पुननिर्माणका लागि आठ खर्ब ३० अर्वको बजेट घोषणा गर्दै प्रधानमन्त्री

काठमाडौं । राष्ट्रिय पुननिर्माण प्रधिकरणले आठ खर्ब ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको पुननिर्माण बजेट सहित पञ्चवर्षिय मार्गचत्र बिहीबार सार्वजानिक गर्ने भएको छ । प्रधिकरण निर्देशक समितिका अध्यक्ष रहेका प्रधानमन्त्री ओलीले अन्तराष्ट्रिय दातृ समुदायको सहकार्यमा तयार गरिएको पञ्चबर्षीय योजना उनीहरुलाई नै साक्षी राखेर सार्वाजानिक गर्न लागेका हुन । क्षति भएका आठ लाख व्यक्तिगत घर पुनार्निर्माणका लागि सरकारले दिने अनुदान रकम करिब १६ अर्बमात्र हुने छ भने पुनर्निर्माणको वार्षीक बजेट करिब एक खर्ब ५० अर्ब हुनेछ । राष्ट्रिय योजना आयोगले एक वर्षअगाडि तयार गरेको ‘विपत्पछिको आवश्यकता आकलन’ मा छुटेका विषयसमेत समेटेर पञ्चवर्षीय योजना ल्याउन लागिएको प्राधिकरणका सचिव मधुसुदन अधिकारीले बताए । प्रतिवेदन अनुसार गत वैशाख १२ र २९ गतेको विनाशकारी भूकम्प र त्यसपछि आएका चार सयभन्दा बढी पराकम्पले सात खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको भौतिक संरचनामा क्षेति गराएको थियो । पुनर्निर्माण र पुनास्र्थापनाका लागि ६ खर्ब ६९ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने अनुमान प्रतिवेदनले गरेको थियो । ‘त्यसमा एक बिलियन अमेरिकी डलर बढेको छ,’ सचिव अधिकारीले भने । भूकम्पबाट क्षति भएका २१ वटै क्षेत्र समेटिएको पञ्चवर्षीय कार्ययोजना पुनर्निर्माणको मार्गचित्र हुने विश्वास गरिएको छ । ‘कुन निकायले कति रकम खर्च गरेर कति समयमा तोकिएको जिम्मेवारी पुरा गर्ने भन्ने कार्यतालिका समेटिएको छ,’ अधिकारीले भने, ‘पञ्चवर्षीय योजना बनाउन दाता र सम्बन्धित मन्त्रालय सहभागी भएका छन् । यसलाई कार्यन्वयन निकायको समष्टिगत कार्यक्रम भन्दा पनि हुन्छ ।’ सचिव अधिकारीका अनुसार पञ्चवर्षीय योजनाका लागि स्रोत जुटाउने र समयतालिकामा काम गर्न सम्बद्ध निकायलाई थप कार्यभार सम्हाल्न सक्ने गरि कार्यक्षमता बढाउनु पर्ने चुनौती छन् । ‘पञ्चवर्षीय याजना अपुग रकम जुटाउने सहयोगी दस्ताबेज पनि हुनेछ’ उनले भने । प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म एक खर्ब ६० अर्ब रुपैयाँ ऋण तथा सहयोग प्राप्त गर्नेगरी दातृ निकाय र छिमेकी मुलुकसँग सहमती र सम्झौता भएको छ ।