Khabar Dabali Logo
  August 9, Sun

महरालाई सिध्याउनेले नै नेकपाभित्र विवाद निकाले

काठमाडाैं । सभामुख कसलाई बनाउने भन्ने बिषयमा सत्तारुढ दल नेकपाभित्र देखिएको आन्तरिक संघर्षका कारण एक महिनादेखि संसद अनिर्णयको बन्दि भएको छ । यौन दुराचारको आरोपमा निवर्तमान सभामुख कृष्णबहादुर महराले असोज १२ गते राजिनामा दिएपछि नेकपाभित्रकै आन्तरिक खिचातानीको कारण अहिलेसम्म संसदले नेतृत्व पाउन सकेको छैन । सभामुखमा पूर्वमाओवादी र पूर्वएमालेले आ–आफ्ना दाबी नछोडेपछि सभामुख चयनको बिषय पेचिलो बन्दै गएको हो ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पूर्वसभामुख सुवास नेम्वाङलाई नै सभामुख बनाउने अडानमा रहेका छन् । अर्का अध्यक्ष प्रचण्ड अग्नि सापकोटालाई बनाउने पक्षमा छन् । नेकपाबाटै बनेका उपसभामुख डा. शिवमाया तुम्बाहाम्फे नेतृत्वलाई चुनौति दिँदै कुनै पनि हालतमा राजीनामा नदिने अडानमा छिन् । नेकपा सचिवालयले उपसभामुख तुम्बाहाम्फेलाई राजिनामा दिएर मार्ग प्रशस्त गरिदिन आग्रह गरेपनि उनले राजिनामा नदिने बरु महाअभियोगको सामना गर्ने धम्की दिएकी छिन् ।

संविधानमा भएको व्यवस्थाअनुसार सभामुख र उपसभामुख एउटै दल र लिङ्गले नपाउने उल्लेख छ । यस्तो अवस्थामा उपसभामुख तुम्बाहाम्फेले राजीनामा नदिएको खण्डमा नेकपाले सभामुख दाबी गर्न नपाउने हुन्छ । यसरी नेकपाभित्रको त्रिपक्षीय भिडन्तको कारण माघ ६ गतेलाई तय गरेको संसदको बैठक पनि स्थगित हुने अबस्था सिर्जना हुँदै गएको छ । लामो समयसम्म सभामुख चयनमा देखिएको सकसका कारण कतिपयले नेकपाभित्रको आन्तरिक द्वन्द्व मात्र नभई विदेशी चलखेलसमेत रहेको आशंका व्यक्त गर्न थालेका छन् । यसै बिषयमा खबर डबलीको तर्फबाट राजनीतिक विश्लेषक डा.सुरेन्द्र केसीसँग गणेश पाण्डेले गरेको कुराकानी गरेका छन् । सभामुख चयनको मुद्दाले नेकपाभित्र देखिएको सकसबारे केसीसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :

सत्तारुढ दलभित्र सभामुख कसलाई बनाउने भन्ने विवादकोबीच संघीय संसदको हिउँदे अधिवेशन एक महिनादेखि डेड्लकको स्थितिमा रहेको छ । यहि स्थितिमा उपसभामुख शिवमाया तुम्बाहाम्फेले राजिनामा नदिने अडान लिनुभएको छ । यसलाई तपाईले कसरी हेर्नुभएको छ ?

संसदीय व्यवस्था जवाफदेयिता, संवेदनशीलता र पारदर्शितामा भपर्छ । यीनीहरु अधिनायकवादी सोंच र राजनीतिलाई खेलो फड्को बनाउने राजनीतिक लिडरशिप भएको हुनाले यीनीहरुको चरित्रअनुसार स्वभाविक रहेको छ । संसदीय प्रणालीको प्रतिकुल र अभ्यासको अनुकुल रहेको छ । यो कुनै नौलो कुरा होइन । यस्तो भइरहन्छ । संसदमा अराजक मच्चाउने र आगो बाल्नेहरुबाट योभन्दा बढि आशा गर्नु बेकार हुन्छ ।

तुम्बाहाम्फेले राजीनामा दिन्न, सके प्रक्रियाबाट आउ भन्ने कडा खालको अभिव्यक्ति दिइरहनु भएको छ । यसलाई कसरी हेर्न मिल्छ ?

दलको प्रतिनिधिको रुपमा जागिर खाने जागिरेले यस्तो कुरा गर्न मिल्दैन । दलको निर्देशन नमान्ने शिवमाया तुम्बाहाम्फेको हैसियत के हो ? जवाफ छ ? उनलाई त्यहाँ कसले पठाएको हो ? उनी आफ्नै हैसियतले त्यहाँ पुगेकी हुन् ? दलले जाउ भने जाने, फिर्ता आउ भने आउने कुरै सकियो नि । अरे बाबा, के शिवमाया जनताबाट निर्वाचित सदस्य हुन् र ? जाबो पार्टीको मायाले समानुपातिक कोटाबाट उप भएको मान्छेले यत्रो फुर्ति लगाउन मिल्छ ?

