देउवा र पौडेलबीच यसरी हुँदैछ गुटगत लडाईं

काठमाडौं । कांग्रेसमा शेरबहादुर देउवा  पक्ष १३ औं महाधिवेशन अघिसम्म एउटा पार्टीभित्रकै प्रमुख गुट थियो । १३ औं महाधिवेशनमा सभापतिमा देउवा निर्वाचित भएपछि सो पक्ष गुटबाट संस्थापन बनेको छ । भने, पहिलेको संस्थापन पक्ष अहिले पार्टीभित्र प्रतिपक्ष जस्तो देखिएको छ । जुन संस्थापन पक्ष नभई असन्तुष्ट पक्षको रुपमा अगाडि आइरहेको छ । पछिल्ला पाँच वर्षमा जसरी देउवा पक्षले संस्थापनविरुद्ध विषवमन गर्यो, सोही शैलीलाई अब रामचन्द्र पौडेल पक्षले पनि उठाउँने भएको छ । सोमबार आफ्नै निवास बालाजुको बोहोराटारमा भएको आफू पक्षीय नेताको बैठक पौडेलले यस्तो संकेत गरिसकेका छन् । उनको संकेतको पहिलो प्रयासस्वरुपको तारो भएको छ २४ चैतका लागि तोकिएको संसदीय दलको चुनाव र २६ चैतका लागि तोकिएको संसदीय दल कार्यसमितिको चुनाव  । देउवा पक्ष सोही मितिमा दलको नेता चयन गर्नुपर्ने तयारीमा भए पनि पौडेल पक्षले संघीयता अनुसार पार्टी संरचना पनि बदल्नुपर्ने भन्दै विधान संसोधन गरेर मात्र नेता चयन गर्नुपर्ने विषय उठाएको छ । सोमबार सो भेलाले पनि विधान संसोधनलाई प्रमुख प्राथमिकतमा राख्यो । विधान संसोधन हुुनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था भएको र पार्टी भित्रका संरचना पनि बदलिनुपर्ने भएकोेले दल चुनाव पछि  गर्नुपर्ने सो पक्षको भनाई छ । ‘पहिले देउवाजीले हरेक विषयमा अड्काउनेमात्र गर्नुभयो’  पौडेल निकट एक नेता भन्छन्, ‘अलिहे संविधानले व्याख्या गरेको व्यवस्था र पार्टी संरचना पनि बदल्नुपर्ने अवस्थामा अरु विषयलाई थाती राखेर दलको नेत ाचयन मात्रै भनेर हुँदैन । पहिले पाँच विकास क्षेत्रबाट दलको कार्यसमितिमा सदस्य आउने व्यवस्था भए पनि अब ७ प्रदेशको संरचना अनुसार आउनुपर्ने भएकोले पनि विधान संसोधन गर्न आवश्यक भएको पौडेल पक्षको भनाई छ । तर,  देउवा पक्षले विधान संसोधन निर्वाचन अघि नै हुने भन्दै यो विषय त्यति ठूलो नभएको तर्कमा छ । देउवा सभापति पनि आफू भएकोले आफैं दलको नेता हुन चाहन्छन् । यसमा सर्वसम्मत हुने सम्भावना कम देखिन्छ । नभए पनि बहुमतबाटै निर्वाचित हुन चाहन्छन् । तर, पौडेल पक्ष पार्टी एक भएको सन्देश पनि सर्वसम्मत रुपमा आफ्नो पक्षलाई नेताको जिम्मेवारी दिनुपर्ने पक्षमा छ । पौडेल पक्षले सभापति र दलको नेता दुवै एक हुँदा पार्टी एक भएको सन्देश नजाने भन्दै दलको नेता आफ्नो पक्षले पाउनुपर्ने गरी देउवासँग प्रयास थाल्ने तयारीमा पुगेको बताइन्छ । भन्नलाई विधि र प्रक्रियाको कुरा भनिए पनि दलको नेताको लागि पौडेलको दबाब भएको रुपमा व्याख्या भएको छ । ‘अब तत्काल अर्को व्यक्ति दलको चुनावमा उठ्ने देखिंदैन त्यसैले पौडेल नै सहमति नहुँदा उम्मेदवार बन्ने हो’ पौडेल निकट स्रोत भन्छ, ‘सकेसम्म सहमति  एकताको सन्देश दिन पनि बहुपदमा जान हाम्रो सुझाव हुन्छन् ।’ दलको चुनावपछि विभाग गठन, केन्द्रीय  कार्य सम्पादन समिति, भ्रातृ संस्थाको अधिवेशनको विषयले कांग्रेसमा थप विवाद ल्याउने बुझिएको छ । अघिल्लो पाँच वर्षमा गुटगत विवादकै कारण यी कुनै पनि विषयले पूर्णता पाएनन् । फेरि अर्को नेतृत्व स्थापित हुँदा पहिलेको संस्थापनले पार्टी संचालन पद्धतिका कुरा झिक्दै पुनः विवाद ल्याउने देखिन्छ ।