‘ममताले गोर्खा समुदायको स्वाभिमानमा चोट पुर्याइन्’

गोर्खाल्याण्डको माग गर्दै अहिले दार्जिलिङमा भइरहेको आन्दोनल केही हदसम्म सन् १९८५-८६ को आन्दोलन जस्तै लागिरहेको छ । त्यसबखत गोर्खा लिबरेशन फ्रन्ट यो क्षेत्रको एक बलियो संगठन थियो। उनीहरुले करिब चार-पाँच वर्ष आन्दोलन चलाएका थिए। अहिलेको अवस्था पनि त्यस्तै देखिंदैछ । यसको कारण के हो भने गोर्खाहरु एकदमै आक्रोशित छन्। उनीहरुको आम्दानीमा पनि चोट पुगेको छ । गोर्खाल्याण्ड टेरिटोरियल एडमिनिस्ट्रेशनलाई लिएर गरिएको व्यवस्थाबारे गोर्खा समुदाय विशेष रुपमा असन्तुष्ट छ । उनीहरुलाई लागेको छ कि पश्चिम बंगाल सरकारले त्यसको सफलताको बाटोमा हरेक प्रकारले बाधा पुर्याइरहेको छ। र त्यसलाई विफल तुल्याउन सबै प्रकारको षडयन्त्र र कोसिस गरिएको छ। गोर्खाल्याण्डको माग यसकारण जबसम्म छुट्टै राज्य पाईंदैन तबसम्म आफ्नो क्षेत्रमा आफूले चाहेको काम गर्न सकिंदैन भन्ने उनीहरुलाई अनुभव भैरहेको छ । यसका पछाडि केही ठूला कारणहरु छन् । एक त ममता ब्यानर्जीको सरकारले पहाडमा गोर्खा समुदायबीच विभिन्न तरिकाले साम्प्रदायिक फूट ल्याउने प्रयास गरेको छ । र सबैभन्दा ठूलो कुरा के पनि हो भने गोर्खा समुदायका साथ त्यहां रहेका लेप्चा र भूटियाहरुलाई पनि विभाजित गर्ने कोसिस गरिएको छ । संगसंगै गोर्खाल्याण्ड टेरिटोरियल एडमिनिस्ट्रेशनले पाउँदै आएको रकममा पनि थरीथरीका वाधा सृजना गरिएको छ, यद्यपि केन्द्रबाट आउने पैसा भने आइरहेकै छ । यसबाट गोर्खाल्याण्ड टेरिटोरियल एडमिनिस्ट्रेशनको सत्ता सम्हालिरहेको गोर्खा जनमुक्ति मोर्चा रुष्ट छ । यसो हेर्दा गोर्खाल्याण्डलाई स्वायत्तता दिन भनी गरिएको प्रयोग पूर्ण रुपमा असफल भएको जस्तो देखिन्छ । र अहिले जे गडबडी भएको छ, त्यसबाट नेपालीभाषी गोर्खा समुदायको स्वाभिमानमा ठेस पुगेको छ । गडबडी के हो भने ममता ब्यानर्जीको सरकारले अचानक दार्जिलिङ सहित पश्चिम बंगालका सबै कुनामा बंगाली भाषाको पढाइ अनिवार्य हुने घोषणा गरिदिएको थियो । त्यस्तो आदेश पछि फिर्ता लिइयो, तर त्यसबेलासम्म आगोमा घिउ थप्ने काम भइसकेको थियो र आगो पनि फैलिन थाल्यो । यही कारणले गर्दा गोर्खा समुदायलाई आफू एक फरक जाति र समुदाय हो भन्ने लागेको छ। बाँकी बंगालसंग आफ्नो कुनै तालमेल नरहेको पनि उनीहरुलाई लागेको छ । तर साँचो कुरा के पनि हो भने वर्षौंदेखि बंगाली र गोर्खाहरु संगै बस्दै आएका थिए । पर्यटनमा नोक्सान मलाई लाग्छ गोर्खा समुदायका मानिसहरुले विवेक प्रयोग गरिरहेका छैनन् । त्यहाँ कामकाज बन्द गर्न सकिन्छ। त्यहाँको टोइ ट्रेनका नामले प्रसिद्ध रेल सेवा पनि रोक्न सकिन्छ । सन् १९६०-६१ मा बांग्ला भाषाको विषयलाई लिएर असममा रहेका बंगालीहरुले आन्दोलन गरेका थिए, त्यसबेला तिनीहरु रेल लाइनमा गएर बसेका थिए । रेलवे सेवा बन्द गरिदिन सकिन्छ। तर स्टेशनमा आगो लगाउने, पर्यटनको आधारभूत संरचनालाई नै ध्वस्त पार्ने जस्ता काम बुद्धिमत्तापूर्ण कदापि होइनन् । सहि सोच राख्‍ने गोर्खा समुदायले यस्तो काम गरेको हुन सक्दैन । यो गोर्खाल्याण्ड आन्दोलनलाई हानी पुर्याउन खोज्नेहरुको काम हुन सक्छ । मानिलिउँ आजैबाट उनीहरुले गोर्खाल्याण्ड पाए रे, काल्पनिक अवस्थै भएपनि त्यो अवस्थामा उनीहरुले बिगारेका सबै संरचना फेरि बनाउन खर्च त गर्नै पर्ने हुन्छ । यदि मानिसहरु साँच्चै आन्दोलनकारीहरुका साथमा छन् भने शान्तिपूर्ण तरिकाले पनि आन्दोलन संचालन गर्न सकिन्छ । गोर्खा जनमुक्ति मोर्चा र उसका नेता बिमल गुरुङ र रोशन गिरीले मानिसहरु आफ्नो पक्षमा रहेको भन्दै छन् । तर साँच्चै उनीहरुको साथमा जनता छन् भने रेलवे स्टेशन जलाउने, चिया बगानमा आक्रमण गर्ने, पूर्वाधारका संरचनामा क्षतिपुर्याउने जस्ता कामहरुलाई सहि भन्न सकिन्न । किनभने टि, टिम्बर र टुरिजम् अर्थात चिया, काठ र पर्यटन दार्जिलिङको अर्थतन्त्रको मुख्य श्रोत हुन् । नयाँ राज्य गठन गर्ने बारे प्रश्न यदि तपाईं अलग राज्यको माग गरिरहनु भएको छ भने यी सबै उद्योगहरुलाई नाफा कमाउन सक्ने अवस्थामा कायमै राख्‍नु कुनै पनि राज्यको लागि एकदम जरुरी हुन्छ । यदि तपाईंले केन्द्रलाई यो आधारभूत शर्त पूरा गर्ने भरोसा दिन सक्नु भएन भने केन्द्रले नयाँ राज्य गठन गर्ने मागमाथि कहिले पनि विचार गर्ने छैन । यो कुरा गोर्खाल्याण्डका वरिष्ठ नेताहरुले बुझेका छन्, तर युवा नेताहरुले यो कुरा बुझेका छैनन् । उनीहरुले अचानक आएको पैसा देखेका छन्, तर त्यो पैसा कहाँबाट आइरहेको हो भन्ने उनीहरुले देखेका छैनन् । त्यस्ता मानिसहरु नै जोशमा आएर ध्वंसात्मक कामहरु गरिरहेका छन् र उनीहरुले यो कार्य रोक्नै पर्छ । किनभने त्यस्ता काम नगरिकनै पनि तिनीहरुले आफ्नो आन्दोलनलाई निरन्तरता दिन सक्छन् । बीबीसी हिन्दि