Khabar Dabali २८ बैशाख २०८३ सोमबार | 11th May, 2026 Mon

सेतो हात्ती’ कि राष्ट्रिय सम्पत्ति ? रुग्ण उद्योगबारे सरकारको नयाँ बाटो

खबरडबली संवाददाता

काठमाडाैं । वर्षौँदेखि बन्द वा कमजोर अवस्थामा रहेका सरकारी उद्योगलाई पुनः चलाउने तयारीमा सरकार जुटेको छ। चुनावी भाषणमा गरिएको प्रतिबद्धता अहिले नीतिगत अभ्यासको चरणमा प्रवेश गरेको छ। तर प्रश्न उही छ यी उद्योग साँच्चिकै चल्ने हुन् कि फेरि कागजमै सीमित रहने ?

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारले चालु आर्थिक वर्षको बजेटमै रुग्ण उद्योग सञ्चालन गर्ने नीति लिएको थियो। त्यसअनुसार केही उद्योगको यथार्थपरक लेखापरीक्षण प्रक्रिया अघि बढिसकेको छ। गोरखकाली रबर उद्योगको विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेलाई बुझाइसकिएको छ।

भाषणभन्दा बाहिर निस्कने प्रयास

सरकारको दाबी छ—अब निर्णय नारामा होइन, तथ्यमा आधारित हुनेछ। उद्योग चलाउने, गाभ्ने, बन्द गर्ने वा नयाँ संरचनामा लैजाने भन्ने विषय अध्ययन प्रतिवेदनको आधारमा तय गरिनेछ।

अर्थमन्त्री वाग्लेले सरकार आफैं प्रत्यक्ष रूपमा उद्योग सञ्चालन गर्न नउत्रिने संकेत गरेका छन्। बरु सरकारी सम्पत्ति जोगाउँदै निजी क्षेत्रसँग साझेदारी गर्ने मोडेलमा जाने तयारी देखिन्छ।

सुरक्षाकर्मीको पोसाक स्वदेशमै?

गृहमन्त्रीले हालै प्रहरीको पोसाक स्वदेशमै उत्पादन गर्ने बताएका छन्। यसले हेटौँडा कपडा उद्योग र बुटवल धागो कारखानाजस्ता उद्योगलाई पुनर्जीवन दिने आधार बन्न सक्छ।

यदि प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र सेनाको पोसाक स्वदेशी उद्योगबाट उत्पादन गरियो भने, उद्योगलाई स्थायी बजार सुनिश्चित हुने सम्भावना छ। यसले उत्पादनसँगै रोजगारी पनि बढाउन सक्छ।

सार्वजनिक–निजी साझेदारीको बाटो

विगतको निजीकरण प्रक्रियामाथि आलोचना भइरहेकाले यसपटक सीधा बिक्री नगरी साझेदारी मोडेल अपनाउने संकेत गरिएको छ। यसअनुसार:

उद्योगको स्वामित्व सरकारकै रहने
सञ्चालन जिम्मा निश्चित अवधिका लागि निजी क्षेत्रलाई दिइने
नयाँ प्रविधि र लगानी निजी क्षेत्रबाट ल्याइने
नाफामा सरकारको हिस्सा सुनिश्चित गरिने

सरकारले यसलाई सन्तुलित उपायका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

अध्ययनमा रहेका उद्योग

गोरखकाली रबर उद्योगसहित जनकपुर चुरोट कारखाना, बुटवल धागो कारखाना, नेपाल मेटल कम्पनी र ओरिन्ड–म्याग्नेसाइटजस्ता उद्योगको अवस्था अध्ययन भइरहेको छ।

उदयपुर र हेटौँडा सिमेन्ट उद्योग सञ्चालनमा भए पनि कमजोर अवस्थामा छन्। तिनलाई आधुनिकीकरण गर्ने विषय पनि छलफलमै छ।

मुख्य चुनौतीहरू

१. ऋण र दायित्वको भारी बोझ
२. पुरानो प्रविधि र कमजोर उत्पादन क्षमता
३. राजनीतिक हस्तक्षेपको इतिहास
४. बजार प्रतिस्पर्धामा टिक्ने क्षमता

अबको परीक्षा

यी उद्योगलाई “गौरव” का रूपमा मात्र जोगाउने कि “व्यावसायिक रूपमा सक्षम” बनाउने—सरकार यही दोधारमा देखिन्छ।

