Khabar Dabali Logo
  November 11, Mon

भन्दाखेरि पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता तर व्यवहारमा अंकुश लगाउन खोजिएको छ

  • जेठ २ गते, २०७६ - १५:०७
  • Uncategorized

काठमाडाैं । नेपालको संविधानको प्रस्तावना मै जसरी पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रतासहित लोकतन्त्रको कल्पना गरिएको छ, त्यसलाई पुरै लत्याएर ऐन तथा कानूनहरु बनाउन खोजिएको छ । हामीले यसअघि मुलुकी संहिता र फौजदारी संहिताको सन्दर्भमा कुरा उठाएका थियौं । सरकारले संशोधन गर्ने भनेर कार्यदल पनि बनाएको थियो । कार्यदलले के–के संशोधन गर्ने भन्ने बारेमा सुझाव पनि दिएको हो । तर अहिले ल्याइएको प्रावधानले स्वतन्त्रपूर्वक लेख्ने कुरा, स्वतन्त्रपूर्वक आलोचना गर्ने कुरा, राष्ट्र र जनतालाई केन्द्रमा राखेर लेख्ने विषयमा बन्देज लगाउन खोजिएको छ । पत्रकारिताको अनिवार्य सर्तको रुपमा रहेको अनुसन्धानमुलक शैलीलाई पुरै बन्देज लगाउन खोजिएको छ ।

यी प्रावधान के कारणले ल्याइए भन्ने विषय एकदमै सोंचनीय छ । हिजो लोकतन्त्रको लागि लड्दाखेरि, निरंकुशताको पक्षमा लड्दाखेरि पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रताको पक्षको वकालत गर्ने दलहरुले आज यस्ता प्रावधान किन ल्याएका छन् प्रश्न उब्जाएको छ ।

प्रेस स्वतन्त्रता कति छ भन्ने आधारमा त्यो देशमा लोकतन्त्रको अवस्था कस्तो छ भन्ने स्पष्ट हुन्छ । यहाँ जो हिजो साँचो लोकतन्त्रको लागि लड्नुभएको थियो उहाँहरु सत्तामा पुगेपछि मिडियामाथि नै अंकुश लगाउन खोज्दैहुनुहुन्छ । मिडियालाई व्यवस्थित गर्ने नाममा नियन्त्रण गर्न खोजिरहनु भएको छ । अहिले ल्याइएको प्रावधनाले वास्तविक कुरा जनतालाई सम्प्रेषण गर्ने विषयमा नै बन्देज लगाउन खोजिएको छ ।

यसमा समाचार पुष्टि गराउने कुरा, कसैको गोपनियता हनन् गराउने कुरा, कसैको व्यक्तिगत आचरण तथा व्यक्तिगत मानसम्मानमा ठोस पुर्याउने कुरा ल्याइएको छ । यो त व्यक्ति पदमा बस्दाखेरि गरेको कामको आलोचना नै गर्न नपाइने खालको व्यवस्था हो । उसले जे गरेपनि जनताले थाहा नपाउने अवस्था ल्याउन खोजिंदैछ । जनताले जानकारी पाउने कुरालाई अर्को ढंगले व्याख्या गरेर पत्रकारिता जगतलाई अंकुश लगाईंदै छ ।

कुनै भ्रष्ट व्यक्तिको बारेमा लेख्दा उसलाई जानकारी दिनुपर्ने, अनुमति लिनुपर्ने, उसको अनुमति नलिई लेखिएमा उसले मानहानि भयो भनेर उजुरी दिने र कारबाही हुने विषयले के देखाउँछ ? त्यो व्यक्तिले गरेको राम्रो या नराम्रा जे देखिएको छ त्यो रिपोटिङ्ग नै गर्न नपाउने अवस्था ल्याउन खोंजिदैछ । समाचार लेखेकै आधारमा धेरै ठुलो मुल्यमा सजायँ भोग्नुपर्ने, लामोसमयसँग जेल बस्नुपर्ने अवस्था ल्याईंदैछ । यसले भन्दाखेरि पूर्ण प्रेसस्वतन्त्रता तर यो पुरै अंकुश लगाउन खोजिएको स्पष्टै देखिन्छ । लोकतन्त्रको कुरा उठाउने दलले सत्तामा गएपछि यसो गर्नु हुँदैन ।

