Khabar Dabali Logo
  April 8, Wed

केहो सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेस खरिद प्रकरण ? कसरी मुछिए मन्त्री बाँस्कोटा ?

काठमाडौं । सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेस खरिद प्रकृयामा सरकारका प्रवक्ता एंव सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले स्वीस कम्पनीका नेपाल प्रनिधि विजयप्रकाश मिश्रसँग ७० करोड कमिसनको डिलिङ गरिएको विवादास्पद अडियो सञ्चारमाध्यमा प्रकाशित भएपछि त्यसको पक्षबिपक्षमा तिव्र बहस भएको छ । प्रधानमन्त्रीको विश्वासिलो पात्र रुपमा क्याबिनेटमा भित्रिएका बाँस्कोटा अन्ततः यहि ७० करोड कमिसन प्रकरणले मन्त्रीबाट विदा भएका छन् ।

मन्त्रीले कमिसन डिलिङ गरेको प्रकरणबारे छलफल गर्न बिहिबार लेखा समितिको कार्यालय सिंहदरबारमा बसेको बैठकले खरिद प्रकृया अगाडि नबढाउन सरकारलाई निर्देशन दिएको छ । समितिले खरिद प्रकृयाबारे सञ्चार सचिव दीपक सुवेदी, सुरक्षण मुद्रण केन्द्रका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत विकल पौडेलसँग यस विषयमा जानकारी लिएको थियो । तर, उनीहरुले चित्तबुझ्दो जवाफ नदिए पछि थप अध्ययन गरेर आउन निर्देशन दिएको छ । लेखा समितिले सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेस खरिद प्रकृयामा ठुलो अनिमियता भएको आशंका गरेको छ ।

के हो सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेस ?

सरकारले आफ्नै सेक्युरिटी प्रिटिङ पे्रस स्थापना गर्ने सम्बन्धमा ०७३ सालमा ओली नेतृत्वको सरकारले पहिलो पटक औपचारिक रुपमा निर्णय गरेको थियो । विचौलियाहरुको चलखेल र सरकारको शंकास्पद गतिविधिको कारण यसले गति लिन सकेको थिएन । नेपालको आफ्नै सेक्युरिटी प्रिटिङ प्रेस नहुँदा बैंक नोट, पासपोर्ट, स्मार्ट कार्डलगायतका डुकुमेन्ट छाप्न विदेशी कम्पनीको भर पर्नुपर्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै सरकारले आफ्नै देशमा प्रेस स्थापना गर्ने निर्णय गरेको हो ।

अहिले पासपोर्ट, नोट, राष्ट्रिय परिचय पत्र, हुलाक टिकटलगायत छाप्न छाप्नको लागि अर्बौ रकम विदेशीने गरिएको छ । यसरी विदेशी कम्पनीलाई दिँदा आर्थिक भारको साथै नेपालको महत्वपूर्ण सूचनासमेत लिक हुने डर नेपाल सरकारलाई थियो । यी सबै सम्भावना अध्ययन गरी सेक्यूरिटी प्रेस नेपालमै जडान गर्ने सन्दर्भमा पहिलेदेखि छलफल हुँदै आएको भएपनि त्यसले मुर्त रुप लिएको थिएन् ।

ओली नेतृत्वकै पहिलो सरकारको पालामा राष्ट्रिय योजना आयोगका तत्कालिन उपाध्यक्ष एवं हालका अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाको पालामा प्रेस स्थापना, मोडालिटी, लगानीसम्बन्धी सम्भाव्यता अध्ययन गरी ०७३ सालमा प्रतिवेदन सरकारलाई दिएको थियो ।

लगानी बोर्डमार्फत यस आयोजना अगाडि बढाउने निर्णय सहित ०७३ साल भदौ तिर सुरक्षण मुद्रा विकास समिति गठन भएको थियो । यहि समितिले नै खुल्ला प्रतिस्पर्धामार्फत एक स्वीस कम्पनीले बुट मोडेलमा प्रेस जडान गरेर सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव लगानी बोर्डमा पठाएको थियो ।

