Khabar Dabali Logo
  August 13, Thu

एउटा अध्यक्षबाट अर्को अध्यक्षमा होइन् अधिकार पार्टी कमिटीमा आउनुपर्छ

कम्युनिष्ट पार्टीमा एउटा व्यवस्थित प्रणाली हुन्छ । कमिटि हुन्छ । त्यहाँ व्यक्ति हावी हुँदैन । व्यक्तिहरु भएको कमिटिले निर्णय गर्छ । त्यसले गर्दा पहिलो कुरा त ‘जेण्टलमेन्ट एग्रिमेन्ट’ एउटा नक्कली कुरा हो । जहाँसम्म सम्झौता र सहमति भन्ने कुरा पार्टीको कमिटिमा हुनुपर्छ ।

काठमाडौं । मंसिर ४ गते नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको सचिवालय बैठकले कार्यकारी अधिकारसहितको अध्यक्षको जिम्मेवारी पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लाई दिएपछि लामो समयदेखिको नेकपाभित्र देखिएको शक्ति संघर्ष तत्कालको लागि टरेको छ । सचिवालय बैठकमा प्रधानमन्त्री ओलीले पूरै कार्यकाल सरकार चलाउने र पार्टी अध्यक्ष दाहालले कार्यकारी भूमिकासहित पार्टीको नेतृत्व गर्ने सहमति भएको थियो ।

२०७४ फागुन ३ गते तत्कालीन बाम गठबन्धनको तर्फबाट ओली नेतृत्वमा सरकार गठन भएको थियो । २०७५ जेठ ३ मा सरकार गठन भएको तीन महिनालगत्तै तत्कालीन नेकपा एमाले र तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकता भएको थियो । पार्टी एकतादेखि नै ओली र प्रचण्डबीच पार्टी र सरकारको नेतृत्व आलोपालो गर्ने विषयमा मतभेद रहँदै आएको थियो ।

पार्टी एकतापूर्व र एकतापश्चात भएका सहमतिमा दुवै अध्यक्ष बराबर हैसियतमा रहने भनिए पनि बैठक र निर्णयमा ओली प्रभावशाली रहँदै आएका थिए ।

मंसिर ४ मा भएको पार्टी सचिवालयको निर्णयसँगै पार्टी नेतृत्वको कार्यकारी भूमिका अध्यक्ष प्रचण्डले पाएका छन् । कार्यकारी भूमिका पाएसँगै प्रचण्डको नेतृत्वमा दुई पटक सचिवालय बैठक पनि बसिसकेको छ । प्रधानमन्त्री ओलीको अनुपस्थितिमा बसेको दुईवटा सचिवालय बैठकले उपनिर्वाचनको समिक्षा, विधान संशोधन गर्नेलगायत पार्टी स्थायी कमिटि बैठक बोलाउने सम्मका निर्णय गरेको थियो ।

हामीले नेकपाभित्र गरिएको अधिकार र शक्ति बाँडफाँडसँगै अध्यक्षद्धयको भूमिका बारे नेकपाभित्रका एक प्रभावशाली नेतासँग कुराकानी गरेका छौं । पूर्वमन्त्रीसमेत भईसकेका नेकपाका बौद्धिक नेताका रुपमा परिचित सुरेन्द्रकुमार कार्कीसँग नेकपाभित्रको पछिल्लो सहमति र यसले पार्ने प्रभावबारे कुराकानी गरेका छौं । नेकपाका नेता कार्कीसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :

पार्टी र सत्ता संचालन दुवै अध्यक्षले आलोपालो गर्ने विगतको सहमतिलाई बिट मार्दै मंसिर ४ गते बालुवाटारमा बसेको नेकपा सचिवालय बैठकले अध्यक्ष केपी ओलीले सरकार र प्रचण्डले पार्टीको मोर्चा सम्हाल्ने सहमति भयो । यो सहमतिलाई तपाईले कसरी लिनुभएको छ ?

ढिलै भएपनि यो राम्रो कुरा हो । मूख्य कुरा दुईजनाबीच सहमति भएको छ, त्यो बुर्जुवा र पूँजीबादीभित्र ‘जेण्टलमेन्ट एग्रिमेन्ट’ भनेर चल्ने एउटा ‘स्वाङ’ हो । अहिले हाम्रा नेताहरुले पनि त्यसको नक्कल गर्न थालेका छन् । यो अभ्यास कम्युनिष्ट पार्टीमा हुँदैन । कम्युनिष्ट पार्टीमा एउटा व्यवस्थित प्रणाली हुन्छ । कमिटि हुन्छ । त्यहाँ व्यक्ति हावी हुँदैन । व्यक्तिहरु भएको कमिटिले निर्णय गर्छ । त्यसले गर्दा पहिलो कुरा त ‘जेण्टलमेन्ट एग्रिमेन्ट’ एउटा नक्कली कुरा हो ।

जहाँसम्म सम्झौता र सहमति भन्ने कुरा पार्टीको कमिटिमा हुनुपर्छ । अहिले सचिवालय भन्ने एउटा कमिटि बनेको छ, त्यो कमिटिले प्रचण्डले पार्टी काममा ध्यान दिने र ओलीले सरकारमा ध्यान दिन निर्णय गरेको छ । यसलाई ढिलै भएपनि राम्रो मान्न सकिन्छ ।

तपाईको बिचारमा दुई नेता बसेर नभई पार्टी कमिटिबाट निर्णय हुनुपर्छ भन्ने हो ?

