Khabar Dabali Logo
  September 20, Fri

चिनियाँ उच्च नेताको भ्रमण नेपालको लागि ठुलो अवसर

चिनियाँ स्टेट काउन्सिलर तथा विदेशमन्त्री वाङ यी अहिले काठमाडौंमा छन् । तीन दिने भ्रमणका लागि नेपाल आईपुगेका उनि आज उच्च स्तरका राजनीतिक भेटघाटमा व्यस्त छन् । ऐतिहासिक रुपमा भएको चिनियाँ विदेशमन्त्रीको यस भ्रमण र यसबाट नेपालले लिनसक्ने फाइदाको सन्दर्भमा परराष्ट्र विद् हिरण्यलाल श्रेष्ठसँग खबर डबलीले कुराकानी गरेको छ । ऐतिहासिक भ्रमणको सन्दर्भमा परराष्ट्रविद् हिरण्यलाल श्रेष्ठसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :

निकै लामोसमय पछि नेपालमा चिनियाँ उच्च स्तरका नेताको आगमन भएको छ । चिनियाँ विदेशमन्त्रीको यस खालको आगमनलाई यहाँले कसरी हेर्नुहुन्छ ?

चिनियाँ विदेशमन्त्रीको आगमन खासमा हुँदै गरेको चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेपाल भ्रमण सफल गराउनको लागि तयारी भ्रमण हो । उनको भ्रमणले दुई देशको बीचको सम्बन्धलाई अलि बढि उचाईमा लग्न पनि भूमिका खेल्दछ । बीआरआई अन्तर्गतका ९ वटा परियोजना प्रस्ताव गरिएको छ । त्यसको कार्यान्वयन हुन सकेको छैन् । त्यहि ९ वटा परियोजनाको विस्तृत खाका तयार पार्ने काम पनि यसपालिको भ्रमणमा हुन्छ । विकासको फड्को मार्ने वातावरण यसले तयार पार्छ ।

विदेशमन्त्रीको भ्रमणलाई चिनियाँ राष्ट्रपतिको आगमनको तयारी पनि भन्नुभयो । के राष्ट्रपति सि चिनफिङ आउनसक्ने कुरा प्रष्ट हो ?

हो सम्भावना बढि छ । चिनियाँ राष्ट्रपतिको भारत भ्रमण पनि हुँदैछ । भारत जाने बेलामा अक्टोबर १५ को दिन करिब ९ घण्टा जति नेपालमा बस्ने तयारी छ । औपचारिक घोषणा त भईसकेको छैन् तर यसको सम्भावना बढ्दै गएको छ । तयारी दुवै पक्षबाट अगाडि बढाइएको छ । राष्ट्रपति सि साउथ एसियाका सबै मुलुक पुगिसके । यसपालि उनि नेपाल आउने र नेपालसँगको सम्बन्धलाई अलि माथिल्लो स्तरबाट लैजाने सोंचमा छन् । यो सन्दर्भमा उनको भ्रमणलाई साकार बनाउनका लागि नेपालले कुनै कसर बाँकी नराखी तयारी राम्रोसँग गर्नुपर्दछ ।

चीनले अहिले नेपाललाई ऐतिहासिक रुपमै बढि महत्व पनि दिएको देखिन्छ । यसलाई कसरी हेर्न मिल्छ ?

चीनले प्रष्ट रुपमा छिमेकी मुलुकसँगको सम्बन्धलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । नेपालले पनि छिमेकीसँग कसरी राम्रोसँग कुटनीतिक सम्बन्ध विकास गर्ने भनेर लागिरहेको छ । चीन र नेपाल दुईवटा छिमेकी देश पनि हुन् । चीन विश्वकै दोस्रो महाशक्ति पनि हो । उ अमेरिकाको मुख्य प्रतिस्पर्धी देश हो । अबको १०/१५ वर्षभित्र अमेरिकालाई उछिन्ने चीनको रणनीति छ ।