तर, सरकारमा आएको फेरबदल र देशमा तीन तहको चुनावी प्रकृया अगाडि बढेकोले यो प्रस्ताव अगाडि बढ्न सकेको थिएन । ०७४ मा ओली दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री भए पछि प्रेस स्थापना खुल्ला प्रतिस्पर्धामार्फत नभइ सरकार सरकारबीच(जी टु जी)को प्रकृयाबाट खरिद गर्ने निर्णय भयो । प्रेस स्थापनाको लागि फ्रान्स र जर्मन सरकारले आवेदन दिएका थिए ।

०७५ सालमा एजेण्टकै प्रभावमा सञ्चारमन्त्री फ्रान्स पुगेका थिए । उनकै रोहबरमा इनग्रुप कम्पनीसँग प्रेस स्थापना गर्ने मेमोर्यान्डम अफ अन्डरस्टाइडिङ (एमओयु)मा हस्ताक्षर भयो । प्रेस स्थापनामा जर्ममी कम्पनीले पनि प्रस्ताव पठाएपछि सरकारले कुन कम्पनीलाई दिने भन्नेमा निर्णय लिन सकेको थिएन । जसका कारण लामो समय नेपाल सरकारले कुनै निर्णय लिन सकेन । यसबारेमा अध्ययन गर्न सरकारले सञ्चारमन्त्री बाँस्कोटाको नेतृत्वमा अध्ययन समिति बनाएको थियो ।

बाँस्कोटा नेतृत्वको समितिले दिएको सूझावको आधारमा गत कार्तिक २२ गते फ्रान्सेली कम्पनीलाई नै प्रेस स्थापना गर्न दिने मन्त्रिपरिषद्ले निर्णय गर्यो । मन्त्रिपरिषद्को निर्णय अनुसार पूर्ण क्षमताको प्रिटिङ प्रेस स्थापना गर्ने र त्यसको लागि करिब ३० अर्ब रकम खर्च हुने अनुमान गरिएको थियो ।

तीन बर्षकोबीचमा सरकारले विभिन्न बहानामा बार्गेनिङको लागि नियत बस समय लम्बाएको आशंका व्यक्त भइरहेकै बेलामा मन्त्री बास्कोटाको अडियो प्रकरण सार्वजनिक भएको छ । यसको भित्रि पाटो भोलिका दिन छानविन भएपछि सत्यतथ्य बाहिर आउला ।

सरकारको नियतमाथि सार्वजनिक लेखा समितिको आशंका (पत्रसहित)

बिहिबार बसेको सार्वजनिक लेखा समितिले भने सरकारको नियतमाथि शंका व्यक्त गर्दै आठवटा कोणबाट प्रेस स्थापनामा सरकारको कमजोरी औंल्याएको छ ।

१. जी टु जी प्रस्तावमा प्रतिपर्धा भएन

२. लागत अनुमान यथार्थ भएन

३. पोल्याण्डको सरकारी कम्पनी पिडब्लुपिडब्लु एसएले प्रधानमन्त्रीलाई लेखेको पत्रको ब्यवास्था गरेको छ

४. स्वीस कम्पनी केबिए नोटासिस को प्रस्ताव व्यवास्था गरिएको छ

५. विभिन्न कम्पनीको प्रस्तावित मुल्यमा ठुलो भिन्नता देखिन्छ

५. सरकारले प्राप्त गरेको प्रस्ताव र मन्त्रिपरिषद्को निर्णयमा थुप्रै अस्पष्टता देखिन्छ

६. प्रस्तावित कम्पनीहरुको अनुभवमा कमी देखिन्छ

७. संकट समाधान र समन्वय

८. मितव्ययिता अपनाइएको देखिदैन

के छ विवादास्पद भिडियाेमा ? हेर्नुहाेस् भिडियाे लिंकमा

फागुन ८ गते, २०७६ - १८:१७ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

४ दिनदेखि नेपालमा भेटिएनन् कोरोनाका नयाँ संक्रमित

४ दिनदेखि नेपालमा भेटिएनन् कोरोनाका नयाँ संक्रमित

काठमाडौं । विगत ४ दिनदेखि नेपालमा नयाँ कोरोना भाइरस संक्रमित बिरामी नभेटिएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले...   

