भर्ना अभियान सफल बनाउन चुनौतीको चाङ

सिन्धुपाल्चोक, वैशाख २ गतेबाट भर्ना अभियान सुरु गरिएको छ । गत वर्ष विद्यार्थी भर्ना अभियानमा खासै उपलब्धि गर्न नसकेको जिल्ला शिक्षा कार्यालयको यो वर्षको हविगत पनि अघिल्लो वर्षको भन्दा कम छैन । यस पटक जिल्ला शिक्षा कार्यालय सिन्धुपाल्चोकले विकट गाविस गुम्बाबाट भर्ना अभियान औपचारिक रुपमा सुरु गर्ने भएको छ । ‘हिंसा, यौन दुव्र्यवहार र विभेदमुक्त विद्यालय बनाऔं, सबै बालबालिकाकालाई विद्यालय पठाऔं’ भन्ने मूल नाराका साथ अभियान सुरु भएको छ । जिल्लाका विद्यालयहरुले भने वैशाख २ गतेबाट नै भर्ना सुरु गरिसकेका छन् । गुम्बा गाविसमा ३ सय ३५ जना विद्यालयबाहिर रहेका छन् । राष्ट्रिय जनगणना २०६८ को तथ्याङ्का आधारमा जिल्लामा १० हजार ९ सय २० बालबालिका विद्यालयबाहिर छन् । जसमध्ये जिल्लाको हिमाली विकट गाउँका बालबालिकाको संख्या अधिक रहेकै कारण आगामी भर्ना अभियानमा समेट्न मुस्किल पर्ने देखिएको हो । अघिल्लो वर्ष भर्ना अभियानमार्फत विद्यालयमा भर्ना भएकामध्ये अधिकांश जनजाति र सीमान्तकृत बालबालिकाले बीचैमा पढाइ छाडकाले पनि यो वर्षको भर्ना अभियानमा चुनौती थपिएको हो । विद्यालयको तथ्याङकअनुसार ‘ड्रप आउट’ कै कारण कक्षा एकमा ७० जना विद्यार्थी भर्ना हुँदा कक्षा १० सम्म पुग्ने विद्यार्थी संख्या मुस्किलले २५ जनाको हाराहारिमा हुने गरेको छ ।  सुरुमा गाउँका सबै बालबालिका विद्यालयमा भर्ना भए पनि माथिल्लो कक्षामा चढ्दै जाँदा क्रमशः विद्यार्थी संख्या कम हुँदै जाने गरेको शिक्षकहरु बताउँछन् । जिल्ला शिक्षा अधिकारी दिलनाथ पुरीका अनुसार बालबालिकामा मात्र नभई गाउँका अभिभावकहरुमा समेत चेतनाको कमी भएकाले यस्तो समस्या आउने गरेको छ । विभिन्न गैरसरकारी संस्थाहरुले बालबालिकालाई विद्यालयमा टिकाउन छात्रवृत्ति, टिफिन बक्स, झोला वितरणलगायतका कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरे पनि विद्यालय छाड्ने क्रमलाई निमिट्यान्न पार्न नसकेको एक शिक्षकले बताए । भर्ना अभियानको लहरमा र प्राथमिक विद्यालयमा प्रवेश गर्ने बेला विद्यालयभरि विद्यार्थी हुने गरे पनि माध्यमिक तहसम्ममा त्यो संख्या न्यून हुने गरेको छ । जिल्लाका १५ गाविसमा प्राथमिक तहमा खाजा कार्यक्रम लागू भएको छ । विद्यालय नआउने र छाड्ने क्रम रोक्न शिक्षा कार्यालयले नौ गाविसमा अनिवार्य शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन समेत गरेको छ ।