जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरणमा निजी क्षेत्रको चासो

जलवायु परिवर्तन र अनुकूलनमा निजी क्षेत्रको सम्बन्ध बिषयमा केयर नेपाल हरियो बन अन्र्तगत  दाङ, बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुरमा भएको अध्ययन र सार्वजनिक कार्यक्रमपश्चात नेपालका निजी क्षेत्र पनि जलवायु परिवर्तनबाट परेको असरमा संवेदनशील भएका छन् । करिब ७८ प्रतिशत उद्योगीहरुले बताएअनुसार उनीहरुलाई जलवायु परिवर्तनले प्रत्यक्ष रुपमा असर पारेको र मुख्यतः कच्चा पदार्थ आयातमा असर गरको बताइएको छ । तर ठीक यसको उल्टो निजी क्षेत्रका क्रियाकलापहरु नै मुख्यतः जलवायु परिवर्तनका लागि मुख्य कारक ठानिन्छन् । प्राकृतिक स्रोतमाथिको अत्याधिक र अव्यवस्थित दोहन, कार्बन उत्र्सजन, विभिन्न थरीका प्रदूषण गर्नुमा पनि फेरि निजी क्षेत्रकै हात हुने गर्छ । तसर्थ व्यवहार परिवर्तन र वातावरण मैत्री हुने कुरामा सबै उद्योगी र व्ययसायीको एउटै मत छ र वातावरण संरक्षणप्रति आफूहरु सचेत रहेको वताउँछन् । वार्षिक रुपमा होस् या कुनै अवसरहरु पारेर सरसफाई र वृक्षारोपण जस्ता क्रियाकलापहरु यहाँका उद्योगी र व्ययसायीहरुले गरिराखेका छन् । विभिन्न फोहरहरुलाई छुट्टाएर व्यवस्थापन गर्ने गरेको केही उद्योगी र व्ययसायीको अनुभव छ । तर पनि यी सवै कार्यहरु समाजप्रति उत्तरदायी रहेको देखाउन गरिएका केही उद्योगी र व्ययसायी बताउँछन् । वातावरणीय चेतनाले यस्ता क्रियाकलाप गर्नेहरु केही मात्रामा मात्र रहेका छन् । धेरैभन्दा धेरै निजी क्षेत्रका उद्योगी र व्ययसायीहरु जलवायु परिवर्तन अनुकूलन र न्यूनीकरणको विषयमा बुझ्न चाहन्छन्, जलवायु परिवर्तनले आफ्नो उद्योग, व्यापार र व्यवसायमा कसरी असर गरिरहेको छ ? आफ्ना क्रियाकलापले कसरी जलवायु परिवर्तनलाई बढवा दिइरहेको छ ? जलवायु परिवर्तनका असर र अवसरहरु के–के छन् ? भन्ने कुराहरुमा मुख्यतः उनीहरुको चासो रहेको छ । आफ्ना चाहाना र इच्छाहरु हुदाहदै पनि सरकारका अप्रस्ट निति–नियम, असजीलो समय र परिवेश र सरकारवाट सहुलियत पनि नहुदा जलवायु/वातावरण मैत्रि हुन नसकेको र ईन्धन कम खपत हुने र कार्बन कम उत्र्सजन गर्ने प्रविधि जडान गर्न नसकिएको बताउछन् । पाँच जिल्लामा गरिएको अध्ययनमा सरिक हुने ति जिल्लाका उद्योग बाणिज्य संघका सदस्य र पदाधिकारीहरुले आफुहरुलाई जलवायु परिवर्तन र वातावरणिय नियम र कानुनको ज्ञानका कमि भएको र आफुहरुलाई ज्ञान, अवसर र सरकारले सहयोग प्रदान गरिए जिल्लाका उद्योग बाणिज्य संघपनि सरकारी र गैर सरकारी निकाय सँग हातेमालो गरेर अघि जलवायु परिवर्तन अनुकूलन र न्युनिकरणका क्षेत्रमा अघि बढ्न चाहेको अध्ययनका सोधकर्ता बासुदेब पौडेल ले बताएका छन् । अध्ययनका एक सदस्य बासुदेब पौडेलसँगको छलफलमा आधारित