(जन्मदेव जैसी, नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रिय सदस्य हुन्)

जेठ २ गते, २०७६ - १५:०७ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

हजारौं शिख तीर्थयात्री पाकिस्तानको धार्मिक यात्रामा

हजारौं शिख तीर्थयात्री पाकिस्तानको धार्मिक यात्रामा

एजेन्सी । शिख समुदायका सयौं भारतीयले शनिबारदेखि पाकिस्तानको ऐतिहासिक तीर्थयात्रा शुरु गरेका छन्...   

दोहोरो अङ्कले बढ्यो नेप्से

काठमाडाैं । लगातार ओरालो लाग्दै आएको धितोपत्र बजारमा शेयर कारोवार मापक नेप्से परिसूचक आज भने दोहोरो...   
भलिबल च्याम्पियनसिपमा नेपालद्वारा किर्गिस्तान पराजित

भलिबल च्याम्पियनसिपमा नेपालद्वारा किर्गिस्तान पराजित

काठमाडौं । बङ्गलादेशमा जारी ‘एभीसी एशियन सेन्ट्रल जोन सिनियर महिला भलिबल च्याम्पियनसिप’मा नेपालले...   
सामाजिक सुरक्षामा सहभागिताका लागि परिसङ्घले आह्वान गर्ने

सामाजिक सुरक्षामा सहभागिताका लागि परिसङ्घले आह्वान गर्ने

काठमाडौं । नेपाल उद्योग परिसङ्घले सबै उद्योगीलाई योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजनामा सहभागिताका...   
जापानले नेपालको सिंचाइ क्षेत्रमा सहयोग गर्ने

जापानले नेपालको सिंचाइ क्षेत्रमा सहयोग गर्ने

काठमाडौं । जापानले नेपालको सिंचाई क्षेत्रमा सहयोग गर्ने भएको छ । जापानको कृषी, वन तथा मत्स्यपालन मन्त्रालयको...   
सरकारलाई राज्य व्यवस्थाको निर्देशन : लिम्पियाधुरालाई समेटेर नयाँ नक्सा सार्वजनिक गर

सरकारलाई राज्य व्यवस्थाको निर्देशन : लिम्पियाधुरालाई समेटेर नयाँ नक्सा सार्वजनिक गर

काठमाडौं । संसदको राज्य व्यवस्था समितिले लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कापालानी क्षेत्रलाई समेटेर नेपालको...   
सामाजिक सञ्जालबाट चर्चीत बनेका ‘अघोरी बाबा’ ठगी आरोपमा पक्राउ

सामाजिक सञ्जालबाट चर्चीत बनेका ‘अघोरी बाबा’ ठगी आरोपमा पक्राउ

काठमाडौँ । सामाजिक सञ्जालमा ‘अघोरी बाबा’ भनेर चर्चित विजय केसीलाई महानगरीय प्रहरीले पक्राउ गरेको...   

सीमा समस्यालाई अन्तराष्ट्रियकरण गर्ने बेला भएको छैन : प्रचण्ड

काठमाडौं । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपाल–भारतबीचको...   
ह्वात्तै बढ्यो सुनको भाउ, यस्तो छ आजको मुल्य

ह्वात्तै बढ्यो सुनको भाउ, यस्तो छ आजको मुल्य

काठमाडौं । साताको दोस्रो आज नेपाली बजारमा सुनको भाउ झन् बढेको छ । हिजो एकै दिन तोलामा ११ सय रुपैयाँ बढेको...   
दक्षिण एसियाको बढ्दो रणनीतिक महत्व

दक्षिण एसियाको बढ्दो रणनीतिक महत्व

मानव जातिको प्राचीनतम् सभ्यताको विकासको केन्द्र रहेको दक्षिण एसिया वर्तमानमा विश्व राजनीतिको केन्द्रीय...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top