Khabar Dabali Logo
  August 21, Wed

स्कुल विभागको नेतृत्व विवाद बारे नेता राम कार्की भन्छन् : मन्त्रीको पद झैं हानथाप भएको छ तर, यो राम्रो कुरा हो

अहिले पार्टीभित्र जे जति गुट या समुह देखा परेका छन् ति कुनै वैचारिक वा राजनीतिक आधारमा बनेका होइनन् । ति त विभिन्न लाभको लागि पनि बनेका छन् ।

कम्युनिष्टहरुले विभिन्न खालका संघर्षलाई संगठित गर्नुपर्ने हो । पार्टीको महत्वपुर्ण हिस्सा त संघर्षमा केन्द्रित हुनुपर्ने हो । जनताको बीचमा, कार्यकर्ताको बीचमा काम गरेर अगाडि आउनु पर्ने हो । यहाँ चुनाव प्रक्रियामा भाग लिने । चुनाव जित्ने । मन्त्री हुने विषय अलि बढि प्राथमिकता परेको छ । जसको कारण कम्युनिष्ट पार्टी यो अवस्थामा पुगेको हो ।

पार्टीभित्र जुन वैचारिक राजनीतिक क्षेत्रमा काम गर्ने र चाहने साथीहरु हुनुहुन्छ उहाँहरुलाई समेटेर उहाँहरुबाट नै नेतृत्व चयन गराउनुपर्छ । त्यसबाटै संयोजक या अन्य जिम्मेवारी दिंदा उपयुक्त हुन्छ ।

काठमाडौं । पछिल्लो समय सत्तारुढ नेकपाभित्र विभाग बाँडफाँडको विषयले निकै विवाद उब्जाएको छ । विभाग वाँडफाँडको सन्दर्भमा उत्पन्न विवादले नेकपा सचिवालय वैठकसमेत अनिश्चित बन्न पुगेको छ ।

विभागमध्ये स्कुल विभागको विषय अलि बढि चर्चामा छ । स्कुल विभागको जिम्मेवारी लिनको लागि धेरै नेताहरुले हानथाप गरेका छन् । स्कुल विभागमा नेताहरु ईश्वर पोखरेल, नारायणकाजी श्रेष्ठ, वामदेव गौतम, राम कार्की, घनश्याम भुसाल र डा. बेदुराम भुसालको दाबेदारी चर्चामा छ । कतिपय नेताहरुले आफ्ना दाबी खुलेआम रुपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन् भने कतिपयले पार्टी भित्र–भित्रै लबिङ्ग गरिरहेका छन् ।

नेकपा भित्र बौद्धिक नेताका रुपमा परिचित राम कार्कीले पनि स्कुल विभागमा नेतृत्व दाबी प्रस्तुत गरेका छन् । स्कुल विभागको नेतृत्वमा दाबी गरेका कार्कीसँग समग्र स्कुल विभागको दाबेदारीले निम्त्याएको विवाद र पार्टी एकता प्रक्रियाबारे खबर डबलीको तर्फबाट सन्देश अर्यालले कुराकानी गरेका छन् । नेकपा नेता राम कार्कीसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :

पार्टी एकताको यो चरणमा अलि बढि विवाद देखियो । विभागहरुको बाँडफाँड निकै नै पेचलो देखिएको छ । विभागको बाँडफाँडमा किन समस्या आयो ?
निश्चित रुपमा पार्टीको संस्थागत पद्धतिलाई कोमामा राखेर व्यक्तिहरु सक्रिय हुँदा त्यसले दुसपरिणाम ल्याउँछ नै । पार्टी एकताको विशेष स्थितिमा नेताहरुलाई केहि गर्ने छुट भएपनि त्यसैलाई व्यवस्था र त्यसैलाई आम प्रणाली बनाउन हुँदैन् । हामीमा एकमानावादी सोंच छ । कम्युनिष्टको भाषामा मोनोलिथिक्स भनिन्छ । आफ्नो कुरामा मात्र सहमत राख्ने मान्छेलाई अगाडि बढाइएको अवस्था छ । त्यसको स्वभाविक रुपमा दुसपरिणाम हामीले भोगीरहेका छौं ।

आज नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई नयाँ कार्यदिशाको पनि जरुरत छ । नयाँ सिद्धान्तको पनि जरुरी छ । कस्तो प्रकारको संगठनात्मक सिद्धान्त बनाउने, कस्तो प्रकारको राजनीतिक कार्यदिशा बनाउने भन्ने प्रश्न छ । त्यहि कार्यदिशाको मातहत नै हामीले लिने सबै खालका नीतिहरु आउँछन् । त्यसैले यो असाध्यै महत्वपूर्ण गुण हो ।

