अमेरिकाबाट १ खर्ब ५ अर्ब लगानी आउने बर्षमानको खुलासाः ६ सय मेगावाट सौर्य ऊर्जा उत्पादन, १६ हजारलार्इ रोजगारी

काठमाडाैं । एक अमेरिकी लगानी कम्पनीले नेपालमा १ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्ने भएको छ । अमेरिकाको सिआइएम ग्रुपअन्तर्गतको स्काई पावर ग्लोबल कम्पनीले सौर्य ऊर्जामा सो लगानी गर्ने प्रस्ताव गरेको ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुन अनन्तले जानकारी दिए । ‘स्काई पावरले ३ देखि ४ वर्षभित्र १ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गरेर ६ सय मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने प्रस्ताव गरेको छ,’ उनले भने, ‘उनीहरूको लगानी प्रस्तावलाई सकारात्मक रूपमा लिँदै फास्ट ट्र्याकमार्फत लगानी स्वीकृत गर्ने प्रतिबद्धता हामीले जारी गरेका छौँ ।’ अाजको नयाँ पत्रिकामा खबर छ-अमेरिकास्थित नेपाली महावाणिज्यदूत मधुकुमार मरासिनीले स्काई पावर ग्लोबल लिमिटेडलाई नेपालमा लगानी ल्याउने विषयमा समन्वय र सहजीकरण गरेका थिए । ‘हामीसँगका विभिन्न चरणको छलफलपछि कम्पनी नेपालमा ठूलो मात्रामा लगानी गर्न तयार भएको हो,’ हाल नेपालमै रहेका महावाणिज्यदूत मरासिनीले भने । अमेरिकाबाट नेपालमा यस स्तरको विदेशी लगानीको प्रतिबद्धता आउनु आफैँमा महत्वपूर्ण रहेको मरासिनीले बताए । स्काई पावर ग्लोबलका प्रमुख व्यावसायिक अधिकृत चाल्र्स कोहेन नेतृत्वको टोली र ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुन नेतृत्वको टोलीबीच भएको बिहीबारको वार्तापछि लगानीको विषयमा टुंगो लागेको हो । नेपाली टोलीमा ऊर्जा मन्त्रालयका सचिव अनुपकुमार उपाध्याय, लगानी बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महाप्रसाद अधिकारी, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी अधिकृत कुलमान घिसिङ, अमेरिकाको न्युयोर्कका लागि नेपाली महावाणिज्यदूत मधुकुमार मरासिनीलगायत थिए । कोहेनले अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडा तथा परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीसँग छुट्टाछुट्टै भेटेर लगानीका विषयमा कुरा गरिसकेको जानकारी मरासिनीले दिए ।  फास्ट ट्र्याकबाट लगानी भित्र्याउँछौँ : ऊर्जामन्त्री ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनले लगानीकर्ताको चासो सम्बोधन गर्दै फास्ट ट्र्याकका माध्यमबाट लगानी भित्र्याइने बताए । बिहीबार साँझ नयाँ पत्रिकासँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘सौर्य ऊर्जामा लगानीका लागि उनीहरूले मुख्यतः चारवटा विषयमा चासो राखेका छन्– जग्गा, विद्युत् खरिदको दर, लोड सेन्टर र प्रसारण लाइन । यी चारैवटा विषयमा हामी करिब–करिब टुंगोमा पुगेका छौँ ।’ सौर्य ऊर्जाका लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले तय गरेको दर प्रतियुनिट ७ रुपैयाँ ३० पैसामा कम्पनीसँग सहमति हुन सक्ने देखिएको जानकारी उनले दिए । त्यस्तै, आयोजनाका लागि जग्गा उपलब्ध गराउने तथा प्रसारण लाइन र लोड सेन्टर बनाउन पनि नेपाल सरकार तयार रहेको उनले जानकारी दिए । ‘आज विभिन्न निकायलाई सँगै राखेर छलफल भयो, उनीहरूको चासोलाई एउटै टेबलबाट सम्बोधन गरी निर्णय गर्न सकिने निष्कर्षमा हामी पुगेका छौँ,’ ऊर्जामन्त्री पुनले भने । सोलार प्यानल नै नेपालमा उत्पादन स्काई पावर ग्लोबलले एक वर्षमा २ सय मेगावाटका दरले ३ वर्षमा ६ सय मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने प्रस्ताव गरेको मन्त्री पुनले जानकारी दिए । यस अवधिमा प्रतिवर्ष नेपालमा १६ हजार २ सय १७ रोजगारी सिर्जना हुने उनले जानकारी दिए । ग्रिन जायन्ट पावर नेपालका माध्यमबाट हुने लगानीबाट नेपालमा सौर्य ऊर्जाको विद्युत् परियोजना सञ्चालन मात्रै होइन, सोलार प्यानल नै उत्पादन गर्ने कारखानासमेत स्थापना हुनेछ । त्यसमार्फत नेपालमा प्रविधि हस्तान्तरण गर्ने योजनासमेत कम्पनीले व्यक्त गरेको ऊर्जामन्त्री पुनले जानकारी दिए । सो परियोजनाबाट ६ करोड अमेरिकी डलर (६ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ) नेपालमा दिगो विकास लक्ष्यलाई सघाउन प्राप्त हुनेसमेत कम्पनीले जानकारी दिएको छ । यसो गर्दा नेपालको कूल ग्राहस्थ उत्पादनमा दुई खर्ब ७३ अर्बको योगदान हुने दाबी कम्पनीको छ । कस्तो हो स्काई पावर ग्लोबल ? स्काई पावर ग्लोबल अमेरिकी लगानी कम्पनी सिआइएम इन्भेस्टमेन्टअन्तर्गतको कम्पनी हो । सौर्य ऊर्जाका क्षेत्रमा यसले आफूलाई विश्वकै सबैभन्दा ठूलोमध्येको कम्पनी दाबी गर्छ । हाल उसले विश्वका विभिन्न ३४ स्थानमा काम गरिरहेको जनाएको छ । विश्वभरि उसका २५ हजार मेगावाटका सोलार प्लान्टहरू निर्माणको विभिन्न चरणमा रहेका छन् । उसले विश्वका विभिन्न देशमा ८० खर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको ऊर्जा खरिद सम्झौता गरिसकेको जनाएको छ । भारत, बंगलादेश तथा पाकिस्तानमा समेत सो कम्पनीले काम गरिरहेको छ ।