एकफर्ती रुपमा भारतले बनाएकाे बाटोबारे नेपालकाे आपत्ति

काठमाडौं । भारतले नेपाल भारत सिमानामा एकफर्ती रुपमा बनाएको बाटोको सन्दर्भमा नेपालले भारतसमक्ष आपत्ति जनाएको छ ।

सिंचाई, ऊर्जा तथा बाढी नियन्त्रण सम्बन्त्री दुई देशका सहसचिवस्तरीय वैठकमा सिमानामा भारतले बाटोहरु तटवन्धकै शैलीमा बनाएकाले नेपालतर्फ डुवान तथा बाढीको खत्तरा वढेको भन्दै नेपाली पक्षले आपत्ति जनाएको हो ।

भारतीय पक्षले यस सम्बन्धमा विस्तृतमा जानकारी गराएमा त्यसलाई समाधान गर्न उचित कदम चाल्ने आश्वासन दिएको छ ।

यस्तैनेपालले भारतसमक्ष ऊर्जा संकट समाधानका लागि औपचारिकरुपमा ऊर्जा वैंक स्थापनाको प्रस्ताव गरेको छ । नेपालको प्रसतावको जवाफ दिदै भारतीय पक्षले यसबारे अध्ययन गरेर छिट्टै निर्णय दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

वैठकमा नेपालले यो प्रस्ताव राखेको हो । प्रस्तावअनुसार वर्षाको समयमा नेपालले आन्तरिक खपतभन्दा बढी भएको बिजुली भारत निर्यात गर्नेछ भने हिउँदे संकटको समयमा भारतबाट नेपाल निर्यात गर्नेछ ।

यससम्वन्धमा नेपालले औपचारिकरुपमा प्रस्ताव गरेको पहिलोपटक हो । नेपाली प्रतिनिधी मण्डलका सदस्य एवं नपाल बिद्युत प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक मुकेशराज काफ्लेलेका अनुसार भारतीय पक्षले नेपालको प्रस्तावलाई ‘सकारात्मक’ रुपमा लिंदै आफ्नो सरकारसमक्ष यो कुरा राख्ने बताएको छ ।

नेपालमा केही ठूला विद्युत आयोजनाहरु निर्माण भइरहेकाले नेपालले केही वर्षमा नै वर्षातको समयमा आन्तरिक मागभन्दा बढी विद्युत उत्पादन गर्ने सम्भावना छ । यस सन्दर्भमा यो अवधारणा दुबै देशका लागि फलदायी हुने नेपाली अधिकारीहरुको भनाई छ । नेपाल र भारतका बीचमा सन् २०१४ मा भएको विद्युत व्यापार सम्झौताले सो बैंक स्थापनाको लागि बाटो खोलिसकेको छ ।

बैठकमा नेपालले गण्डक सम्झौता अनुसारको गण्डक पावर हाउसलाई सुरु गराउन पनि नेपाली पक्षले भारतलाई आग्रह गरेको छ । कुल १५ मेगावटको सो पावर हाउस भारतले नेपाललाई गण्डक सम्झौता अनुसार ग्रान्टको रुपमा दिएको भएपनि अहिले पूर्ण रुपमा बिग्रेको छ ।

बैठकले दिने सुझाबका आधारमा सचिवस्तरीय बैठक हुने छ । दुईदिने सहसचिवस्तरी बैठक शुक्रबार सकिएको छ ।