वैचारिक हिसाबले कम्युनिष्ट पार्टीमा संघर्ष हुने कुरा महत्वपुर्ण हो । विभागको बाँडफाँडमा नेतृत्वको लागि देखिएको संघर्ष लाभको पद लिनको लागि नभएको कारण सामान्य मान्नु नै राम्रो हुन्छ ।

जसरी विषय पेचिलो बनेको छ, के पार्टी भित्रको वैचारिक अन्तरसंघर्ष स्कुल विभागमा प्रतिबिम्ब भएको मान्न सकिन्छ ?
पार्टीभित्र अहिले वैचारिक संघर्ष नै छैन् । वैचारिक संघर्ष त अब सुरु गराउनुपर्छ । पार्टीले वैचारिक संघर्षको चरण सुरु गर्नुपर्छ ।

अहिले पार्टीभित्र जे जति गुट या समुह देखा परेका छन् ति कुनै वैचारिक वा राजनीतिक आधारमा बनेका होइनन् । ति त विभिन्न लाभको लागि पनि बनेका छन् । वैचारिक राजनीतिक छलफलले नै पार्टीलाई दिगो दिन्छ । एउटा कम्युनिष्ट पार्टीलाई अधोगतिबाट जोगाउने भनेको वैचारिक संघर्ष नै हो । वैचारिक राजनीतिक कुरामा संघर्ष हुँदा त्यसले पार्टीलाई जीवन्त पनि दिन्छ ।

अहिलेको यो जुन गुटगत कचिन्गल छ त्यसलाई छोडेर वैचारिक राजनीतिक संघर्षमा यसलाई लैजानको निमित्त स्कुल विभागले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ ।

स्कुल विभागको विषय पेचिलो बन्दै गर्दा प्रश्न कता–कता पूर्वाग्रह साँधिएको त होइन् भन्ने पनि छ । यसलाई कसरी हेर्नुहुन्छ ?
यसका विभिन्न कारण होलान् । यसको नेतृत्व लिन गरिएको दाबा कुनै अनैतिक कुरा होइन् भन्ने लाग्छ । कुनै नाफाको कुरा खोज्न थालियो भने पो त्यो गलत हुन् जान्छ । स्कुल विभाग जसले वैचारिक राजनीतिक कामहरु गर्छ । त्यसको नेतृत्वको निमित्त गरिएको दाबा राम्रो हो ।

पार्टीका विभिन्न महत्वपूर्ण जिम्मामा रहनुभएका नेताहरुले पनि स्कुल विभागमा दाबेदारी प्रस्तुत गर्नुभएको छ । यहाँ सतहमा स्कुल विभागको जिम्मेवारी असाध्यै गहन खालको भन्ने चर्चा पनि चलेको छ । के स्कुल विभागको नेतृत्व लिँदा आफ्नो अनुकुलता अनुसारको स्कुलिङ्गका कार्यक्रम चलाउन पाईन्छ ?
होइन् त्यस्तो हुँदैन् । पार्टी भित्र विभिन्न विचारहरु त आउने नै भए । विभिन्न विचारहरु, प्रवृत्तिहरुलाई फूल्न दिने खालको व्यक्ति भयो भने राम्रो हुन्छ । विभिन्न विचारहरुलाई कदर गर्ने, अलि उदार सोंच संस्कार भएको व्यक्तिलाई यसको जिम्मा दिँदा त्यसले एउटा राम्रो प्रतिफल ल्याउँछ ।

मुख्य कुरा, माक्र्सवाद, लेनिनवादका आधारभूत कुराहरु सँगसँगै पार्टी पंक्तीमा वैचारिक राजनीतिक छलफल चलाएर, पार्टी राजनीतिक कार्यदिशा हामीले अपनाउनु पर्नेछ । अहिले पार्टीसँग संगठनात्मक सिद्धान्त छैन् । सिद्धान्त हामीले अगिंकार गर्नुपर्ने छ । यस्तो बेलामा विभिन्न फुलहरुलाई फुल्न दिने मालीको जरुरी पर्छ ।

त्यहाँ आफ्नै मात्रै विचार लैजान मिल्ने भन्ने हुँदैन् । कसैले पनि यो सोंचेको छैन् । जतिपनि साथीहरुको चर्चा चलेको उहाँहरु त्यो विषयमा उदार नै हुनुहुन्छ ।