चीन नेपाललगायत दक्षिण एसियाली देशमा आफ्नो प्रभाव विकास गर्ने रणनीतिमा छ । उ यस क्षेत्रमा अमेरिकाको प्रभाव घटाउँदै आफ्नो प्रभाव दिर्घकालीन रुपमा विकास गर्न चाहन्छ । चीन विश्व महाशक्ति बन्नको लागि पनि आफ्ना छिमेकीलाई प्रभावमा राख्नुपर्ने चुनौतिमा छ । अहिले नेपाललाई प्राथमिकतामा दिनुको पछाडिको मुख्य कडि पनि यहि हो । चीनको लागि छिमेकीसँग घनिष्ट सम्बन्ध बनाउनु अहिलेको मुख्य चुनौति पनि हो । यहि सन्दर्भमा नेपालसँगको सम्बन्ध उच्च स्तरमा विकास गर्ने रणनीतिमा चीन लागेको हो ।

नेपालको बृहत्तर विकासको सन्दर्भमा चीनले के कस्तो क्षेत्रमा लगानी गर्ने र सहयोग वा समर्थन गर्ने अवस्था रहन्छ ?

चीनले यसअघि नै बीआरआईअन्तर्गत ९ वटा परियोजनामा सहयोग गर्ने भनेर प्रष्टै बोलिसकेको छ । तर दुई वर्ष बित्दा पनि काम हुन सकेको छैन् । अहिले ति ९ वटा परियोजनाको विस्तृत खाका बनाउने भन्ने ध्याउन्नमा चीन लागेको छ । उ ति सबै परियोजनालाई पूर्ण रुपमा कार्यान्वयन गराउन चाहन्छ ।

चीनले जहिले पनि दिर्घकालसम्म रहने परियोजनामा लगानी गर्न चाहन्छ । उसको प्राथमिकता जहिले पनि विकासका र निर्माणका काम त्यो पनि दिर्घकालसम्म हुने संरचनामा रहन्छ । नेपालले चीनबाट सहयोग लिने सन्दर्भमा पनि दिर्घकालिन र प्रष्ट योजनाका प्रस्ताव अगाडि सार्नुपर्ने हुन्छ ।

तपाईंले यसो भनिरहँदा, यसअघि पनि दर्जनौ सम्झौता चीनसँग भएको स्मरण गर्न सक्छौं । ति सम्झौतालाई केलाउँदा कार्यान्वन तह निकै फितलो पनि छ । यसलाई कसरी लिन सकिन्छ ?

साँच्चैभन्दा ति सम्झौता कार्यान्वयनमा चीनले होइन् नेपालले उदासिनता देखाएको हो । अहिलेको विषय पनि नेपाल बढि जिम्मेवार छ । चीनले सहयोग गर्छु प्रष्ट खाका सहित परियोजना पेश गर भन्छ, नेपाल अलमलमा पर्छ । यो अहिलेको सम्झौतालाई कार्यान्वयन गर्ने विषय पनि नेपालको लागि अन्तिम मौका हो ।

नेपालमा सिस्टम चेन्ज भयो काम गर्ने शैलि उस्तै छ । नेपालको ब्यूरोकेसीमा काम गर्ने तौर तरिका उस्तै छ । हामी गणतन्त्र ल्यायौं भन्छौं तर हाम्रो काम गर्ने शैलि हिजोकै जस्तो छ । जबसम्म यो विकास निर्माण गर्ने सन्दर्भमा काम गर्ने शैलि हाम्रो परिवर्तन हुँदैन् तबसम्म हामीले छिमेकी मुलुकबाट लाभ लिन सक्दैनौं । भारतसँगको सम्झौताको विषय पनि नेपाली पक्षको धेरै कमजोरीको कारण कार्यान्वयन हुन नसकेका हुन् । यो भ्रष्ट सिस्टमले विकास हुँदैन्, न छिमेकीले नै सहयोग गर्ने अवस्था रहन्छ ।

चीनले एकदमै चाँसोको रुपमा अगाडि बढाएको बीआरआई परियोजनाबाट नेपालले चाहिँ कसरी लाभ लिन सक्छ ?

