लोकतन्त्रलाई जोगाएर लैजानुको विकल्प छैन– चित्रबहादुर केसी

संविधान निर्माण हुने र तिन तहको चुनाव हुँदै जनताबाट मत लिएर सरकार बन्नेसम्मको प्रक्रिया उपलब्धीमुलक नै हो । तर लोकतन्त्र आयो, गणतन्त्र आयो भनिरहँदा त्यसको महसुस जनतालाई भने हुनसकेको छैन । शासन व्यवस्था राम्रो हुन सकेको छैन । भ्रष्टचार ज्यादै धेरै मौलाइरहेको छ । यसलाई हामीले व्यवस्थित गर्न सकेनौं भने जनतामा राम्रो सन्देश जाँदैन । जसको फाइदा गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षताका वैरीहरु मौलाउँदै जान्छन् । समस्या व्यहोर्नु पर्ने अवस्था आउँछ । हुनत यो सम्झौताबाट टुंगीएको प्रक्रिया पनि हो । यो कुनै आमूल परिवर्तन त होइन । जसले जे भनेपनि पुरानो संरचना त्यस्तै छ । आर्थिक, प्रशासनिक, सांस्कृतिक संरचना उस्तै छ । जनताको आधारभूत कुरालाई सम्बोधन गर्न ति पुराना संरचना नबदलेसम्म गाह्रो पर्छ । तैपनि सरकारले जति गराउन सक्थ्यो त्यो पनि जनतामा महसुस गराउन सकेको छैन । दुईतिहाई बहुमत भएर मात्रै पनि भएन । गर्न सक्ने काम गर्न सक्नु पर्यो नि । यो लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउने खै काम गरेको ? गर्नलाई दुईतिहाई बहुमत छ, अरु शक्तिहरु पनि त्यति बलिया छैनन्, प्रतिपक्षिले पनि खासै असर गर्नसक्ने अवस्था छैन । तर सरकारले सामान्य आँट पनि गरेको देखिएन । सामान्य खालको क्रान्तिकारी भूमिसुधार गर्ने, शुसासन दिने, भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्ने जस्तो कामको सुरुवात पनि गर्न सकेन । जनतालाई शुसासन दिन नसकेपछि गणतन्त्र विरोधी कुराहरु आउँछन् । प्रतिगमनका खतरा पनि आउँछन् । धर्मनिरपेक्षता अनि गणतन्त्र कतिलाई पचेको छैन । यस्ता अनेकन कुराले मुलुकलाई असफल बनाउने तिर लैजान्छ । पछिल्लो समय, लोकतन्त्रको विकल्प खोज्ने प्रयास पनि हुँदै गरेको देखिएको छ । धर्मको नाममा, भूगोलको नाममा विभिन्न खाले चलखेल पनि भएका छन् । यहि लोकतन्त्रले जनताको आवश्यकता त पुरा हुँदैन। तर अहिलेको बखतमा यो लोकतन्त्रलाई जोगाएर लैजानुको विकल्प छैन । यहि लोकतन्त्र पनि नहुने हो भने मुलुकमा स्थिति झन भयाभह हुनसक्छ । लोकतन्त्रलाई बदलेर यसभन्दा अगाडि जाने आधारभूत फाउण्डेसन के ? प्रश्न छ । यदि यो बुझिएन भने पार्टीहरु नै बर्बाद हुन्छन् । लोकतन्त्रका आधारभूत कुराहरुलाई सम्बोधन गर्न सरकार चुकेको देखिन्छ । कम्युनिष्ट नामको दुईतिहाई बहुमत प्राप्त सत्ताले पनि बुझेन भने भोली आन्दोलनको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । अनौठो विकल्पको खोजी हुन सक्छ । (केसी राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष हुन्)