म विभागमा भएँ भने विभागमा मेरो विचार हाबी हुन्छ भन्ने होइन् । मुख्य कुरा, म विभिन्न विचारहरुलाई प्रस्तुत हुने मौका दिन्छु । विभिन्न प्रकारका राजनीतिक लाईन, सोंचहरु अगाडि आउँछन् भनेर नै यो कुरा भएको हो ।

तपाईंले यसो भन्दै गर्दा यहाँ पूर्वएमालेबाट दाबेदारी गर्दा पूर्वमाओवादीबाट विरोध हुने अनि पुर्वमाओवादीबाट दाबेदारी गर्दा पुर्वएमालेबाट विरोध हुने अवस्था त बनेको छ त ।
दाबेदारीमा नाम आएका ईश्वर पोखरेल, नारायणकाजी श्रेष्ठ माथिल्लो तहका नेताहरु पर्नुभयो । उहाँहरुको टेस्ट पनि भईसकेको हुनाले विभिन्न खालको प्रतिक्रिया आएको होला । तर, टेस्ट नभएका अरु नेता पनि छन् । वैचारिक राजनीतिक ल्याकत भएका तर शीर्षस्थ नेताहरुको धेरै नजिक नभएका, अथवा शीर्ष ठाउँमा नपुगेका छन् । उहाँहरुलाई जिम्मेवारी दिए भैगो नि । विवाद पनि नहोला ।

पार्टीको वैचारिक राजनीतिक क्षेत्रमा काम गर्ने केन्द्रमा जति साथी हुनुहुन्छ उहाँहरुको बीचमा छलफल चलाएर नेतृत्व छानिदिए सबैभन्दा राम्रो हुने थियो । अहिले पार्टी भित्र वैचारिक राजनीतिक क्षेत्रमा चाख दिने साथीहरु एकदमै कम छन् ।

अरु मन्त्री बन्ने, के बन्ने, के गर्ने, दिनरात धाउने त धेरै छन् । तर, वैचारिक राजनीतिक काममा चाख दिएर बसेका साथीहरु थोरै छन् । ती थोरै साथीहरुलाई जम्मा गरेर नेतृत्व चयन गरेको भए सबैभन्दा सजिलो हुन्थ्यो । माथीबाट सिधै छनौट गर्दा खेरि त्यस्तै हुन्छ ।

स्कुल विभागको दाबेदारी प्रस्तुत गर्ने एक जना उपप्रधानमन्त्री अनि एक जना पार्टीका प्रवत्ता पनि हुनुहुन्छ । पार्टीको अन्तरिम विधानमा महत्वपूर्ण दोहोरो जिम्मेवारी लिन नपाईने भन्ने पनि छ । यो विषय किन पार्टीभित्र उठ्दैन् ?
यो विचार त उठ्छ । अरु धेरै गन्जागोल भएको हुनाले, अरु धेरै कुरा अव्यवस्थित भएको हुनाले यो विषय ओझेलमा परेको हो ।

यहाँ त केन्द्रिय समितिको वैठक नै नबोलाउने, स्थायी समितिको वैठक नै नहुने अनि सिंगो पार्टी नै प्यारालाईज जस्तो हुने स्थिति बनेको कारण यस्तो अवस्था आएको हो ।

हिजो प्रधानमन्त्री बनेका, उप्रधानमन्त्री बनेका अनि अहिले पनि पार्टीभित्र महत्वपूर्ण जिम्मेवारी लिएका पनि विभाग तिर हानथाप गरे जस्तो पनि देखियो । पूर्वप्रधानमन्त्री माधव नेपाल, झलनाथ खनालले पनि निकै हानथाप गरेको देखियो । यसलाई कसरी हेर्नुहुन्छ ?
कम्युनिष्टहरुले विभिन्न खालका संघर्षलाई संगठित गर्नुपर्ने हो । पार्टीको महत्वपुर्ण हिस्सा त संघर्षमा केन्द्रित हुनुपर्ने हो । जनताको बीचमा, कार्यकर्ताको बीचमा काम गरेर अगाडि आउनु पर्ने हो । यहाँ चुनाव प्रक्रियामा भाग लिने । चुनाव जित्ने । मन्त्री हुने विषय अलि बढि प्राथमिकता परेको छ । जसको कारण कम्युनिष्ट पार्टी यो अवस्थामा पुगेको हो ।

