Khabar Dabali Logo
  May 27, Wed

युवाहरुका निमित्त राज्यका कार्यक्रम ‘हावादारी गफ’

मुुलुकमा प्रतिवर्ष करिव ५ लाख ५० हजार युवाहरु श्रम बजारमा प्रवेश गर्दछन । बैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकलाई हेर्ने हो भने आर्थिक बर्ष ०७५/७६ मा ५ लाख ८ हजार ८ सय २७ जना बैदेशिक रोजगारमा गएको देखिन्छ । यसरी हेर्दा राज्यले युवाहरुलाई रोजगारीका लागि शुन्य बराबर काम गरेको प्रष्ट हुन्छ । विभिन्न समयका सरकारले हजारौ युवालाई रोजगारी दिने अनेकन कार्यक्रमहरुको घोषणा पनि गरिरहन्छ तर, घोषणा हावादारी गफभन्दा माथी उठ्न सकेको छैन ।

राष्ट्रिय युवा नीति २०६६ जारी भई कार्यान्वयनमा आएको दशक नाघिसकेको छ । युवाको शिर्षकमा काम गर्न युवा मन्त्रालय, युवा परिषद गठन भएको पनि वर्षौं भएको छ । युवाको नाममा दर्जनौं संख्यामा गैरसरकारी संस्थाहरु पनि दर्ता भएर काम गरेको देखिन्छ । तर सबैको कामलाई हेर्दा केहि सीमित अभिमुखीकरण गोष्ठी संचालन गर्ने, दिवस मनाउने बाहेक अरु थप केहि गर्न सकेको अवस्था छैन ।

नेपालको संविधान, २०७२ मा राज्यका निर्देशक सिद्धान्त, नीति तथा दायित्वमा “राष्ट्रिय विकासमा युवा सहभागीता अभिबृद्धि गर्दै राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक अधिकारहरुको पूर्ण उपयोगको वातावरण सृजना गर्ने, युवाहरुको सशक्तिकरण र विकासका लागि शिक्षा स्वास्थ्य रोजगार लगायतका क्षेत्रमा विशेष अवसर प्रदान गर्दै ब्यक्तित्व विकास गर्ने तथा राज्यको सर्वागिण विकासमा योगदानका लागि उपयुक्त अवसर प्रदान गर्ने ।” भन्ने उल्लेख छ । तर, युवा स्वरोजगार कोषको स्थापना, युवा नीतिका बारेमा स्थानीय स्तरमा जानकारी छैन । स्थानीय तहका सरकारी अधिकारीहरु समेत नीतिकाबारेमा जानकार छैनन् । थोरै मात्र जानकार भएकाहरुले कार्यान्वयनमा पहल गरेका छैनन् ।

राजनीतिक दलमा आवद्ध युवा संगठनहरु पनि माउ पार्टीका आन्दोलनका कार्यक्रममा मात्र सहयोग गर्ने र युवा रोजगार, सक्षमता, शिक्षा, आदि क्षेत्रमा नारा दिनमात्र सक्षम छन । राज्यले जारी गरेको युवा नीति र संविधानले गरेको ब्यवस्थामा पनि ज्ञानको अभाव देखिएको छ ।

विदेशमा भएका अनुभवहरुलाई हेर्ने हो भने नर्वेमा सन् १९९२ मा रणनितिक युवा कार्यक्रम लागु भएको थियो । १० देखि २४ बर्ष उमेर समुहलाई युवाका रुपमा परिभाषित गरिएको थियो । शिक्षा, स्वास्थ्य, संस्कृति र ब्यवसाय विकास सम्बन्धिमुख्य क्षेत्रहरु समावेश गरि कार्यान्वय गरिएको छ । शिक्षा र तालिममा उद्यमशीलता राष्ट्रिय रणनीति लागू गरेको छ । अन्तर मन्त्रालय सहकार्य नमुनाका रुपमा संचालनमा छ । नर्वेका विश्वविद्यालय र क्याम्पसहरुमा समेत उद्यमशिलता सम्बन्धि इकाइहरु स्थापना भएका छन । युवाले लिएको शिक्षा र तालिमलाई उद्यमशिलतामा बदल्छ र रोजगारीको सृजना गर्दछ ।

भारतमा सन् १९८५ मा अन्तर्राष्ट्रिय युवा बर्षको सन्दर्भमा युवा तथा खेलकुद विभागको स्थापना र सन् १९८८ मा राष्ट्रिय युवा नीति जारी गरेको थियो । परिमार्जन सहित सन् २००३ मा युवा नीति जारी गरिसकेको छ । १३ बर्ष देखि ३५ बर्ष उमेर समुहलाई युवाका रुपमा मानेको छ । युवा शसक्तिकरण, अन्तरक्षेत्रीय दृष्टिकोण, सुचना अनुसन्धान सञ्जाल आफ्नो नीतिको क्षेत्राधिकार रहेको छ । सन् १९९९-२००० देखि २००४-२००५ को अवधिमा ५० मिलियन रोजगारी दिने लक्ष्यमा ४७ मिलियन रोजगारी दिन सफल भएको थियो । यसरी छिमेकी मुलुक पनि युवा रोजगारीका सवालमा, युवा नीति कार्यान्वयनका सवालमा लक्ष्यको नजिक पुग्दै छ ।

