको नियमित भ्रमण रहेको पूर्वराजा आएका बेला भेट्न जानेहरू बताउँछन् ।

चिया बगानको नाममा करिब सात सय विगाह जग्गा रहेको छ । अहिले उनी बसेको स्थानमा भने डेढ सय विगाह हाराहारीमा जग्गा छ । त्यहाँ एक तल भवन पनि छ । पूर्वराजा दमक जाँदा चिया बगानको बिचमा रहेको यही एक तले भवनमा बस्ने गर्छन् । पूर्वराजा दमक गएका बेला राजावादीहरूसँग भेटघाट र छलफल गर्ने कार्यसूची हुने गरेको राजाको प्रत्यक्ष शासनकालमा पूर्वाञ्चल क्षेत्रीय प्रशासक भएका वल्लभ दाहालले बताए ।

उनले भने, ‘सरकार दमकमा सवारी हुँदा भेट्न चाहनेहरूलाई दर्शन भेट दिइबक्सन्छ । यो नियमित प्रक्रिया हो । हामीले दर्शनभेटका लागि काठमाडौं जान खोज्दा ‘पर्दैन, त्यतै आउँदा भेट हुन्छ’ भनिबक्सन्छ । यस्तो धेरैलाई भनिएको हुन्छ ।’ जेठको ११ गते दमकमा आएका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले यसपटक पनि राजावादीहरुसँग भेटघाट गरिरहेका छन् । उनलाई भेट्न पूर्वका विभिन्न स्थानबाट राजावादीहरू पुग्ने गरेका छन् ।

पूर्वराजासँगको भेटघाटको संयोजन उनका निजी सचिव राजेश्वरबहादुर सिंहले गरिरहेका छन् । उनी पनि पूर्वराजासँग दमकमै छन् । यसअघि दमक नगरपालिकाका मेयर तथा राप्रपाका नेता राम थापाले पनि पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाह दमक आएका बेला भेटघाटको समय मिलाउने गरेका थिए । यसपटक भने उनी चीन भ्रमणमा रहेका छन् ।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रका प्रमुख सचिव सागरप्रसाद तिम्सिनाले यो पारिवारिक भ्रमण भएको बताए । उनले भने, ‘यो मौसुफ सरकारको निजी र पारिवारिक भ्रमण हो । औपचारिक नभएकाले भ्रमणको कार्यसूची पनि छैन ।’

गएको चैत्र १५ गते काठमाडौंमा राजावादीहरूले हिंसात्मक आन्दोलन गरे । कमान्डरको रूपमा नवराज सुवेदीलाई तोकिए पनि नेतृत्व भने झापाकै व्यवसायी दुर्गा प्रसाईँले गरेका थिए । सो आन्दोलन एक जना पत्रकारको घरभित्र जलेर मृत्यु भएको थियो भने एक सर्वसाधारणको प्रहरीले गोली लागेर ज्यान गएको थियो ।

आन्दोलनका क्रममा घर पसलहरूमा आगजनी र तोडफोड भए । सो आन्दोलनको जिम्मेवारी पूर्वराजाले लिनुपर्ने भनेर प्रधानमन्त्रीले संसदमै बोले । केही गणतन्त्रवादी नेताहरूले उनलाई पक्राउ गर्नुपर्ने समेत बताए ।

काठमाडौंका मेयर बालेन शाहले पूर्वराजालाई समेत पत्र काट्दै जरिवाना समेत तोकेका थिए । यसरी प्रत्यक्षरुपमा आफूलाई मुछिएपछि पूर्वराजा असन्तुष्ट छन् । अहिले राजावादीको आन्दोलनमा पनि आफूलाई त्यसैगरी जोडिन सक्ने हुँदा उनी काठमाडौंबाट बाहिरिएको स्रोतहरूको दाबी छ ।

आफू झापामा बसेपछि काठमाडौंमा भएको आन्दोलनमा केही गडबडी भयो भने पनि आरोप नलाग्ने उनको विश्वास छ । त्यसो त उनले आन्दोलनकारी नेताहरूलाई काठमाडौंमा बारम्बार भेटेर आन्दोलनलाई मर्यादित बनाउन आग्रह गरेका थिए ।

प्रहरीलाई ‘थाहा छैन’

पूर्वराजा दमक आउँदा गृह मन्त्रालयले जानकारी गराउने प्रचलन नभएको झापाका प्रहरी प्रमुख एसपी राजन लिम्बुले बताए । अनौपचारिक रूपमा भने जानकारी रहेको उनको भनाइ छ ।

लिम्बुले भने, ‘उहाँको सुरक्षा हेर्ने छुट्टै संयन्त्र छ । सोही संयन्त्रले सुरक्षा व्यवस्था मिलाउँछ । हामीसँग कुनै समन्वय हुँदैन । समन्वय नभएका कारण प्रहरीलाई कुनै औपचारिक जानकारी हुने कुरा भएन ।’