Khabar Dabali Logo
  April 2, Thu

रत्नमन्दिर र हिमागृहलाई संग्रहालय बनाइने

कास्की । पूर्वराजपरिवारले प्रयोग गरेको पोखराको पर्यटकीय क्षेत्र लेकसाइडस्थित रत्नमन्दिर र हिमागृहलाई संग्रहालय बनाउने तयारी भएको छ । गण्डकी प्रदेश सरकारले संघीय सरकारको अनुमति लिएर नेपाल ट्रस्टमातहतमा रहेका रत्नमन्दिर र हिमागृहलाई संग्रहालय बनाएर सर्वसाधारणका लागि खुला गर्ने तयारी गरेको हो ।

गण्डकी प्रदेशका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री विकास लम्सालले दुवै स्थानलाई संग्रहालयका रूपमा विकास गरी सर्वसाधारणसँगै पर्यटकका लागि खुलाउने तयारी भइरहेको बताए । प्रदेशको पर्यटकीय केन्द्र फेवाताल किनारमा रहेको रत्नमन्दिरलाई संग्रहालयका रूपमा विकास गरी आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सकिने पर्यटनमन्त्री लम्सालले बताए ।

नेपालीसँगै संसारभरका पर्यटकलाई नेपालको शासनसत्ताबारे अध्ययन गर्ने र शासकको निजी जीवन हेर्ने स्थलका रूपमा विकास गरी संग्रहालयको रूप दिने उनको भनाइ छ । यसलाई ‘लेक म्युजियम’ र जैविक विविधता अध्ययन गर्ने स्थल बनाएर पर्यटकीय गतिविधि बढाउन सकिने मन्त्री लम्सालले वताए । केही महिनाभित्रै पोखरामा एउटा नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास गर्ने प्रदेश सरकारको तयारी छ ।

पूर्वराजपरिवारले विन्टर प्यालेसका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको रत्नमन्दिरलाई शाहवंशीय राजतन्त्रको प्रतीकका रूपमा संग्रहालय बनाएर सर्वसाधारणका लागि खुला गर्नुपर्ने स्थानीयले समेत माग गर्दै आएका थिए । रत्नमन्दिर पूर्वराजपरिवारका सदस्यहरू पोखरा आउँदा बसोवास गर्ने ठाउँ हो ।‌

वीरेन्द्र शाहको नाममा रहेको रत्नमन्दिर राजनीतिक परिवर्तनसँगै सरकारको स्वामित्वमा आएको थियो । ०१४ मा राजा महेन्द्रले पोखरा आवतजावत गर्दा बस्न मिल्ने गरी कान्छी श्रीमती रत्नको नामबाट दरबार निर्माण गरेका थिए । महेन्द्रका पालामा बनेको दरबार पछि पुस्तान्तरण हुँदै वीरेन्द्रको नाममा आएको थियो । १ सय ११ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको यो मन्दिर ०६७ देखि नेपाल ट्रस्टको स्वामित्वमा छ ।

रत्नमन्दिरमा के छ पत्तो छैन
रत्नमन्दिर र हिमागृह कस्तो छ र के–कस्ता सामान छन् भन्ने अझै पत्तो छैन । सरकारको मातहतमा आएको एक दशक हुन लाग्दासमेत सर्वसाधारणका लागि रहस्यमय नै छ । काठमाडौंमा नारायणहिटी दरबारलाई संग्रहालय बनाएर सर्वसाधारणका लागि खुला गरे पनि पोखरामा त्यसो हुन ढिलाइ भएको गुनासो छ ।

ती स्थानलाई कहिले अतिथिगृह, निजी क्षेत्रलाई भाडामा दिने, जैविक विविधता पार्क, ताल संग्रहालय, पर्यटकीय सूचना केन्द्र बनाउने त कहिले विदेशी संस्थालाई भाडामा दिने, अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन केन्द्र बनाउने पहल पनि भए कुनै निर्णय हुन सकेको थिएन । यसअघि वन मन्त्रालयले जर्मनीको नेचुरल हिस्ट्री म्युजियमसँग मिलेर ‘इन्टरनेसनल सेन्टर फर हिमालयन बायोडाइभर्सिटी सेन्टर’ खोल्ने अवधारणा बनाएको थियो ।

दरबार हत्याकाण्डपछि सुनसान
राजा महेन्द्र भ्रमण क्रममा पोखरा आएका वेला ताल किनारमा बसेपछि ठाउँ मन परेर यहाँ रत्नमन्दिर बनाएका थिए । स्थानीयसँग जग्गा किनेर ०१३ मा निर्माण सुरु भएर ०१५ मा रत्नमन्दिरको निर्माण सम्पन भएको हो । सो ठाउँमा हेलिप्याडसमेत छ ।

०५८ मा राजा वीरेन्द्रको वंशनाश भएपछि यो दरबारमा चहलपहल कम हुँदै गएको थियो । दरबार हत्याकाण्डको रात तत्कालीन अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र रत्नमन्दिरमै बसेका थिए । राजा भएपछि केही समय बसेका थिए । ०६२/६३ को जनआन्दोलनका वेला पनि तीन महिनादेखि यहीँ बसेका थिए । १९ माघ ०६१ को कदमपछि ज्ञानेन्द्रले वीरेन्द्र र दरबारका नाममा रहेका अधिकांश दरबार, सम्पत्ति आफ्नो नाममा हक सारेका थिए । तर, रत्नमन्दिर भने वीरेन्द्रकै नाममा रहेकाले नेपाल सरकारको स्वामित्वमा आएको हो ।