हो । मूख्य कुरा त पहिला दुई जनाले गर्ने भन्ने अन्डरस्टाइन्डीङ छ त्यो तदर्थवाद हो । त्यसमै सधँैभरी अल्झिएर हुँदैन । भोलि कसलाई जवाफ दिने ? त्यसो हुनाले अब विलम्ब नगरी उहाँहरुले अभ्यास गरिरहेको अधिकारहरु पार्टी कमिटिलाई सुम्पिनु पर्छ ।

पार्टी एकीकरण भएको लामो समयपछि प्रचण्डलाई कार्यकारी हैसियतको जिम्मेवारी दिएको छ । जिम्मेवारी पाए लगत्तै प्रचण्डले ‘एकीकरणको डेढ बर्षसम्म अलमल जस्तो थियो, बल्ल कार्यकारी भएको जस्तो फिलिङस आएको छ’, भनि प्रतिक्रिया दिएका छन् । साँच्चै उनले भनेको जस्तै फिलिङ्स मात्रै हो कि व्यवहारीकरुपमै अन्डरस्टाइडिङ भएको हो ?

केहि सकारात्मक कामको सुरुवात भएको छ । दुई पार्टीबीच एक भएपछिको भावनात्मक कुरा छ, त्यो चाहिँ मुर्तबाट अमुर्त र अमुर्तबाट मुर्तफ फेरिन्छन् । जब पार्टी कमिटिले एजेण्डा तयार गर्छ, रणनीति, कार्यनीति बनाउँछ त्यस बेला छलफल हुन्छ । विवाद हुन्छ । मेल हुन्छ । एकता हुन्छ । यी सबै कुराहरुले भावनात्मक एकता बढाउँछ । कुनै एक अमुख नेताले भनेको भरमा भावनात्मक एकता हुँदैन । भावनात्मक एकता बढाउन म्युचियल फर्टिलाईजेसन हुनुपर्छ । एकले अर्कालाई सहयोग गर्ने, मद्दत गर्ने वातावरण भयो सबै पक्षबीच भावनात्मक एकता हुन्छ ।

सहमतीकै सन्दर्भमा, कतिपयले त यस सहमतिलाई केपी ओलीले प्रचण्डलाई थुमथुमाउनको लागि गरेका हुन् भन्ने गर्छन् । वास्तवमा ओलीले कार्यकारी अधिकार आफैँमा निहित राखेर प्रचण्डलाई प्रयोग गरेका हुन् त ?

त्यहाँसम्मको प्रतिक्रिया त अहिले म दिन चाहन्न । तर, नेताहरुले दुई बर्षसम्म जुन कुरा अभ्यास गरिरहेका छन् । त्यसले पार्टीलाई पुरै कोमामा पुर्याएका छन् । एकदिन इतिहासले त्यसको जवाफ माग्छ । यो उहाँहरुले जान्ने कुरा हो । हामीले भन्ने कुरा पार्टीको माथिल्लो निकाय भनेको केन्द्रिय कमिटि हो । तत्काल केन्द्रिय कमिटि बैठक बोलाएर महाधिवेशनको घोषणा गरिनु पर्छ । महाधिवेशनमा संगठकन कस्तो बनाउने ? पार्टी कस्तो बनाउँने ? कार्यक्रमहरु के अख्तियार गर्ने ? यी सबै विषयमा गम्भीर छलफल हुनु पर्छ । यसले मात्र पार्टीलाई बचाउँछ । पार्टीलाई जीवन दिन्छ ।

सहमति भएको दुई दिन पछि प्रधानमन्त्री ओलीले अहिले पनि कार्यकारी अधिकारसहितको अध्यक्ष मै हो भन्ने खालको आशय व्यक्त गरेका छन् । यसले अध्यक्ष प्रचण्डलाई स्वतन्त्रपूर्वकरुपले निर्णय लिन कतिको सहज देख्नुहुन्छ ?

