नारायणी नदीमा जलपंक्षीको गणना सुरू

कावासोती। नवलपुर तर्फको नारायणी नदीमा शनिबारदेखि जलपंक्षीकोे गणना सुरू भएको छ । यस वर्षको गणना जनवरी ४ देखि सुरू भएको भएपनि नवलपुरमा भने आज०बाट गणना गर्न लागिएको हो । 

ताल, तलैया, नदी र सिमसार क्षेत्रमा पाइने जलपंक्षीहरूको संख्या, प्रजाति र वासस्थानको अवस्थाबारे जानकारी लिन हरेक वर्ष जलपंछीको गणना गरिने पश्चिम सेक्टर चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका जलपक्षी गणना संयोजक डिबी चौधरीले बताए। पानीमा आश्रित तथा पानी वरिपरि बस्ने आवासीय र बसाइसराई गर्ने चराहरूको तथ्याङ्क संकलन गरिने संयोजक चौधरीले बताए।

नवलपुरको शिख्रौली गोलाघाट हुदैँ अमलटारी, शिख्रौलीदेखि पिठौली, पिठौलीदेखि अमलटारी र अमलटारीदेखि त्रिवेणी गण्डक ब्यारेजसम्म गरी चार समूहमा चरा गणना गरिने चौधरीको भनाइ छ । शिख्रौलीदेखि पिठौलीसम्म नारायाणीको उत्तरी भंगालोमा पानीको कम भएकाले हिँडेर गणना गरिने उनले बताए। नारायणीको दक्षिणी भंगालोको शिख्रौली देखि अमलटारी सम्म र अमलटारी देखि त्रिवेणी सम्म डुङ्गाको प्रयोग गरिने छ ।

आन्तरिक रुपमा समेत देशका विभिन्न स्थानबाट बसाइँसराई गरि चराहरू यस क्षेत्रमा आउने गरेको उनले बताए। यहाँ आउने चराहरूमा हाँस प्रजातिका चरा, जलेवा लगायत विभिन्न प्रजातिका चराहरू हुने गरेको उनको भनाइ छ । विशेषगरि पानीमा रहने चराहरू यहाँ बसाइँसराई गरि आउने गरेका छन् । नवलपुर तर्फको नारायणी नदीमा धेरै मात्रामा देखिने चरा चखेवा हो । नारायणी नदीमा रैथाने, साइबेरिया, चिन, बर्मा, मंगोलिया, रुस ,कोरिया, थाइल्याण्ड, लगायतका देशहरूबाट आगन्तुक चराहरू यस क्षेत्रमा आउने गरेको संयोजक चौधरीले बताए।

प्राकृति कारणसँगै मानवीय क्रियाकलापले गर्दा चराको संख्यामा कमि हुँदै गएको छ । सन २०२३ मा पक्षी गणनामा ४३ प्रजातिका चरा भेटिएका थिए, त्यस्तै गत वर्ष नारायणी नदी क्षेत्रमा ४१ प्रजातिका चरा भेटिएका छन् । गत वर्ष नयाँ छ प्रजातिको चरा देखिएको संयोजक चौधरीले जानकारी दिए। 

सिउरे डुबुल्की चरा, कल हाँस, ध्वाँसे सिङ कुखुरो, सिङ कुखुरो , हलीमुखे, जुरे हुटिट्याउँ, काली जुरे हाँस, स्वेत माछा कलहाँस भेटिएका थिए । नेपालमा पाइने कुल चरा मध्य दुई सयभन्दा बढी प्रजातीका चरा पानीमा आश्रीत रहेको छ । यसमध्ये एक सय प्रजाति आगन्तुक चरा रहेका छन् । 

जाडोमा आउने आगन्तुक चरा नदि छेउछाउ, सिमसारमा बस्ने गर्दछ । जाडो मौसममा यहाँ विभिन्न प्रजातिका चराहरूको उपस्थिति बाक्लो हुने गरेकाले चरा गणना गर्ने गरिएको छ ।