जसले अखण्ड लुम्बिनीको अभियान चलाएका थिए

काठमाडौं, २६ मंसिर । सरकारले सीमांकन हेरफेरसहित संविधान संशोधन विधेयक संसदमा दर्ता गएपछि ५ नम्बर प्रदेशका जिल्लाहरुमा आन्दोलन जारी छ । संशोधन विधेयककै टुंगो नलागेपछि आन्दोलन मत्थर हुँदै गएको छ तर आन्दोलन पूर्ण रुपमा रोकिएको छैन । मंसिर १४ गते बेलुका संसद सचिवालयमा संशोधन विधेयक दर्ता गरिएपछि रुपन्देही लगायतका प्रदेश ५ का जिल्लाहरुमा आन्दोलन शुरु भएको थियो । संशोधन विधेयक असफल पार्न एमालेले रुपन्देहीको बुटवललाई केन्द्र बनाएर आन्दोलन चर्काउने पूर्व तयारी नै गरेको थियो । कारण थियो, यसअघि अखण्ड लुम्बिनीका पक्षमा कांग्रेस माओवादीका केही हस्तीहरु लागिपरेका थिए । अखण्ड लुम्बिनीका पक्षमा अभियान चलाउनेहरुले साथ दिने भन्दै एमालेले आन्दोलनको केन्द्र बुटवललाई बनाउने योजना बनाएको थियो ।

गुल्मी, पाल्पा, अर्घाखाँची जिल्लालाई रुपन्देही, नवलपरासी र कपिलवस्तुसँग छुट्याएपछि नेताहरुको आफ्नो ब्यापार मात्र होइन, राजनीतिसमेत चौपट हुन्छ ।

को को हुन् अखण्ड पक्षधर ? संविधान जारी हुनुअघि प्रदेश सिमांकनको बहस चलिरहेकै बेला एमाले नेताहरु मात्र होइन, नेपाली कांग्रेस र तत्कालिन एमाओवादीका स्थानीय नेताहरुले अखण्ड लुम्बिनीका पक्षमा खुलेरै अभियान चलाए । माओवादी नेता टोपबहादुर रायमाझी, कांग्रेस नेता बालकृष्ण खाँड, चन्द्र भण्डारी, एमालेका विष्णु पौडेल, प्रदीप ज्ञवाली, गोकर्ण विष्ट लगायत पाल्पा, गुल्मी, अर्घाखाँची र रुपन्देहीका स्थानीय नेताहरु अखण्ड लुम्बिनीका पक्ष जोडतोडले लाग्यो । सबै नेताहरुको बलले गर्दा ७ प्रदेशको सीमांकनमा (नवलपुरबाहेक) लुम्बिनी खण्डित हुन पाएन । यीनै नेताहरु अहिले अखण्ड ५ प्रदेशको अभियानमा पनि अगुवाइ गरिरहेका छन् । माओवादी नेतृत्वको सरकारले मधेसी मोर्चालाई समेत समेट्न भन्दै ल्याएको संशोधन प्रस्तावमा माओवादी नेता रायमाझी नै एमालेका सभाहरुमा भाषणवाजी गर्दै हिँडे । सत्तारुढ कांग्रेसका नेताहरु चन्द्र भण्डारीहरु पार्टी निर्णय विरुद्ध पार्टीकै झण्डा बोकेर कार्यकर्तासँगै सडकमा आए । छुट्याउनै नहुने के छ कारण ? लुम्बिनी अञ्चलका रुपन्देही, कपिलवस्तुबाहेक नवलपरासीको १३ गाविससहित सबै जिल्लाहरु पहाडी जिल्लामा पर्दछ । पहाडका नेताहरुले घर घडेरी जोड्ने काम बुटवलमा नै गरेका छन् । सबै जसो नेताहरुले रुपन्देही, कपिलवस्तु र नवलपरासीमा घर घडेरी जोडेका छन् । केही नेताहरु लुम्बिनी अञ्चलकै ब्यापारिक केन्द्र बुटवल आसपासमा जग्गा दलाली नै गर्दै आएका छन् । राजनीति गर्नका लागि पहाडमा जग्गा देखाइराख्ने तर बुटवलमा महल बनाएर बसेका छन्, जसलाई ‘पहाडका मारवाडी’ भनेर चिनिन्छन् । यी पहाडी जिल्लालाई तराईसँग छुट्याएपछि नेताहरुको आफ्नो ब्यापार मात्र होइन, राजनीतिसमेत चौपट हुन्छ । त्यसैले अहिलिे संशोधन गर्न लागिएको सीमांकनपछि सुनौलीको बोर्डर विश्वकर्मा मन्दिर अगाडि रहने भ्रम समेत छर्न भ्याएका छन् ।