सुदूरपश्चिम समानुपातिक बन्दसूची: कांग्रेस अगाडि, एमाले–नेकपा पकड क्षेत्रमै सीमित, रास्वपामा नयाँ समीकरण

काठमाडाैं । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट प्रमुख चार दल—नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)—ले समानुपातिक ३६ उम्मेदवारको बन्दसूची सार्वजनिक गरेका छन्।

यो सूची राजनीतिक विश्लेषकहरूले दलहरूको भौगोलिक रणनीति, समुदायगत सन्तुलन, र सत्ता–गणितको झलक दिने महत्वपूर्ण संकेतका रूपमा हेरेका छन्।

कांग्रेस: सबै जिल्लामा पहुँच, समावेशी र सन्तुलित रणनीति

नेपाली कांग्रेसले सुदूरपश्चिमका ९ वटै जिल्लाबाट ११ उम्मेदवार राखेर सबै क्षेत्र समेट्ने रणनीति अपनाएको देखिन्छ। कैलाली, कञ्चनपुर, डोटी, बाजुरा, डडेल्धुरा, डाँर्चुला, बझाङ, बैतडी र डोटी—सबै जिल्लालाई समेट्दै पार्टीले भौगोलिक र समुदायगत सन्तुलन कायम गरेको छ।

विशेषत: कांग्रेसको सूचीमा  दलित प्रतिनिधित्व: डडेल्धुराबाट हरिना कामी, पहाडी–तराई सन्तुलन: कैलाली, कञ्चनपुर र पहाडी जिल्लासँग मिश्रित, महिला प्रतिनिधित्व: रिता चौधरी, कल्पना केसी, विद्या तिमिल्सिना, कांग्रेसका नेता नारायण दत्त भट्टका अनुसार, यो सूची समावेशी सिद्धान्तको ऐतिहासिक निरन्तरता हो।

विश्लेषकहरूको मत अनुसार कांग्रेसले भौगोलिक विस्तार र समुदायगत समावेशीकरणमार्फत मतदातामा व्यापक पहुँच बनाउने रणनीति अपनाएको छ, जसले पार्टीलाई सुदूरपश्चिममा अग्रणी दलको रूपमा दृढ स्थितिमा राख्ने सम्भावना देखाउँछ।

एमाले र नेकपा: पकड क्षेत्रमा केन्द्रित, भौगोलिक पहुँच सीमित

नेकपा एमाले र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)ले समानुपातिक १०–१० उम्मेदवार राखेका छन्। तर, भौगोलिक दृष्टिले यी दुवै दलले ५–५ जिल्लामा मात्रै केन्द्रित सूची बनाएका छन्।

एमाले: कैलाली, कञ्चनपुर, अछाम, दार्चुला, बझाङ,  नेकपा: कैलाली, कञ्चनपुर, अछाम, डोटी, बाजुरा,  यसले यी दलहरू भोट बैंक सुरक्षित क्षेत्र (पकड क्षेत्र) मा मात्र ध्यान केन्द्रित गरेको स्पष्ट देखाउँछ।

विशेषत: कैलालीबाट धेरै उम्मेदवार राख्दा तराईको मत सुरक्षित गर्ने रणनीति प्रस्ट देखिन्छ। पहाडी जिल्लामा प्रतिनिधित्व न्यून हुँदा, एमाले र नेकपाले सुदूरपश्चिमको सम्पूर्ण भू–राजनीतिक परिदृश्यमा पहुँच विस्तार गर्न असफल भएको विश्लेषण गर्न सकिन्छ।

रास्वपा: नयाँ समीकरण, सुदूरपश्चिममा सीमित प्रभाव

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले सुदूरपश्चिमबाट ५ जनालाई मात्र समानुपातिक सूचीमा राखेको छ।

कञ्चनपुर: प्रतिभा रावल, गीता चौधरी, अछाम: टीका संग्रौला, कैलाली: अनुपकुमार उपाध्याय, करिस्मा कठरिया रहेका छन् । 

यद्यपि प्रारम्भमा उम्मेदवारहरूको ठेगाना अस्पष्ट थिए, प्रदेश नेतृत्वले सूची केही परिमार्जन गर्ने आश्वासन दिएको छ।

विश्लेषकहरूले रास्वपाको सूचीलाई सिम्बोलिक उपस्थिति र भविष्यमा विस्तारको संकेतको रूपमा हेरेका छन्।

कांग्रेस अग्रणी दल: सबै ९ जिल्लामा समानुपातिक उम्मेदवार राखेर व्यापक पहुँच र समुदायगत सन्तुलन सुनिश्चित। एमाले र नेकपा ‘पकड क्षेत्र’मा केन्द्रित: सीमित भौगोलिक प्रतिनिधित्वले केही क्षेत्रीय असन्तुष्टि र विपक्षी अवसर सिर्जना गर्न सक्छ।

रास्वपा सानो तर रणनीतिक उपस्थिति: पाँच उम्मेदवारले नयाँ समीकरण र विकल्पीय शक्ति निर्माणको संकेत। समावेशी प्रतिनिधित्व: दलित, महिला र पहाडी–तराई सन्तुलन कांग्रेसमा बढी देखिएको छ, अन्य दलहरूमा थोरै।

राजनीतिक निहितार्थ: कांग्रेसको व्यापक सूचीले प्रदेशमा अग्रणी स्थिति बलियो बनाउन सक्छ भने एमाले–नेकपा रणनीतिक केन्द्रित सूचीले भोट बैंक सुरक्षित गर्ने तर विस्तारमा चुनौतीपूर्ण रणनीति संकेत गर्दछ।