उहाँले म कुनै पार्टीको सदस्य होइन । सक्छ भने मलाई महाअभियोग लगाएर हटाउ भनेर नेकपा नेतृत्वलाई नै चुनौति दिनुभएको छ । उहाँको तर्कलाई कसरी लिन सकिन्छ ?

दलको प्रतिनिधिको रुपमा कोहि पनि मानिस कतै डिपुटेड छ र दलले अर्को कुनै भूमिका दिन खोजियो भने म यो हुँ त्यो हुँ मलाई महाअभियोग लगाउन भन्न मिल्दैन । उहाँले केहि बुझेको छैन भन्ने कुरा यहिबाट प्रमाणित हुन्छ । महाअभियोग भनेको संविधानको अधिकारको कुरा हो । उहाँलाई त्यहाँ राख्ने नराख्ने भन्ने कुरा दलको कुरा हो । उहाँको दलको झगडा महाअभियोगमा रुपान्तरण हुनै सक्दैन । यो महाअभियोगको बिषय नै होइन् । महाअभियोग त संविधानको प्रतिकुल आचरण गर्नेलाई लगाउने हो । उहाँले दलको प्रतिकुल आचरण गर्दै हुनुहुन्छ । दलको प्रतिकुल आचरण गरेकोले दलले कुन हिसाबले कारबाही गर्छ, त्यसलाई उहाँले स्वीकार गर्नुपर्छ । यसलाई व्यक्तिगत रुपले हेर्ने कुरै होइन । यो उहाँको जबजस्ती पना हो ।

तुम्बाहाम्फेको विषय आईरहँदा नेकपाभित्र सभामुख कसलाई बनाउने भन्ने विषय निकै पेचिलोपूर्ण छ । प्रधानमन्त्री तथा पार्टी अध्यक्ष केपि शर्मा ओलीको अडान एउटा छ भने अर्का अध्यक्ष प्रचण्डको अर्के अडान छ । एउटा सभामुख चयन गर्ने विषय नेकपाभित्र किन यति धेरै पेचिलोपूर्ण बन्यो ?

नेकपाभित्र ओली खेमा र प्रचण्ड खेमाबीचमा सभामुख चयनमा जुनखालको संघर्ष चलेको छ, यसलाई आन्तरिक कलहको रुपमा मात्र लिन सकिदैन । यो विषयमा महराकाण्डसँग जोडेर हेर्दा प्रष्ट हुन्छ । महराकाण्ड हेर्दा यसमा नेकपा नेतृत्वबीचको टकराबभन्दा पनि पश्चिमा शक्तिहरुको घुसपैठ भएको जस्तो देखिन्छ । महरालाई जुन ढंगबाट सिध्याइयो त्यसको पछाडि पश्चिमाकै डिजाइन भन्ने लाग्छ ।

सिध्याउने काम भयो त्यो पश्चिमाकै डिजानमा भएको हो भन्ने लाग्छ । किनभने बाहिरी इशारा र स्वार्थबिना नेपालमा कुनैपनि काम हुँदैन भन्ने कुरा सत्यजस्तै छ । पश्चिमाहरुले एमसीसी प्रकरणमा जोडेर महरालाई जसरी सिध्याए, त्यसरीनै आफु अनुकुलको पात्र ल्याउने खेलमा नै यो प्रकरण बाहिर आएको छ । सभामुख कसलाई बनाउने भन्नेमा नेकपाको हातमात्र निर्भर छैन । नेकपाभित्र देखिएको शक्ति संघर्ष त्यसैको एउटा पार्ट हो ।

पछिल्लो समयमा पूर्वसभामुख सुवास नेम्वाङको भुमिकालाई कतिपयले पश्चिमासँग जोडेर हेर्ने गरेका छन् । विगतको उनको भूमिकालाई हेर्दा त्यस्तो शंका गर्ने ठाउँ छ र ? तपाईले यसलाई कसरी लिनुभएको छ ?

यो विषयमा एकिन गरेर भन्न सकिन्न । यहाँ जसलाई पनि आरोप लगाउँछन् । मलाई दरबारिया भनेर आरोप लगाएका छन् । कतिपयले ‘रअ’को एजेण्ड पनि भने । केपी ओलीलाई ‘रअ’को एजेण्ड भनेका छन् । यहाँ कसैले कसैलाई आरोप लगाउन बाँकी राखेका छैनन् भने नेम्वाङ जीलाई आरोप लगाउनु के ठुलो भयो र । एमसीसी प्रकरणले महराको जागिर गएको हो । उनी अहिले जेलमा कोचिएका छन् । उनी भनेको नमान्दा महरा सकिए भन्ने छ ।

यहि हिउँदे अधिवेशनले बहुचर्चित एमसीसी संसदबाट पास गर्नु पर्ने हुन्छ । अहिलेसम्म सभामुखको टुंगो लागेको छैन । अबको खेल के हुनसक्छ ?

