धरानको सडकदेखि सिंहदरबारसम्म हर्क साम्पाङ

काठमाडाैंं । धरानका सडकमा टेम्पो चलाउँदै जीवन गुजारेका र खाडीका मरुभूमिमा पसिना बगाएका हर्क साम्पाङ (हर्कराज राई) आज नेपालको संघीय संसद्‌सम्म पुगेका छन् । सुनसरी–१ बाट श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष साम्पाङ ३५ हजार ७४१ मतसहित विजयी हुँदै प्रतिनिधिसभामा प्रवेश गरेका छन् ।

यो जित केवल एक व्यक्तिको सफलता मात्र होइन, श्रम र प्रत्यक्ष जनसहभागितालाई राजनीतिक मूलधारमा स्थापित गर्ने प्रयासको प्रतीकका रूपमा हेरिएको छ।

संघर्षदेखि संसद्‌सम्म

२०३९ सालमा खोटाङको खार्ताम्छामा जन्मिएका साम्पाङले युवावस्थामा उच्च शिक्षाका लागि धरान झरेपछि जीवन धान्न विभिन्न काम गरे। विदेशमा जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा काम गर्दा पनि उनको ध्यान धरानको खानेपानी समस्या र स्थानीय बेथितितर्फ नै केन्द्रित रह्यो।

स्वदेश फर्किएपछि उनले टेम्पो संघको नेतृत्वदेखि सामाजिक अभियन्तासम्मको भूमिका निभाए। २०७९ सालको स्थानीय तह निर्वाचनमा ‘लौरो’ चुनाव चिह्न लिएर स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा धरान उपमहानगरपालिकाको मेयर जितेपछि उनी राष्ट्रिय चर्चा बने।

श्रमदानको राजनीतिः फरक शैली

मेयर बनेपछि साम्पाङले कार्यालयको औपचारिकताभन्दा श्रमदानलाई प्राथमिकता दिए। कोकाहा खोलाबाट धरानमा पानी ल्याउने अभियानमा उनी स्वयं साबेल बोकेर जनतासँगै श्रमदानमा जुटे। यही शैलीले उनलाई समर्थकहरूको नजरमा ‘काम गर्ने नेता’ बनायो।

तर उनी जति लोकप्रिय छन्, त्यति नै विवादित पनि। सामाजिक सञ्जालमा शीर्ष नेताहरूमाथि गर्ने तिखा टिप्पणीले आलोचना पनि कमाए। कतिपयले उनलाई निडर भने, कतिपयले असंयमित।

जोखिमपूर्ण निर्णय, मतदाताको अनुमोदन

मेयरको कार्यकाल पूरा नहुँदै प्रतिनिधिसभामा चुनाव लड्ने निर्णयलाई धेरैले जोखिमपूर्ण माने। तर सुनसरी–१ का मतदाताले उनको ‘श्रम संस्कृति’ नारालाई अनुमोदन गरे। उनले प्रतिस्पर्धीहरूलाई उल्लेख्य मतान्तरले पछि पारे।

उनले सार्वजनिक रूपमा “म प्रधानमन्त्री बन्न राजनीतिमा आएको हुँ” भन्दै महत्वाकांक्षा व्यक्त गर्दै आएका छन्। अब संसद्मा उनको भूमिका कस्तो हुनेछ भन्ने चासो व्यापक छ।

संसद्मा नयाँ चुनौती

संसद्मा पुगेसँगै साम्पाङको अगाडि ठूलो प्रश्न छः सडकको विद्रोह र श्रमको अभियानलाई नीति र कानुनमा कसरी रूपान्तरण गर्ने?  संसद्को रोष्ट्रममा उभिँदा उनको शैली कति परिवर्तन हुन्छ, कि उही आक्रामक र प्रत्यक्ष अभिव्यक्ति कायम रहन्छ यो हेर्न बाँकी छ।

उनको सामाजिक सञ्जाल पोस्ट “जय माटो! जय देश!! जय श्रम संस्कृति!!!”—उनको राजनीतिक दर्शनकै सार हो।

अब श्रम संस्कृति पार्टीका सीमित सिट भए पनि साम्पाङको उपस्थिति संसद्मा बहसको केन्द्र बन्ने देखिन्छ। सडकबाट सुरु भएको यो यात्रा सिंहदरबारसम्म आइपुगेको छ। अब इतिहासले उनलाई कसरी मूल्यांकन गर्नेछ, त्यो समयले नै बताउनेछ।