भूकम्पपछि मानसिक त्रास बढ्दो

चितवन, विनाशकारी भूकम्पको कम्पनले त्रसित भएका सर्वसाधारणमा मानसिक समस्या बढ्दै गएको छ । भूकम्प गएको आज ११ दिन बितिसक्दा पनि उनीहरुमा विभिन्न मनोसामाजिक समस्या र मानसिक त्रास कायमै देखिएको छ । कतिपय भूकम्पपीडित राम्ररी काम गर्न सकिरहेका छैनन् भने कतिपयमा भूकम्पको कम्पन बेलाबेलामा दिमागमा बल्झिरहने गरेको छ । चितवन सिद्धिकी सुवर्णमाया चेपाङ भूकम्प जाँदा घरमै थिइन् । हत्तपत्त बाहिर निस्किएका बेला माथि भिरबाट खसेको ढुङ्गाबाट जोगिइन्, सुवर्णमाया । एक त घरले थिच्ला भन्ने त्रासका बेला सामुन्नेबाटै ढुङ्गो जाँदा एकछिन उनको होस नै रहेन । सुवर्णमाया भन्छिन् –‘ढुङ्गोले मा¥यो भनेको, बाँच्यो, अहिले पनि ढुङ्गो खसेको देख्छु र तर्सन्छु ।’ बेलाबेलामा घुमाउने र राति सपनामा पनि भुइँचालो गएको देख्ने गरेको भूकम्पपीडितले बताएका छन् । अगुल्टाले हानेको कुकुर बिजुली चम्किँदा तर्सिन्छ भन्ने उखान अहिले गोरखाकी सुशीला उपरकोटीमा चरितार्थ छ । बैशाख १२ गते केही सेकेन्डमा घरबाट बाहिर निस्किएर बाँचेकी  उपरकोटीलाई बेलाबेलामा अहिले पनि घुमाउँछ । हुन त बेलाबेलामा भूकम्प नआएको भने होइन तर भूकम्प नआउँदासमेत उनीहरु भूकम्प आयो भनेर चिच्याउने, कराउने गरेका छन् । गोरखा बुङ्कोटकी अर्की महिला लीला खनालको पनि राम्ररी शरीरले काम गर्न सकेको छैन । ‘हातगोडा लल्याकलुलुक हुन्छ, अहिलेसम्म काम गर्ने जागर चलेको छैन’, लीलाले भनिन् ।  कहिले भूकम्प आउने हो भन्ने डर उनीहरुमा छ । भूकम्पका बेला भागदौड हुँदा आत्तिएका महिला सपनामा समेत भूकम्प आएको देख्ने र बर्बराउने गरेको बताउँछन् । गोरखा बुङ्कोट–९ मैलङ्गकी फुलमाया रम्तेलको भूकम्पले घर चर्चरी चर्किएको छ । घरभित्र बस्ने अवस्था छैन । गर्भवती बुहारीलाई स्याहार गर्नुपर्ने बेलामा अहिले उनको बास बारीको खुला क्षेत्रमा छ । खाने अन्न छैन । राहतसमेत टाठाबाठाले पाउने गरेको बताउने रम्लेतमा दोहोरो मार छ । एक त भूकम्पको पीडा, अर्का राहत नपाएको पीडा । त्यसमाथि मनोवैज्ञानिक समस्याले उनलाई पिरोल्ने गरेको छ । भन्छिन्, ‘टाउको दुख्छ, रिँगटा पनि लाग्छ, जतिखेर पनि भूकम्प आएजस्तै लाग्छ र आत्तिन्छु ।’ कुनै पनि विनाशकारी विपत्तिबाट मानिसमा मनोसामाजिक समस्या देखिने भएकाले परामर्श सेवा आवश्यक हुने भरतपुर अस्पतालका चिकित्सक डा भोजराज अधिकारी बताउँछन् । घाइते भएकाको पीडा त एकातिर छ नै, त्यसमाथि बाँचेकामा समेत मनोवैज्ञानिक समस्या देखिएकाले उनीहरुको मनोपरामर्श सेवातर्फ पनि सरकारको ध्यान जानुपर्ने देखिन्छ ।