चीनले आफ्ना नेता कसरी चयन गर्छ ?

चीन । प्रत्येक पाँच वर्षमा सत्तारुढ कम्युनिष्ट पार्टीले आफ्नो महाधिवेशन गर्दा चीनतर्फ संसारको ध्यान खिचिएको हुन्छ । यो भेलाले पार्टीको नेतृत्व कसले गर्छ भन्ने टुंगो लगाउँछ । उनीहरुले नै चीनका १ अर्ब ३० करोड जनताको नेतृत्व गर्छन् ।

साथै संसारकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको पनि । १९औं महाधिवेशन यही अक्टोबर १८ अर्थात अाजबाट शुरु भएको छ । बहालवाला पार्टी नेता एवम् राष्ट्रपति सी जिनपिङ्नै  नेतृत्वमा रहने अनुमान गरिएको छ । तर सँगै अरु नेतृत्व तहमा फेरबदल हुने ठानिएको छ ।

महाधिवेशनले के गर्छ ?

मध्य अक्टोबरमा देशभरबाट आएका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी)का प्रतिनिधिहरु बेइजिङस्थित \'ग्रेट हल अफ द पिपल\'मा भेला हुन्छन् ।  पार्टीका २३ सय प्रतिनिधि छन् । तथापि २२८७ मात्रै उपस्थित हुनका लागि छानिएका छन् । १३ जना \'अनुपयुक्त व्यवहार\' देखाएको भन्दै भाग लिन अयोग्य ठहर गरिएका छन् । बन्द कोठाभित्र सीपीसीका प्रतिनिधिहरुले सबैभन्दा शक्तिशाली केन्द्रीय कमिटी चयन गर्नेछन् । उक्त कमिटीमा २ सय जना सदस्य रहनेछन् । त्यसले पोलिटब्युरो निर्वाचित गर्नेछ र त्यसबाट पोलिटब्युरो स्थायी कमिटी चयन हुनेछ । तिनीहरु नै चीनका वास्तविक निर्णयकर्ता निकाय हुन् ।

यो वर्ष के अपेक्षा छ ?

१९औं महाधिवेशन मूलत: दुईवटा कुराका लागि चाखपूर्वक हेरिनेछ । पहिलो, सीले एउटा लामो प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नेछन् । त्यसबाट आगामी पाँच वर्षमा चीनले कस्तो नीति लिन्छ भन्ने थाहा हुनेछ । दोस्रो, पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीमा लगभग नयाँ अनुहार आउने ठानिएको छ । पछिल्ला केही वर्ष पार्टीले निश्चित पदकाहरुका लागि अनौपचारिक अवधि र उमेर हद तोकिएको छ । ६८ वर्षको उमेर हदका कारण धेरै पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीका सदस्यहरुले पद छाड्ने ठानिएको छ ।

सी जिनपिङ्का लागि के अर्थ ?

यो महाधिवेशनले राष्ट्रपति सीको शक्ति थप मजबुत बनाउने ठानिएको छ । सन् २०१२ मा सत्तामा आएयता उनलाई चीनका \'वास्तविक\' नेताका रुपमा हेरिएको छ । त्यसको अर्थ उनलाई माओ जेदोङ र देङ स्याओपिङ् जस्ता चीनका ठूला नेताहरुसँग तुलना गरिनु हो । नेतृत्व तहमा उनका सहयोगीहरु आउने सम्भावना छ । साथै \"सी जिनपिङ विचार\"का रुपमा चिनिने उनका नीतिहरु पार्टी दस्तावेजमा राखिने पनि हुनसक्छ । त्यसले उनलाई चिनियाँ इतिहासमा माओकै तहमा पुर्याउनेछ । परम्परागत रुपमा राष्ट्रपतिको दुई कार्यकाल हुने भएपनि यसपालि सीले त्यसलाई विस्तार गर्नसक्ने समेत अनुमान गरेका छन् । बीबीसी