बीआरआई प्रोजेक्ट नेपाल ल्याण्ड लक कन्ट्री भएको हुनाले ल्याण्ड लिंक कन्ट्री बनाउनको निमित्त पनि अति महत्वपूर्ण छ । प्रोजक्ट कार्यान्वयनमा आउँदा हामी चीनसँग मात्र होइन् अन्य देशसँग सुख्खा बन्दरगाहको माध्यमबाट व्यापार गर्न सक्छौं । यो प्रक्रिया अगाडि बढ्दै गर्दा भारतको पनि रेल नेपालमा आउने अनि चीनको रेल पनि नेपालमा आउने स्थिति हुन्छ । संसारकै ठुलो बजार चीन र दक्षिण एसिया जोड्ने कडिको रुपमा नेपाल रहन्छ । नेपालले पारवाहनको रुपमा छिमेकीलाई रेलद्धारा जोड्नुको साथसाथै यि दुवै छिमेकीको विकासबाट नेपालले पनि लाभ लिनसक्ने अवसर पनि हो । बीआरआई यस अर्थमा एकदमै महत्वपूर्ण हो ।

सिजिङपिङ आउनुपूर्व नेपाललाई चीनले जहिले पनि तिब्बतविरुद्धको आन्दोलन रोक भन्थ्यो तर सिजिङपिङ आएसँगै उनले रसुवागढी नाकालाई दक्षिण एसिया जोड्ने नाकाको रुपमा विकास गर्नेगरि लाग भनेको छ । चीनले सानो आँखाले होइन् ठुलो आँखाले नेपाललाई हेरेको छ । नेपालहुँदै जोडिने अन्य दक्षिण एसियाली देशलाई उसले हेरिरहेको छ । जहाँ उसको व्यापारको अपार सम्भावना पनि छ ।

यति धेरै सम्भावनाका ढोकाहरु खुल्दै गएको देखिँरहँदा यसलाई कार्यान्वयन गर्ने सन्र्दभमा नेपालको भूमिका पनि हुन्छ । नेपालको राजनीतिक नेतृत्वको स्तरमा र कुटनीतिक तहमा यसको अवस्था कस्तो देख्नुहुन्छ ?

नेपालमा राजनीतिक परिवर्तन ठुलो भयो । तर, भोली भोली भन्ने संस्कृति अझै पनि विद्यमान नै छ । ब्यूरोकेसी पुरानै छ । ब्युरोकेसीलाई छिटो छरितो बनाउने, सक्रिय बनाउने कुरा राजनीतिक नेतृत्वको कार्यशैलीमा भर पर्छ ।

उत्तर चीन र दक्षिण भारतसँग हिजोको जसरी कुटनीतिक सम्बन्ध राख्दैमा नेपालले लाभ लिन सक्दैन् । भेटें वा कुराकानी गरे भनेर मात्रै पनि भएन् । अब आर्थिक कुटनीतिको आवश्यकता परेको छ । नेपालले उत्पादन गर्ने र दुई छिमेकी हुँदै अन्य देशमा निर्यात गर्ने गरि सोंच्नुपर्दछ । दुई मुलुकको विकासबाट चेपिने होइन् लाभ लिने अवस्था बनाउन हामी आफैं तातिनुको विकल्प छैन् ।

भदौ २४ गते, २०७६ - १४:०३ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

जिग्री पाँडेको ‘सक्किगोनी’ले यूट्यूवमा शानदार प्रदर्शन गर्दै (भिडियाेसहित)

जिग्री पाँडेको ‘सक्किगोनी’ले यूट्यूवमा शानदार प्रदर्शन गर्दै (भिडियाेसहित)

काठमाडौं । चर्चित हाँस्य टेलिश्रृंखला ‘भद्रगोल’बाट अलग भएपछि कुमार कट्टेल (जिग्री) र अर्जुन घिमिरे...   
चर्चित ‘तेलगु’ अभिनेता नागार्जुनको फार्म हाउसमा भेटियो पुरानो शव

