उपत्यकामा सवारी दुर्घटनाको मुख्य कारण दुईपांग्रेकाे लापरबाही

काठमाडौं । सवारी दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि ट्राफिक प्रहरीको सबैभन्दा बढी ध्यान काठमाडौं उपत्यकामा हुने गरेको छ । लापरबाही रुपमा सवारी नचलाउन् भनेर ठाउँ ठाउँमा सडक छेउछाउ सीसीटीभी जडान गरिएका छन् ।

सवारीको गति मापन गर्न भन्दै ट्राफिक प्रहरीले ‘लिडार गन’को समेत प्रयोग गर्दै आएको छ । तर पनि सवारी सञ्चालनमा लापर्वाही गरिँदा एकपछि अर्को दुर्घटना भइरहेका छन् । काठमाडौं उपत्यकामा प्रहरीको पछिल्लो तीन आर्थिक वर्षमा भएको दुर्घटना हेर्दा अधिकांश चालककै लापरबाही देखिन्छ ।

काठमाडौं उपत्यकाकाको भक्तपुर–कोटेश्वर सडक खण्डमा नै तीब्र गतिमा सवारी सञ्चालन गर्ने गरिएको भन्दै ट्राफिक प्रहरीले सधैंजसो नै लिडार गनले गति मापन गरिरहेको हुन्छ । त्यही सडक खण्डको पेप्सीकोलामा आइतबार तीब्र गतिमा हुइँकिएको सार्वजनिक बस सडकमै पल्टियो । जडीबुटीबाट पेप्सीकोलातर्फ आउँदै गरेको क्षेत्रीय उपत्यका बस व्यवसाय सङ्घको बा३ख ४८४८ नम्बरको उक्त बस पल्टिएर विपरीत दिशाबाट आएको बा ६ च ५३४२ नम्बरको बलेरो गाडीसँग ठोक्किन पुग्यो । दुर्घटनामा परी दुई जनाले ज्यान गुमाए । जता पायो उतैबाट बाइक क्रस गर्ने, जथाभावी बाटो काट्ने पैदलयात्री र तीब्र गतिका सवारी चलाउँदा यो दुर्घटना भएकाे प्रहरीकाे भनाइ छ ।

उपत्यकामा भएको सवारी दुर्घटनाको प्रतिनिधि उदाहरण मात्र हुन् । पछिल्लो तीन आर्थिक वर्षमा ३० हजार ९ सय ५३ सवारी दुर्घटना भएका छन् । आर्थिक वर्ष २०७७र७८ मा ९ हजार ५ सय ४५ सवारी दुर्घटना हुँदा १ सय ६६ जनाको मृत्यु भएको थियो । आर्थिक वर्ष २०७८र७९ मा १० हजार ७ सय ३३ दुर्घटना हुँदा १ सय ९१ को मत्यु भयो । त्यस्तै, वर्ष ७९र८० मा १० हजार ६ सय ७५ दुर्घटना हुँदा १ सय ८७ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक कार्यालयका अनुसार, दुर्घटना हुनेमा सबै भन्दा धेरै दुईपांग्रे सवारी साधन रहेका छन् । जसमा चालकको लापरवाही प्रमुख कारण बनेको छ । ओभरटेक र सवारी साधनमा आएको खरावीसँगै यात्रुको गल्ती पनि दुर्घटनाको अर्को कारण रहेको ट्राफिक प्रहरीहरू बताउँछन् । सडक अवस्था पनि कमजोर छ । कालोपत्रे गरेका सडकहरुमा खाल्डाखुल्डी भएका छन् भने कच्ची सडकमा समेत सवारी तिब्र गतिमा गुडाउदा दुर्घटना हुने गरेका छन् ।

त्यस्तै, ट्राफिक नियमको पालना एवं सडक सुरक्षाप्रति उदासीन व्यवहार, सडक लेन पालनाप्रति उपेक्षा, मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी साधन चलाउने प्रवृत्तिले दुर्घटनाहरु हुने गरेका छन् । वर्षेनी सडक सञ्जाल, सवारी र पैदल यात्रीको संख्यामा बृद्धि हुँदा पनि सरकारले सडक सुरक्षामा ठोस योजना अघि सारेको छैन । एक लाख किलोमिटर सडक मध्ये दुईतिहाई सडक निर्माणमा सुरक्षाको मापदण्ड पालना नगरिएको सडक सुरक्षाविद् बताउँछन् ।

सवारी दुर्घटना धेरैजसो मानवीय त्रुटी वा लापरबाही नै हुने गरेको छ । सडकको स्तरीकरण, सडक सुरक्षाका लागि उपयुक्त सरकारी नीति, नियमको तर्जुमा गरी प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक छ ।