नेपालले सन् १९५३ मा दक्षिण कोरियालाई खाद्यान्न सहयोग गरेको थियो । आज नेपालीको उत्कृष्ट रोजगारीको गन्तब्य बनेको छ दक्षिण कोरिया । दक्षिण कोरियामा १५ बर्ष देखि २४ बर्ष उमेर समुहलाई युवाका रुपमा परिभाषित गरिएको छ । युवा रोजगारीकालागि स्थानीय र राष्ट्रिय रुपमा सघन रुपमा कार्यक्रम संचालन गरेको छ । सन् २०१० मा सरकारले सार्वजनिक क्षेत्रलाई समावेश गरि १ लाख रोजगारी सृजना गर्न ६७ हजार युवा प्रशिक्षण थालनी गरिएको थियो । यो कार्यक्रमले १लाख ४० हजार रोजगारी सृजना गरेको थियो ।

विश्वका अन्यमुलुकले युवाका सन्दर्भमा गरेका नीतिगत व्यवस्था र कार्यान्वयन तहमा गएका कार्यक्रमबाट प्राप्त गरेको उपलब्धिबाट हामीले धेरै सिक्न आवश्यक छ । संघीय गणतन्त्रात्मक मुलुक र दुई तिहाइको स्थायी सरकार हामीसँग छ । विश्व श्रम बजारमा गएका युवाहरुको नेपालमा सम्भावनाको ढोका कहिले खुल्छ भनेर आँखा विच्छाएर बसेका छन् । श्रमको सम्मान गर्ने सामाजिक वातावरणको र भरपर्दो सरकारी कार्यक्रम अभावमा तन विदेश मन स्वदेश भएर युवाहरु बाँचिरहेका छन ।

टोल बस्तीमा भएको श्रोत र साधनको परिचालनबाट गर्न सकिने उद्यमहरुको तयारी सुची र त्यसको आर्थिक र सामाजिक ग्यारेन्टी राज्य तहबाट गर्न जरुरी छ । एक उद्यमशिल युवा एक उद्यमको महाअभियान शुरु हुन जरुरी छ जसले मुलुकको आयात प्रतिस्थापन गरि समृद्ध मुलुक र सुखी नेपालीको सपना साकार हुन सक्छ । युवा र युवा उद्यमशिलता देशको भाग्य र भविश्य हुन ।

इमेल : anantashrestham@gmail.com

साउन २७ गते, २०७६ - १५:१६ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

नेपाल कसरी अपमानित हुँदै आयो ?

नेपाल कसरी अपमानित हुँदै आयो ?

नेपाल एकपछि अर्का घटनाबाट अपमानित हुँदै आएको छ । यो अपमान सत्तामा रहने शासकले आफ्नो सत्ता जोगाउन गरेका...   
पाकिस्तानमा ९८ जना सवार जहाज दुर्घटना

पाकिस्तानमा ९८ जना सवार जहाज दुर्घटना

काठमाडौं । पाकिस्तानको कराँची विमानस्थलनजिकै पाकिस्तान इन्टरनेशनल एइरलाइन्स (पीआईए)को यात्रुवाहक...   

थप २० जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, संक्रमितको संख्या ५०७ पुग्यो

काठमाडौं । नेपालमा थप २० जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को संक्रमण पुष्टि भएको छ । शुक्रबार स्वास्थ्य...   

थप ९ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, संक्रमितको संख्या ४५३ पुग्यो

काठमाडौं । झापामा ८ सहित थप ९ जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या...   

कोरोना संक्रमितको संख्या डरलाग्दो बढेकाे भन्दै विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनायाे चिन्ता

काठमाडाैं । विश्व स्वास्थ्य संगठनले कोरोनाभाइरसबाट संक्रमितको संख्या एकै दिन ठूलो संख्यामा भेटिएको...   

कर्णाली प्रदेशसभाको बैठक तयारी, मुख्यमन्त्रीसहित १६४ को स्वाब सङ्कलन गरियाे

काठमाडाैं । कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही, मन्त्रीहरु तथा प्रदेशसभा सदस्यसहित...   
उपत्यकाका सबै नाका शिल गर्न गृहमन्त्रालयको परिपत्र, काठमाडौं छिर्न कोरोना परिक्षण रिपोर्ट हुनुपर्ने

उपत्यकाका सबै नाका शिल गर्न गृहमन्त्रालयको परिपत्र, काठमाडौं छिर्न कोरोना परिक्षण रिपोर्ट हुनुपर्ने

काठमाडौं । गृह मन्त्रालयले काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो कोरोनाको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै उपत्यकाका सबै...   
चिनियाँ वैज्ञानिकको दाबी : भेटियो कोरोनाको औषधी, अब उपचार गर्न भ्याक्सिन नचाहिने

चिनियाँ वैज्ञानिकको दाबी : भेटियो कोरोनाको औषधी, अब उपचार गर्न भ्याक्सिन नचाहिने

काठमाडौं । कोरोना महामारीको प्रकोपका बीच चीनबाट एक सुखद खबर बाहिरिएको छ । चिनियाँ वैज्ञानिकहरुबाट...   
अमेरिकामा कोरोनाबाट धनीभन्दा गरिबहरुको मृत्यु बढि

अमेरिकामा कोरोनाबाट धनीभन्दा गरिबहरुको मृत्यु बढि

काठमाडौं । अमेरिकामा कोरोना संक्रमणको असर आय, नस्ल र उमेरको आधारमा भएको देखिएको छ । संक्रमित तथा संक्रमणबाट...   

क्वारेन्टिनको सुरक्षाकाे जिम्मा नेपाली सेनालाई

जुम्ला । जुम्लाको सदरमुकाम खलङ्गास्थित कर्णाली प्राविधिक शिक्षालयमा निर्माण गरिएको जिल्लास्तरीय...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top