कोइराला विरासत भत्काउँने देउवाको दाउ यस्तो छ

काठमाडौं । कोइरालाहरुकै अग्रसरतमा स्थापना भएको कांग्रेस ६९ वर्षसम्मसम्म कोइराला परिवारकै कब्जामा रह्यो । कृष्ण्प्रसाद भट्टराईको कार्यवाहकको १५ वर्ष र सभापति भएका ५ वर्षमा पनि कोइरालाहरुकै संरक्षण हुन पुग्यो । यी बाहेक कांग्रेसको सत्ता कोइराला परिवारबाट बाहिर गएको छैन । अर्थात कांग्रेसको विरासत कोइरालाहरुमै रहन पुगेको छ । कसैले माने पनि नमाने पनि सत्य यही नै हो । कार्यवाहकदेखि सबै हिसाबमा अहिलेसम्म कांग्रेसको सत्ता कोइरालाहरुहै वरिपरि रह्यो । तर, १३ औं महाधिवेशनको पूर्व सन्ध्यामा कोइरालाहरुको विरासत ढल्ने चर्चा चल्न  थालेको छ । किनकी यतिखेर कोइराला वंशमा सर्वमान्य र सिनियर नेता छैनन् । सभापतिमा अघि बढ्दै गर्दा रामचन्द्र पौडेल सर्वसम्मत बन्न सकिरहेका छैनन् । पौडेल निर्वाचित भए कोइरालाहरुको बल र शक्तिमा हुने हुन् । उनी निर्वाचित भए कोइरालाहरुले आफ्नो वशबाट कांग्रेस बाहिर नगएको भनेर चित्त  बुझाउन सक्छन् । तर, यसपटक कोइराला परिवारका सशांक, शेखर र सुजाता अनेक स्वार्थले बाधिनु, पौडेल सर्वसम्मत नहुनु, सिटौलाको दादागिरी हुनु, युवा नेताहरु विभाजित हुनुजस्ता फ्याक्टरले कांग्रेस संस्थापन यतिखेर घेरिएको छ । अर्का महामन्त्री प्रकाशमान सिंहको शरिर संस्थापनमा भावना देउवासँग मिल्दा पनि यसपटक संस्थापनलाई सकस हुने देखिएको छ भन्छन् कांग्रेसका एक केन्द्रीय सदस्य । ‘वंश परम्परा जस्तै कोइरालाहरुको शान, शौकत र शक्ति कांग्रेसमा रहँदै आयो तर, यसपटक सजिलो हुनेछैन’ तीन नेता भन्छन्, ‘संस्थापनको भद्रगोल र देउवालाई हेरौ न त भन्ने धेरै प्रतिनिधि देखिनु पनि कोइराला विरासत ढल्ने संकेत हो ।’ संस्थापनमा सर्वसम्मत उम्मेदवार बनाउन सकस परिरहेको छ । तर, देउवा पक्षमा नेता शेरबहादुर देउवा सर्वसम्मत मात्रै छैनन् । उनको टिमका लागि धेरै गाह्रो पनि छैन । किनकी जसरी पनि देउवालाई जिताउन उनको टिम तयार छ । जितका लागि देउवाले सबै शक्ति परिचालनको अन्तिम तयारीलाई तिव्रता दिएका छन् । यसका लागि आफ्नो पक्षका दर्जनौं नेतालाई उनले परिचालन गरेका छन् । तर, संस्थापनमा सभापतिको उम्मेदवार को हुने भन्ने नै अन्तिम टुंगो छैन । उपसभापति र महामन्त्रीका दाबेदार मिलाउन पनि उत्तिकै  गाह्रो भइरहेको छ । अर्कोतर्फ संस्थापनका अर्जुननरसिंह केसी, श्याम घिमिरे, चन्द्र भण्डारी, केशवकुमार बुढाथोकी, विश्वप्रकाश शर्मा जस्ता हस्तीयहरु  देउवा पक्षमा  आएका छन् । भातृ संस्थामा देउवाको पकड छ । तराईमा यसपटक प्रतिनिधि बढाएका छन् । संगठनमा पौडेलको भन्दा भागबण्डामा हिस्सा लिंदै आएका देउवाको राम्रो छ । यी सबै आधारले पनि यसपटक कोइरालाहरुको विरासत देउवाले भत्काउने चर्चा कांग्रेसका तीव्र छ । महाधिवेशन सुरु हुन अब तीन दिन मात्र बाकी छ । यस्तोमा दुवै पक्ष अन्तिम कसरतमा लागेका छन् ।