यो सबै प्रपञ्च हेर्दा सभामुखमा महन्त ठाकुरलाई ल्याउने षड्यन्त्रको रुपमा पनि आएको हुन सक्छ । शिवमाया जबरजस्त रुपमा त्यहाँ बसिराख्ने अनि राजनीतिक सहमतिको आधारमा महन्त ठाकुरलाई सभामुख बनाउने सम्भावना पनि त्यतिकै छ । त्यतातिरको खेल पनि हुन सक्छ ।

तपाईले सभामुखमा महन्त ठाकुरको सम्भावनालाई इंकित गर्नुभयो । नेकपाको बलियो उपस्थिति रहेको अहिलेको संसदमा ठाकुर अपरिहार्य पात्र हो र ?

अहिलेको सत्ता समिकरणबाट उपेन्द्र यादब बाहिरिएका छन् । त्यसमा मधेस मुलको पात्र ल्याउन निकै आवश्यक छ । त्यसको लागि उपयुत्त पात्र भनेको महन्त ठाकुर हुन् । त्यो भयो भने भारतको कुरा पनि सर्भ हुन सक्छ । अर्को तिर हामीले जोड गरेको हो हुन सकेन भनेर नेकपाले निरिह प्रकट गर्न पनि सक्ने ठाउँ हुन्छ । यी सबै सम्भावना खेलहरु हुन सक्छ । तर सँगै जोडिएको कुरा एमसीसी प्रस्तावलाई पास गराउने पात्र भने जरुर आउन सक्छ ।

माघ १ गते, २०७६ - १२:३८ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

नेपाल कसरी अपमानित हुँदै आयो ?

नेपाल कसरी अपमानित हुँदै आयो ?

नेपाल एकपछि अर्का घटनाबाट अपमानित हुँदै आएको छ । यो अपमान सत्तामा रहने शासकले आफ्नो सत्ता जोगाउन गरेका...   
पाकिस्तानमा ९८ जना सवार जहाज दुर्घटना

पाकिस्तानमा ९८ जना सवार जहाज दुर्घटना

काठमाडौं । पाकिस्तानको कराँची विमानस्थलनजिकै पाकिस्तान इन्टरनेशनल एइरलाइन्स (पीआईए)को यात्रुवाहक...   

थप २० जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, संक्रमितको संख्या ५०७ पुग्यो

काठमाडौं । नेपालमा थप २० जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को संक्रमण पुष्टि भएको छ । शुक्रबार स्वास्थ्य...   

थप ९ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, संक्रमितको संख्या ४५३ पुग्यो

काठमाडौं । झापामा ८ सहित थप ९ जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या...   

कोरोना संक्रमितको संख्या डरलाग्दो बढेकाे भन्दै विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनायाे चिन्ता

काठमाडाैं । विश्व स्वास्थ्य संगठनले कोरोनाभाइरसबाट संक्रमितको संख्या एकै दिन ठूलो संख्यामा भेटिएको...   

कर्णाली प्रदेशसभाको बैठक तयारी, मुख्यमन्त्रीसहित १६४ को स्वाब सङ्कलन गरियाे

काठमाडाैं । कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही, मन्त्रीहरु तथा प्रदेशसभा सदस्यसहित...   
उपत्यकाका सबै नाका शिल गर्न गृहमन्त्रालयको परिपत्र, काठमाडौं छिर्न कोरोना परिक्षण रिपोर्ट हुनुपर्ने

उपत्यकाका सबै नाका शिल गर्न गृहमन्त्रालयको परिपत्र, काठमाडौं छिर्न कोरोना परिक्षण रिपोर्ट हुनुपर्ने

काठमाडौं । गृह मन्त्रालयले काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो कोरोनाको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै उपत्यकाका सबै...   
चिनियाँ वैज्ञानिकको दाबी : भेटियो कोरोनाको औषधी, अब उपचार गर्न भ्याक्सिन नचाहिने

चिनियाँ वैज्ञानिकको दाबी : भेटियो कोरोनाको औषधी, अब उपचार गर्न भ्याक्सिन नचाहिने

काठमाडौं । कोरोना महामारीको प्रकोपका बीच चीनबाट एक सुखद खबर बाहिरिएको छ । चिनियाँ वैज्ञानिकहरुबाट...   
अमेरिकामा कोरोनाबाट धनीभन्दा गरिबहरुको मृत्यु बढि

अमेरिकामा कोरोनाबाट धनीभन्दा गरिबहरुको मृत्यु बढि

काठमाडौं । अमेरिकामा कोरोना संक्रमणको असर आय, नस्ल र उमेरको आधारमा भएको देखिएको छ । संक्रमित तथा संक्रमणबाट...   

क्वारेन्टिनको सुरक्षाकाे जिम्मा नेपाली सेनालाई

जुम्ला । जुम्लाको सदरमुकाम खलङ्गास्थित कर्णाली प्राविधिक शिक्षालयमा निर्माण गरिएको जिल्लास्तरीय...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top