यदि अध्ययन, पारदर्शिता र जिम्मेवार साझेदारी लागू भयो भने रुग्ण उद्योग अर्थतन्त्रको आधार बन्न सक्छन्। तर पुरानै ढर्रा दोहोरिए भने फेरि घाटा र विवादकै चक्र दोहोरिनेछ।

अबको कदमले केवल उद्योग होइन, सरकारको आर्थिक सोचको दिशा पनि स्पष्ट पार्नेछ।

Khabardabali Desk–MB

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

सोमबारदेखि देशभर ‘सरसफाइ सप्ताह’, सरकारी कार्यालयको फोहोर र अस्तव्यस्ततामाथि ‘एक्सन’

काठमाडौं । सरकारले सोमबारदेखि देशभर ‘सरसफाइ सप्ताह २०८३’ सञ्चालन गर्ने भएको छ । सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई स्वच्छ, व्यवस्थित र नागरिकमैत्री बनाउन भन्दै ...

सामान्य विवादका क्रममा छुरा प्रहार हुँँदा एकको मृत्यु

सुनसरी । धरानमा धारिलो छुरा प्रहारबाट एक जना युवकको मृत्यु भएको छ । आइतबार धरान उपमहानगरपालिका-१९ मा स्थानीय युवाहरूबिच भएको सामान्य विवादका क्रममा छु...

लोघेकर दामोदरकुण्डद्वारा सौर्य ऊर्जा प्रणाली जडित हरित ऊर्जा प्रयोग

मुस्ताङ । लोघेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिकाले सौर्य ऊर्जा प्रणाली जडित हरित ऊर्जा प्रयोगमा ल्याएको छ । जलवायु क्षति न्यूनीकरण तथा वातावरणीय स्वच्छता कायम ...

'सुकुमबासी समस्यालाई दीर्घकालीन योजना बनाएर अगाडि बढौँ'

रौतहट । उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङले सुकुमबासी समस्याको दीर्घकालीन समाधान गरिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।  जिल्लाको चन्द्रपुर–२ टेम्प...

श्रीलङ्कामा बिजुली महसुल वृद्धि

काठमाडाैं । पश्चिम एसियामा जारी युद्धका कारण ऊर्जा आपूर्तिमा आएको असरले लागत बढेपछि श्रीलङ्काले बिजुली महसुल १८ प्रतिशतसम्म बढाउने निर्णय गरेको छ । ...

जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा २७ जना पक्राउ

काठमाडौं । प्रहरीले मुलुकका विभिन्न स्थानमा चेकजाँचका क्रममा जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा २७ जनालाई पक्राउ गरेको छ । प्रहरीले दाङ, कास्की र ललितपुरमा जा...

मकवानपुरमा लोक गायक राजु परियारसहित ७ स्रष्टा सम्मानित

मकवानपुर । मकवानपुरमा ७ स्रष्टा सम्मानित भएका छन् । भीम विराग संगीत, साहित्य, कला प्रतिष्ठान मकवानपुरले विभिन्न विधाका ७ जना व्यक्तित्व सहित एक संस्था...

गुमनाम बन्दै नेकपा, मौन नेतृत्वले कार्यकर्ता अन्योलमा

काठमाडौं । एक समय देशको सबैभन्दा शक्तिशाली राजनीतिक शक्तिका रूपमा उभिएको नेकपा अहिले भने गुमनाम जस्तै बन्न थालेको छ । पार्टीका शीर्ष नेताहरू सार्वजनिक...

अदालतको आदेशपछि पनि डोजर चल्नु गलतः रवि लामिछाने

काठमाडौं । रास्वपाका सभापति रवि लामिछानेले अदालतको आदेशपछि पनि सुकुमवासी बस्तीमा डोजर चल्नु गलत भएको बताएका छन् । रास्वपाका सांसदलाई प्रशिक्षण पछि ...

चोरीको मोटरसाइकलले ठक्कर दिँदा युवती गम्भीर, फरार युवक पक्राउ

जनकपुरधाम । रौतहटको मौलापुर नगरपालिका–५ स्थित आईटी चाेकमा मोटरसाइकलको ठक्करबाट युवती गम्भीर घाइते भएकी छन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटका अनुसार ...

अरु धेरै
Vianet Nepal Internet
Alphabet Education Consultancy

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

Salt Trending