कालापानी प्रकरण फेरि तातियो, मुद्दा फिर्ताको माग गर्दै स्थानीयले बीपी राजमार्ग अवरुद्ध

महोत्तरी। महोत्तरीको बर्दिबास नगरपालिका–३ कालापानीमा जेठ ११ गते भएको आन्दोलनपछि प्रशासन र आन्दोलनकारीबिच भएको सहमति कार्यान्वयन नगरी स्थानीयविरुद्ध मुद्दा दर्ता गरिएको भन्दै स्थानीयवासी पुन: आन्दोलनमा उत्रिएका छन्। आन्दोलनका कारण बीपी राजमार्गअन्तर्गत सिन्धुली–बर्दिबास सडकखण्ड अवरुद्ध भएको छ।

आन्दोलनरत स्थानीयले जेठ १२ गते जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी र आन्दोलनकारी पक्षबिच भएको सहमतिविपरीत वन कार्यालयको सवारीसाधनमा भएको क्षतिको घटनालाई आधार बनाएर केही व्यक्तिविरुद्ध आपराधिक उपद्रवको मुद्दा दर्ता गरिएको आरोप लगाएका छन्। उनीहरूले उक्त मुद्दा तत्काल फिर्ता लिन माग गर्दै सडक आन्दोलन थालेका हुन्।

जेठ ११ गते डिभिजन वन कार्यालयका कर्मचारीले कालापानी क्षेत्रमा वर्षौंदेखि बसोबास गर्दै आएका अव्यवस्थित बसोबासीलाई लालपुर्जा देखाउन वा बस्ती खाली गर्न मौखिक रूपमा जानकारी गराएपछि स्थानीयवासी आन्दोलनमा उत्रिएका थिए। वन क्षेत्रको कारण देखाउँदै कुनै पूर्वतयारी वा वैकल्पिक व्यवस्थाबिना बस्ती खाली गर्न दबाब दिइएको भन्दै त्यसबेला पनि स्थानीयले बीपी राजमार्ग अवरुद्ध गरेका थिए।

आन्दोलनका क्रममा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबिच झडप हुँदा डिभिजन वन कार्यालयको एउटा गाडीमा आगजनी भएको थियो। सोही घटनालाई आधार बनाएर प्रशासनले बर्दिबास–३ का वडाध्यक्ष विराट बिष्ट, युवा नेता गणेश बस्नेत, स्थानीय व्यवसायी रोशन कार्की र सञ्जीव भण्डारीविरुद्ध आपराधिक उपद्रवको जाहेरी दर्ता गरेको जनाइएको छ।

आन्दोलनकारीका अनुसार घटनापछि तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी इन्द्रदेव यादवको नेतृत्वमा भएको वार्तामा भौतिक क्षतिको लागत सरकारले नै व्यहोर्ने, वडा कार्यालय र नगरपालिकाले क्षतिको विवरण सङ्कलन गरी प्रमाणीकरण गर्ने तथा जग्गासम्बन्धी विषयमा कुनै हस्तक्षेप नगर्ने सहमति भएको थियो। अहिले सोही सहमतिविपरीत मुद्दा दर्ता गरेर सरकारले सामाजिक असन्तोष बढाउन खोजेको उनीहरूको आरोप छ।

युवा नेता गणेश बस्नेतले आफूहरूमाथि लगाइएको “झुटो मुद्दा” तत्काल फिर्ता नभएसम्म आन्दोलन जारी रहने चेतावनी दिएको छन्। वडाध्यक्ष विराट बिष्टले नागरिकको आवास अधिकारका पक्षमा उभिँदा मुद्दा खेप्नुपरेको भन्दै यसलाई लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यताविपरीत भएको टिप्पणी गरे। आन्दोलनकारीले कालापानी घटनालाई थप उत्तेजित बनाउन डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख अजय मिश्रको भूमिका रहेको आरोप लगाउँदै उहाँमाथि छानबिनको मागसमेत गरेका छन्।

महोत्तरीका प्रहरी उपरीक्षक श्यामकुमार सारु मगरले कालापानी घटनामा वन कार्यालयका कर्मचारीलाई अवरोध गरी सरकारी गाडीमा आगजनी गर्ने व्यक्तिविरुद्ध असार १९ गते मुद्दा दर्ता भई अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाइएको जानकारी दिए। उनले मुद्दाको विरोधमा स्थानीयले बीपी राजमार्ग अवरुद्ध गरेपछि बिहानदेखि नै सडक खुलाउने प्रयास भइरहेको बताए।

प्रहरी उपरीक्षक मगरका अनुसार अनुसन्धान प्रक्रियामा रहेको मुद्दा कानुनी प्रक्रिया पूरा नगरी तत्काल फिर्ता लिन सकिने अवस्था छैन। यद्यपि, आन्दोलनका कारण उत्पन्न परिस्थितिलाई सहज बनाउन स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र सरोकारवाला पक्षबीच छलफल जारी रहेको उनले बताए।

यता, अवरुद्ध बीपी राजमार्ग सञ्चालनमा ल्याउन बर्दिबास नगरपालिकाका प्रमुख प्रह्लादकुमार क्षेत्री, इलाका प्रहरी कार्यालय बर्दिबासका डीएसपी गुरुप्रसाद तिमिल्सिना तथा विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधि आन्दोलनकारीसँग छलफलमा जुटेका छन्। स्थानीयले भने मुद्दा फिर्ता लिएपछि मात्र आन्दोलन स्थगित गर्ने अडान राखेका छन्।