त्यसको अर्थ जेजे लगाएपनि हुन्छ । यो सारा कार्यकारी अधिकारहरु दुई बर्ष लिएपछि के–के भयो त्यो पनि सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो । त्यसकारण ढिला नगरी एउटा व्यक्तिमा गएर अड्एिको अधिकार पार्टी कमिटिमा फिर्ता गर्नुपर्छ । कमिटिलाई गतिशिल बनाउनु पर्छ । सुचारु बनाउनु पर्छ । यो नै महत्वपूर्ण कुरा हो ।

पार्टीलाई गतिशिल बनाउँदै आगामी महाधिवेशनसम्म सफलरुपले लैजान प्रचण्डको काँधमा धेरै चुनौतिहरु छन् । प्रचण्डसँग लामो समय सँगै सहकार्य गर्नु भएको र बौद्धिक नेता पनि भएको नाताले के सुझाव दिन चाहनुहुन्छ ?

स्वभाविकरुपमा चुनौति हरेक काममा हुन्छ । चुनौति नभए के नै हुन्छ र । मैले भनिसके प्रचण्डले व्यक्तिमा निहित रहेको शक्तिलाई केन्द्रिय कमिटिमा फिर्ता लाने काम गर्नु पर्छ । त्यसकोलागि तत्काल केन्द्रिय कमिटि बैठक बोलाउनु पर्छ ।

तपाई के देख्नुहुन्छ सहमतिको आधारमा खडा भएको प्रचण्ड र केपी ओलीको सम्बन्ध महाधिवेशनसम्म कायम रहला ?

दुई अध्यक्षबीचको सम्बन्धलाई हामीले अनुमान लगाउने कुरा होइन । तर एउटा कुरा यदि उहाँहरुले केन्द्रिय कमिटिलाई व्युँताउन सक्नु भएन भने पार्टी दुर्घटनामा पर्छ ।

मंसिर २५ गते, २०७६ - १४:२२ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

नेपाल कसरी अपमानित हुँदै आयो ?

नेपाल कसरी अपमानित हुँदै आयो ?

नेपाल एकपछि अर्का घटनाबाट अपमानित हुँदै आएको छ । यो अपमान सत्तामा रहने शासकले आफ्नो सत्ता जोगाउन गरेका...   
पाकिस्तानमा ९८ जना सवार जहाज दुर्घटना

पाकिस्तानमा ९८ जना सवार जहाज दुर्घटना

काठमाडौं । पाकिस्तानको कराँची विमानस्थलनजिकै पाकिस्तान इन्टरनेशनल एइरलाइन्स (पीआईए)को यात्रुवाहक...   

थप २० जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, संक्रमितको संख्या ५०७ पुग्यो

काठमाडौं । नेपालमा थप २० जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को संक्रमण पुष्टि भएको छ । शुक्रबार स्वास्थ्य...   

थप ९ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, संक्रमितको संख्या ४५३ पुग्यो

काठमाडौं । झापामा ८ सहित थप ९ जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या...   

कोरोना संक्रमितको संख्या डरलाग्दो बढेकाे भन्दै विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनायाे चिन्ता

काठमाडाैं । विश्व स्वास्थ्य संगठनले कोरोनाभाइरसबाट संक्रमितको संख्या एकै दिन ठूलो संख्यामा भेटिएको...   

कर्णाली प्रदेशसभाको बैठक तयारी, मुख्यमन्त्रीसहित १६४ को स्वाब सङ्कलन गरियाे

काठमाडाैं । कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही, मन्त्रीहरु तथा प्रदेशसभा सदस्यसहित...   
उपत्यकाका सबै नाका शिल गर्न गृहमन्त्रालयको परिपत्र, काठमाडौं छिर्न कोरोना परिक्षण रिपोर्ट हुनुपर्ने

उपत्यकाका सबै नाका शिल गर्न गृहमन्त्रालयको परिपत्र, काठमाडौं छिर्न कोरोना परिक्षण रिपोर्ट हुनुपर्ने

काठमाडौं । गृह मन्त्रालयले काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो कोरोनाको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै उपत्यकाका सबै...   
चिनियाँ वैज्ञानिकको दाबी : भेटियो कोरोनाको औषधी, अब उपचार गर्न भ्याक्सिन नचाहिने

चिनियाँ वैज्ञानिकको दाबी : भेटियो कोरोनाको औषधी, अब उपचार गर्न भ्याक्सिन नचाहिने

काठमाडौं । कोरोना महामारीको प्रकोपका बीच चीनबाट एक सुखद खबर बाहिरिएको छ । चिनियाँ वैज्ञानिकहरुबाट...   
अमेरिकामा कोरोनाबाट धनीभन्दा गरिबहरुको मृत्यु बढि

अमेरिकामा कोरोनाबाट धनीभन्दा गरिबहरुको मृत्यु बढि

काठमाडौं । अमेरिकामा कोरोना संक्रमणको असर आय, नस्ल र उमेरको आधारमा भएको देखिएको छ । संक्रमित तथा संक्रमणबाट...   

क्वारेन्टिनको सुरक्षाकाे जिम्मा नेपाली सेनालाई

जुम्ला । जुम्लाको सदरमुकाम खलङ्गास्थित कर्णाली प्राविधिक शिक्षालयमा निर्माण गरिएको जिल्लास्तरीय...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top