तनहुँका कृषि भण्डारबाट म्याद नाघेका विषादी बरामद

तनहुँ । तनहुँका एग्रोभेट, कृषि र बीउ भण्डारबाट २ लाख ४० हजार ३६० रुपैयाँ बराबरका म्याद नाघेका विषादी बरामद गरिएको छ। वैशाख १७ गते गरिएको अनुगमनमा व्यास नगरपालिका-४ र शुक्लागण्डकी नगरपालिका(२ का ६ कृषि भण्डारबाट यी विषादी बरामद गरिएको हो।

कीटनाशक, ढुसीनाशक, मुसानाशक, झारनाशक, मल, खाद्य तत्व र स्टिकरसहित म्याद नाघेका सामग्री बरामद गरिएको छ। विभिन्न तरकारीका म्याद नाघेका बीउ ५१ हजार १४५ रुपैयाँ बराबरका बरामद भएको कृषि ज्ञान केन्द्रले जनाएको छ।

प्लान्ट क्वारेन्टाइन तथा विषादी व्यवस्थापन केन्द्र हरिहरभवन ललितपुर, कृषि ज्ञान केन्द्र तनहुँ, जिल्ला प्रशासन कार्यालय र बाली संरक्षण प्रयोगशाला पोखराको संयुक्त अनुगमनमा म्याद नाघेका विषादी र बीउ फेला परेको बाली संरक्षण अधिकृत किरण परियारले बताए।

जिल्लाका खुद्रा र थोक विषादी बिक्रेता पसलमा अनुगमन गर्दा अधिकांशमा म्याद नाघेका विषादी र बीउ भेटिएकाले बरामद गरी सिल गरिएको छ। कीटनाशक १,३७५ थान, ढुसीनाशक २३७ थान, मुसानाशक ४७ थान, झारनाशक १८ थान, मल र खाद्य तत्व २०० थान, स्टिकर ३५ थान र तरकारीका बीउ ३५७ थान बरामद भएको परियारले जानकारी दिए।

बरामद सामग्रीको विवरण र मुचुल्का गरी बोरामा सिल गरिएको छ। ‘अनुगमन गरिएका अधिकांश पसलमा म्याद नाघेका बीउ र विषादी भेटिए। यस्ता सामग्री व्यवस्थित गर्न विषादी व्यवस्थापन ऐन लागू गर्नुपर्छ। ऐनमा दण्ड र जरिवानाको व्यवस्था छ,’ परियारले भने, ‘तर, मुद्दा प्रक्रिया झन्झटिलो छ। त्यसैले उपभोक्ता संरक्षण ऐन र कालोबजारी ऐनअनुसार कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउँछौँ।’

बाली संरक्षण प्रयोगशाला पोखराका प्रमुख शालिकराम अधिकारीले बिक्रेताले सुरक्षित मापदण्ड पालना नगरेको बताए। ‘पसलमा विषादी मिश्रित सामग्री छन्, जसले खरिदकर्ताभन्दा बिक्रेतालाई बढी असर गर्छ। सुरक्षित पहिरनको प्रयोग पनि भएको छैन। एकपटक सुझावसहित समय तोकेर सुरक्षित सामग्री प्रयोग गर्न सचेत गराएका छौँ,’ उनले थपे। 

कतिपय बिक्रेताले विषादी र बीउ बिक्रीको अभिलेख नराखेको पाइएको छ। ‘यसले उपभोक्तामाथि खेलवाड भएको देखिन्छ। नियमनका लागि समय(समयमा अनुगमन आवश्यक छ। बिक्रेता आफैँ सचेत हुनुपर्छ,’ अधिकारीले भने।

प्लान्ट क्वारेन्टाइन तथा विषादी व्यवस्थापन केन्द्रका अधिकृत प्रकाश घिमिरेले अधिकांश बिक्रेता स्वास्थ्यप्रति सचेत नभएको बताए। ‘पसलमा विषादीसँगै पूजा सामग्री, प्लास्टिक, मुडा, चिया कपजस्ता दैनिक उपभोग्य वस्तु पनि बिक्री हुन्छ। एक हप्ताभित्र छुट्याएर राख्न निर्देशन दिएका छौँ। म्याद नाघेका विषादी र बीउ ८ प्लास्टिक बोरामा सिल गरिएको छ,’ उनले भने।

अनुगमनमा अधिकांश पसलमा तालिमप्राप्त व्यक्ति नभई अन्य व्यक्ति बसेको पाइएपछि सचेत गराइएको छ। ‘एग्रोभेट र कृषि भण्डार सञ्चालक आफ्नो स्वास्थ्य र व्यवसाय वृद्धिका लागि सचेत हुनुपर्छ। म्याद नाघेका सामग्रीले कृषि पेसाप्रति आकर्षण घट्छ। बिक्रेता सचेत भए कृषितर्फ आकर्षण बढ्छ,’ घिमिरे भन्छन्।

शुक्लागण्डकी(६ को वाग्ले भेटनरी सेन्टरको विषादी बिक्री इजाजतपत्र ९मिति २०८० माघ १ मा सकिएको० नवीकरण नभएको पाइएपछि नियमअनुसार पहल गर्न निर्देशन दिइएको छ। एक हप्तापछि पुन: अनुगमन गरी अटेर गरेमा कारबाही गरिने परियारले बताए।

‘एग्रोभेट र कृषि भण्डार कृषकका मार्गदर्शक हुन्। तर, मार्गदर्शन गरेको पाइँदैन। बिक्रेता सचेत नहुँदा उपभोक्ता र आफ्नै स्वास्थ्यमा समस्या आउँछ। सचेत नहुँदा किसानमा जागरूकता फैलिँदैन। मार्गदर्शक निकाय सुरक्षित नहुँदा कृषिप्रति आकर्षण घट्छ,’ उनले भने।