चीनसामु यसरी झुक्यो भारत

काठमाडौं । भूटान, भारत र चीनसँग जोडिएको सीमाक्षेत्रबाट भारतले सेना फिर्ता गरेको छ । चिनियाँ भूभागबाट सेना फिर्ता नगरे आक्रमण गर्ने चिनियाँ धम्कीपछि भारतले सेना फिर्ता बोलाउन बाध्य भएको हो । यसअघि चिनियाँ सेनाले भारतीय सेनाका केही बंकरहरु ध्वस्त गरेको थियो । भारतले भने चीनले आफ्नो सीमाक्षेत्रमा हस्तक्षेप गरेको प्रचार गरेको थियो । उक्त विषयलाई अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्ने भारतीय प्रयास समेत सफल हुन सकेन । भारतले अमेरिका र रुसको समर्थन खोजेपनि चीनले समेत कुटनीतिक पहलमार्फत भारतले नै उक्त क्षेत्रमा अतिक्रमणको पुष्टि गरेपछि भारतले समर्थन पाउन सकेको थिएन । चीन र भारत दुबै देशका विदेश मन्त्रालयले डोक्लाम विवाद हालका लागि साम्य हुने आशयको विज्ञप्ती सोमबार जारी गरेका थिए । यद्यपी भारतले भने चिनियाँ सेना फिर्ता भएको दावी गरेको छ । चीनले भने भारतले अतिक्रमण गरेकोले भारतीय सेना फिर्ता भएपछि मात्रै आफूले सेना हटाउने बताउँदै आएको थियो । भारतले उक्त क्षेत्रमा चीनले सडक निर्माण गर्न थालेकोमा बिरोध गरेको थियो । पछिल्लो सहमति अनुसार, भारतले सेना फिर्ता गर्ने र चीनले सडक निर्माण तत्काल नगर्ने भएको छ । गत जुन १६ मा भारतीय सेना भुटान र चीनको सीमा दोक्लममा प्रवेश गरेपछि उक्त क्षेत्रमा भारतीय र चिनियाँ सेनाबीभ झडपको अवस्था आएको थियो । आफ्नो सैनिक टोलीलाई उद्धृत गर्दै चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले नियमित प्रेस ब्रिफिङमा जनाएअनुसार सोमबार दिउँसो २स्३० बजे भारतीय सेना त्यस क्षेत्रबाट फर्केको हो । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी आगामी साता चीनमा हुने ब्रिक्स सम्मेलनमा भाग लिन जाने भएकाले पनि त्यसअघि विवाद समाधान गरिएको हो । भारतीय सेना फर्केपछि पनि आफ्नो सेनाले त्यस क्षेत्रमा गस्ती गरिरहने चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता ह्वुआ छुन यिङले नियमित प्रेस ब्रिफिङमा बताएकी छन् । चीनले भारतलाई छिमेकी मित्रराष्ट्रका रूपमा निकै महत्त्व दिएको उल्लेख गर्दै उनले भनेकी छन्, ‘भारत र चीनको सीमा सधैं शान्तिपूर्ण राख्ने र आपसी सम्मानका साथ त्यस क्षेत्रलाई विकासमा बढावा दिँदै अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डका आधारमा समस्याको समाधान गर्दै अघि बढ्नेछौं ।’ भारतीय विदेश मन्त्रालयले पनि सोमबार विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘दोक्लम क्षेत्रबाट छिट्टै पछाडि हट्ने सहमति भएको र त्यसको प्रक्रिया सुरु भइसकेको’ जनाएको थियो । ‘कूटनीतिक सहमतिका आधारमा दोक्लममा रहेका सीमा सुरक्षाफौज तुरुन्त फिर्ता गर्न हामी सहमत भयौं र फौज फिर्ता हुने क्रम जारी रहेको छ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ । वक्तव्यमा दुवै देशका सेना पछाडि हट्ने वा भारतीय मात्र हट्ने भन्ने खुलाइएको छैन । एजेन्सी