हिमागृह
हिमागृह रत्नमन्दिरभन्दा केही पूर्वमा छ । यो पनि नेपाल ट्रस्टको स्वामित्वमा आइसकेको छ । राजा महेन्द्रका माइला भाइ हिमालय वीरविक्रमका नाममा हिमागृह बनेको थियो । ९ पुस ०३८ मा अधिराजकुमार हिमालयबाट पत्नी प्रिन्सेप शाहलाई सो घर उपहार दिइएको थियो । १० कात्तिक ०४६ मा प्रिन्सेपबाट राजा वीरेन्द्रका नाममा हक कायम गरिएको थियो । फेवाताल किनारमै रहेको हिमागृहको क्षेत्रफल १० रोपनी ४ आना छ ।

सुविधासम्पन्न रत्नमन्दिर
रत्नमन्दिरको मुख्य भवनमा ११ कोठा छन् । पुरानै अवस्थामा रहेको मन्दिरको सरसफाइलगायत रेखदेखमा केही कर्मचारी खटिएका छन् । प्रशासनिक भवन, फेवातालसँगै तालघर, सैनिक बस्ने ३८ कोठे लामो भवन पनि छ । बंगला शैलीको रत्नमन्दिरमा बेतका खाटलगायत घरायसी र सजावटका सामान छन् । तत्कालीन राजा महेन्द्रले भारतबाट ल्याएका पलङलगायत बेतबाट बनाइएका फर्निचर छन् । दरबारले विदेशी पाहुनासमेत त्यहीँ राख्ने गरेको थियो ।

तालघरमा तत्कालीन राजाहरूले विदेशी पाहुनासँग भेट गर्थे । नेपालका लागि विभिन्न देशका राजदूतले ओहोदाको प्रमाणपत्र चढाउने कार्यक्रम पनि हुन्थ्यो । बेलायती महारानी, चीनका राष्ट्रपतिलगायत रत्नमन्दिरमा बसेका थिए । नेपालका तत्कालीन प्रधानमन्त्री बिपी कोइराला पनि तत्कालीन राजा महेन्द्रको विशिष्ट पाहुना बनेर बसेका थिए । यसबारे बिपीले आफ्नो आत्मवृत्तान्तमा पनि लेखेका छन् ।

साउन ३१ गते, २०७५ - ०९:५१ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

नगर विपद् कोष खडा, स्वास्थ्यकर्मीलाई ५० प्रतिशत प्रोत्साहन

भक्तपुर । कोभिड–१९ को सङ्क्रमण रोक्न मध्यपुरथिमि नगरपालिकाले ३ करोड रुपैयाँको नगर विपद् कोष स्थापना...   

चीनबाट थप स्वास्थ्य सामाग्री ल्याउन आज नेपाल एयर ग्वान्जाओ जाने

काठमाडाैं । चीनबाट थप स्वास्थ्य सामाग्री ल्याइँदै छ । स्वास्थ्य सामाग्री ल्याउन नेपाल एयरले बिहीबारका...   

प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा कोरोना परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना

सुर्खेत । कर्णाली प्रदेश सरकारले प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा कोरोना परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना गरेको...   
‘सरकार हामीलाई घर पस्न देऊ, ढोका बन्द नगर’

‘सरकार हामीलाई घर पस्न देऊ, ढोका बन्द नगर’

नेपालगन्ज । कोरोना भाइरसको सन्त्रासका कारण भारतका विभिन्न ठाउँबाट अनेक हण्डर खाएर पनि नेपाली नागरिकहरु...   
निगमको अस्ट्रेलिया चार्टर्डमा एजेन्ट घुसाएर साढे ४५ लाख कमिसन

निगमको अस्ट्रेलिया चार्टर्डमा एजेन्ट घुसाएर साढे ४५ लाख कमिसन

काठमाडौं । नेपालमा रहेका आफ्ना नागरिक स्वदेश लैजान अस्ट्रेलियन दूतावासले गरेको चार्टर्डमा साढे ४५...   

कोरोना संकटका कारण बेलायतमा हुने जलवायु सम्मेलन स्थगित

एजेन्सी । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारीका कारण बेलायतको ग्लास्गोमा हुने तय भएको जलवायु सम्मेलन...   

भारतमा पछिल्लो १ दिनमै कोरोना भाइरसले २३ जनाको मृत्यु, ६१५ नयाँ संक्रमित

काठमाडौैं । विश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोनाको संक्रमण छिमेकी मुलुक भारतमा निरन्तर बढ्दै गएको छ...   
नाकामा पहरा दिन्छन् लिमीवासी, आफन्तको फोनमा ‘लकडाउन’को जानकारी

नाकामा पहरा दिन्छन् लिमीवासी, आफन्तको फोनमा ‘लकडाउन’को जानकारी

हुम्ला । हिमाल पारीको गाउँ लिमीका बासिन्दाले कोरोना भाइरस ९कोभिड–१९० को सन्त्रासबाट पूरै गाउँलाई...   
कोरोना संक्रमणबाट हलिउड अभिनेता ज्याकको निधन

कोरोना संक्रमणबाट हलिउड अभिनेता ज्याकको निधन

एजेन्सी । प्रसिद्ध हलिउड अभिनेता एन्ड्रयु ज्याकको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमणबाट मृत्यु भएको...   

भारतमा ९३ वर्षीय दम्पत्ती कोरोना संक्रमणबाट मुक्त

काठमाडौं । भारतमा सबैभन्दा बढी उमेरका कोभिड–१९ का संक्रमित दम्पत्ती संक्रमण मुक्त भएका छन् । कोरोना...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top