चर्चित ‘तेलगु’ अभिनेता नागार्जुनको फार्म हाउसमा भेटियो पुरानो शव

एजेन्सी । दक्षिण भारतीय फिल्म अभिनेता नागार्जुनको हैदराबादको बाहिरी क्षेत्रमा रहेको फार्म हाउसमा...   
रेलवे स्टेशनमा गाउँदै बलिउड पुगेकी रानु मन्डलको अर्को भिडिओ पनि भाइरल (भिडियोसहित)

रेलवे स्टेशनमा गाउँदै बलिउड पुगेकी रानु मन्डलको अर्को भिडिओ पनि भाइरल (भिडियोसहित)

एजेन्सी । भारत, पश्चिम बंगालको रानाघाट रेलवे स्टेशनमा गीत गाएर पेट पाल्दै आएकी रानु मन्डल अब बलिउडकी...   
‘बिग बोस’का विजेताभन्दा प्रतियोगीको कमाइ धेरै, कसको कमाई कति ?

‘बिग बोस’का विजेताभन्दा प्रतियोगीको कमाइ धेरै, कसको कमाई कति ?

एजेन्सी । ‘बिग बोस’ एक भारतीय टेलिभिजनबाट आउने कार्यक्रम हो । यस कार्यक्रममा विवाददेखि लडाइँ–झगडा...   
संविधान दिवस : किन विरोधमा छन् मधेशी दल ?

संविधान दिवस : किन विरोधमा छन् मधेशी दल ?

काठमाडौं । सरकारले संविधान दिवस भव्य रुपले मनाईरहँदा मधेश केन्द्रीत दलहरु भने कालो दिन भन्दै विरोधमा...   
कर्णालीमा यसरी मनाईयो संविधान दिवस (फोटो फिचर)

कर्णालीमा यसरी मनाईयो संविधान दिवस (फोटो फिचर)

सुर्खेत । बिहान सवा ७ वजे नै कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रवहादुर शाही प्रदेश राजधानी वीरेन्द्रनगरको...   
यी हुन् संविधान दिवसको दिन राष्ट्रपतिबाट सम्मान पदवी पाउने व्यक्ति (नामावलीसहित)

यी हुन् संविधान दिवसको दिन राष्ट्रपतिबाट सम्मान पदवी पाउने व्यक्ति (नामावलीसहित)

काठमाडौं । सरकारले ६ सय ३४ जनालाई मानपदवी, अलंकार र पदक प्रदान गर्ने भएको छ । संविधान दिवसको अवसर पारेर...   
फेरि बढ्यो विदेशी मुद्राको भाउ, कुन देशको कति ?

फेरि बढ्यो विदेशी मुद्राको भाउ, कुन देशको कति ?

काठमाडौं । शुक्रबार अमेरिकीसहित प्राय देशको भाउ बढेको छ । आज अमेरिकी डलर एकको खरिददर ११३ रुपैयाँ ८२...   
चाडपर्व लागेसँगै फेरि बढ्यो सुनको मुल्य, जान्नुहोस् तोलाको कति ?

चाडपर्व लागेसँगै फेरि बढ्यो सुनको मुल्य, जान्नुहोस् तोलाको कति ?

काठमाडौं । नेपाली बजारमा सुनको मुल्यमा निकै उतार चढाव देखिएको छ । बिहिबार घटेको सुनको मुल्य शुक्रबार...   
दसैलाई नोट साट्ने चिन्तामा हुनुहुन्छ ? यी हुन् उपत्यकाका २५ स्थान जहाँ नयाँ नोट साट्न पाईन्छ (सूचीसहित)

दसैलाई नोट साट्ने चिन्तामा हुनुहुन्छ ? यी हुन् उपत्यकाका २५ स्थान जहाँ नयाँ नोट साट्न पाईन्छ (सूचीसहित)

काठमाडौं । दसैंका लागि असोज १० गतेदेखि नयाँ नोट सटही सुरु गरिने भएको छ । राष्ट्र बैंकले एक सूचना जारी...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु sdsad:
Top