१२ वर्षपछि देउवाको घरमा 'खोला' फर्कियो

काठमाडौं, २३ जेठ । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा नेपालको ४० औं प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएका छन् । मंगलवार (आज) भएको प्रधानमन्त्रीको निर्वाचनमा देउवा ३८८ मत ल्याएर देशको ४० औं प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएका हुन् । प्रधानमन्त्रीका लागि देउवाको एक्लो उम्मेद्वारी परेको थियो । प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा एमालेलेलगायत विपक्षी दलहरुले भने विपक्षमा मतदान गरेका थिए । व्यवस्थापिका संसदमा ५ सय ५८ सदस्यले मतदान गरेकोमा देउवालाई ३८८ मत खसेको थियो । देउवालाई सामान्य बहुमतका लागी २ सय ९७ मत आवश्यक रहेको थियो भने बहुमतका लागि ३ सय ९६ मत ल्याउनुपर्ने थियो । कांग्रेस (२०७) नेकपा माओवादी केन्द्र (८२), राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल (राजपा) (२५), राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) (३७), संघिय समाजवादी (१५), लोकतान्त्रिक फोरम (१७), नेकपा संयुक्त (३), समाजवादी जनता पार्टी (१) र अखण्ड नेपाल पार्टी (१) ले प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित देउवालाई समर्थन गरेको थियो । देउवाको प्रधानमन्त्री यात्रा २००३ साल जेठ ३१ गते डलेल्धुरामा जन्मिएका देउवा नेपाली राजनीतिका चुतुर खेलाडी मानिन्छन् । योसँगै उनी चार पटक प्रधानमन्त्री बनेका छन् । संयोग नै मान्नुपर्छ १२ बर्षपछि देउवा चौथो पटक प्रधामन्त्रीमा निर्वाचित भएका हुन् । देउवाको हकमा १२ बर्षपछि खोला पनि फर्किन्छ भन्ने नेपाली भनाई चरितार्थ भएको छ । २०५२ सालमा देउवा सबैभन्दा पहिला प्रधानमन्त्री बनेका थिए । बहुदलिय प्रजातन्त्रका बेला राप्रपा, सद्भावना र स्वतन्त्रको समर्थनमा देउवा प्रधानमन्त्री बनेका थिए । उनी १६ महिने प्रधानमन्त्री बने, २०५३ मा देउवा नेतृत्वको सरकार ढल्यो । देउवाविरुद्ध एमालेले दर्ता गरेको प्रस्ताव पास गराउन निकै कठिन भयो । अन्तत एमालेले सत्ताबाट देउवालाई सडकमा पुर्याएको थियो । देउवा फेरि दोस्रो पटक २०५८ सालमा प्रधानमन्त्री भएका थिए । तत्कालिन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले राजीनामा दिएपछि देउवा प्रधानमन्त्री बनेका थिए । विभिन्न कारणले चुनाव गराउन नसकेपछि देउवा नेतृत्वको सरकार असक्षम भयो । तत्कालिन राजा ज्ञानेन्द्र शाहले २०५९ असोज १८ गते देउवालाई असक्षम प्रधानमन्त्री भन्दै पदबाट हटाएका थिए । देउवाको कार्यकाल १४ महिना रह्योे । त्यसोत ज्ञानेन्द्र शाहले असक्षम भन्दै प्रधानमन्त्री पदबाट हटाएको दुई बर्षपछि उनै ज्ञानेन्द्रले पुनं २०६१ जेठ २९ गते देउवालाई प्रधानमन्त्री बनाए । तर फेरि देउवाले राम्रो काम गर्न नसकेको भन्दै ज्ञानेन्द्रले ८ महिनामा प्रधानमन्त्रीबाट हटाए । गणतन्त्र स्थापनापछि पहिलो पटक प्रधानमन्त्री संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रपछि देउवा मंगलवार आज पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएका छन् । योसँगै देउवा चौथो पटक प्रधानमन्त्री भए । तेस्रो पटकसम्म राजाको रोजाईमा प्रधानमन्त्री बनेका देउवा यो पटक भने जनताबाट निर्वाचित सांसदहरुको समर्थनमा प्रधानमन्त्री बनेका छन् । तेस्रो पटक प्रधानमन्त्री हुँदासम्म राम्रो काम नगरेको भन्दै सिंहदरवारबाट असक्षमको माला पहिरिएर बाहिरिएका देउवाको यो कार्यकाल भने जनताले हेर्न बाँकि नै छ । जसको टाउको मूल्य तोके उसकै समर्थनमा प्रधानमन्त्री दोस्रो पटक देउवा प्रधानमन्त्री हुँदा देशमा माओवादीको १० बर्षे जनयुद्ध जारी थियो । तत्कालिन समयमा राजाको आदेशमा देउवाले माओवादी नेताहरुको टाउको मूल्य नै तोकेका थिए । राजाको आदेशमा उनीहरुको टाउको काटेर ल्याउनेलाई १० देखि ५० लाख रुपैयाँ इनाम दिने देउवा नेतृत्वको सरकारले घोषणा गरेको थियो । आज उनै टाउकाको मुल्य तोकिएका माओवादीको समर्थनमा देउवा देशको ४० औं प्रधानमन्त्री बन्न सफल भएका छन् ।