पुनर्बीमा कम्पनीको आइपीओ बाँडफाँड, ७७ हजार २४५ ले पाए ५० कित्ता

काठमाडौं । लकडाउनको समयमा पनि केही काम नियमित रुपमा भइरहेका छन् । सरकारले गरेको आग्रह अनुसार सामाजिक...   
चर्चित खेलाडी रोनाल्डिन्हो जेलमुक्त

चर्चित खेलाडी रोनाल्डिन्हो जेलमुक्त

काठमाडाैं । ब्राजिलका स्टार फुटबल खेलाडी रोनाल्डिन्हो जेलमुक्त भएका छन् । नक्कली पासपोर्ट बोकेर...   
लकडाउन : ‘लक’ अर्थात वर्गीय भाग्य

लकडाउन : ‘लक’ अर्थात वर्गीय भाग्य

पृष्ठभूमि यतिबेला विश्व कोरोना भाईरस महामारिको चपेटामा परेको छ । लगभग संसारका सबै जसो मुलुकहरु कोरोनासँग...   

कालाेबजारीकाे आराेपमा पक्राउ परेका अग्रवाललाई हिरासतमा राख्न अनुमति

काठमाडौं । कालोबजारी गरेकाे आरोपमा पक्राउ परेका व्यावसायी सुलभ अग्रवाललाई सात दिन हिरासतमा राख्न...   
कृपया शान्त बसिदिनुहोला, प्रधानमन्त्री सुतिरहनुभएको छ

कृपया शान्त बसिदिनुहोला, प्रधानमन्त्री सुतिरहनुभएको छ

ए पटमुर्ख होकिन झ्वाम्म फाल हानेको महाकालीमा?अहिले छिटा पर्छ अनिब्युझनुहुन्छ हाम्रा प्रधानमन्त्रीखास...   

खरिद प्रक्रिया विवादित भएपछी स्वास्थ्य सेवा विभागदृारा पुनः बोलपत्र आह्वान

काठमाडौं । सरकारले कोरोना संक्रमितको उपचारका लागि औषधि किन्न पुन: बोलपत्र आह्वान गरेको छ । स्वास्थ्य...   
सम्बोधन बुझिएन भन्दै प्रधानमन्त्री ओलीलाई गगन थापाले सोधे ११ प्रश्न

सम्बोधन बुझिएन भन्दै प्रधानमन्त्री ओलीलाई गगन थापाले सोधे ११ प्रश्न

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपि शर्मा ओलीलाई कांग्रेस नेता एंव सांसद गगनकुमार थापाले सामाजिक सञ्जालबाटै...   
क्षयरोगविरुद्ध लगाईने बीसीजी खोपले कोरोना संक्रमितमा देखायो असर, व्यापक परीक्षण गर्ने तयारी

क्षयरोगविरुद्ध लगाईने बीसीजी खोपले कोरोना संक्रमितमा देखायो असर, व्यापक परीक्षण गर्ने तयारी

काठमाडौं । क्षयरोगका लागि करिब एक शतक अगाडि अविष्कार गरिएको खोप काम आउन सक्ने भन्दै वैज्ञानिकहरुले...   

भारतमा कोरोनाबाट मर्नेको संख्या १७२, गुजरातमा १४ महिने शिशुको पनि ज्यान गयो

काठमाडौं । पछिल्लो दुई दिनमा मात्रै भारतमा कोरोना भाइरसका एक हजार बढी संक्रमित थपिएका छन् । साथै कोरोनाबाट...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top