नेताहरुले संघर्षमा जान चाख दिनुभयो भने यो त राम्रै कुरा हो । सांसद, मन्त्री बन्ने विषयमा हानथाप गर्ने प्रवृत्तिभन्दा त यो धेरै राम्रो कुरा हो ।

स्कुल विभागको दाबेदारीमा तपाईंको नाम पनि आएको छ । के तपाईंले पनि दाबेदारी गर्नुभएको हो ?
यो कुनै लुकाउने वा गलत कुरा पनि होइन् । पार्टीको महाधिवेशन भयो भने हाम्रा विचारहरु लागु होस्, हाम्रो विचारहरुलाई प्रयोग गरियोस्, देश र जनताको हितमा लागु होस् भन्ने आंकाक्षा राख्नु या चाहना राख्नु त गलत कुरा होइन् ।

त्यो मानेमा अहिले देखिएको गतिविधि हेर्दा कुन पद हामीले चलाउन नसकिने त केहि देखिंदैन् । यहि तालले चलाउने हो भने त यो देशको कुनैपनि कार्यकारी पद सञ्चालन गर्न सकिन्छ भन्ने लाग्छ ।

विभागमा उठेको विवादले सचिवालय वैठक नै बस्न नसक्ने अवस्था पनि आएको छ । यसले पार्टी एकता प्रक्रियालाई कत्तिको प्रभाव पार्ने देख्नुहुन्छ ?
यो पार्टी भित्रको वैचारिक संघर्ष हो । यसले पार्टी एकतालाई झन् बलियो बनाउँछ । देख्दाखेरि बडो कचिन्गल खालको देखिएपनि, माओत्सेतुङ्गले भन्नु भएको नै छ, एकदमै ¥याङ्गेलिङ्ग गर्नुपर्छ, कचिन्गल गर्नुपर्छ ।

फाईदा लिने पदका निमित्त झगडा गर्ने कुराले गलत हुन्छ तर वैचारिक राजनीतिक कुराहरु गर्नुले त स्वभाविक रुपमा पार्टीलाई बल नै प्रदान हुन्छ ।

अन्त्यमा, यो विवाद कसरी सुल्झ्याउन सकिन्छ ?
पार्टीभित्र जुन वैचारिक राजनीतिक क्षेत्रमा काम गर्ने र चाहने साथीहरु हुनुहुन्छ उहाँहरुलाई समेटेर उहाँहरुबाट नै नेतृत्व चयन गराउनुपर्छ । त्यसबाटै संयोजक या अन्य जिम्मेवारी दिंदा हुन्छ ।

यतिबेला नेता रिजाउने, व्यक्ति रिजाउने भन्दा पनि माक्र्सवादसँग संगती राख्ने, बहुसंख्यक जनताको हित गर्ने खालकाको नीति लागु गर्न निर्मम बन्नु पर्दछ । निर्मम नबनेर ढल्कु ढल्कु प्रवृत्ति देखिनुले अहिले काम गर्दैन् ।

साउन १० गते, २०७६ - १६:५९ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

डलर खानेहरुले रवि लामिछानेको पक्षमा आन्दोलन गरेको भन्दै छानविन गर्न माग

काठमाडौं। डलर खानेहरुले रवि लामिछानेको पक्षमा आन्दोलन गरिरहेको आरोप एक सांसदले लगाएका छन् । बुधबार...   

कश्मीर मुद्दामा मध्यस्थता गर्न ट्रम्पको चाँसो, भारत र पाकिस्तानसँग निरन्तर संवादमा

एजेन्सी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेरि एकपटक कश्मीर मुद्दामा मध्यस्थतताको चाँसो देखाएका...   
१६ सचिवको सरुवा, को कहाँ पुगे (सूचीसहित)

१६ सचिवको सरुवा, को कहाँ पुगे (सूचीसहित)

काठमाडौं । कार्यसम्पादन सम्झौता गरेको एक महिना पनि नबित्दै सरकारले १६ सचिवहरुको सरुवा गरेको छ । सोमबारको...   

रवि लामिछानेलाई थप ५ दिन थुनामा राख्न आदेश

काठमाडौं । जिल्ला अदालत चितवनले टेलिभिजन प्रस्तोता रवि लामिछानेसहित ३ जनालाई थप ५ दिन हिरासतमा राख्न...   
यस्तो छ माधव नेपालको ‘नोट अफ डिसेन्ट’ (पूर्णपाठसहित)

यस्तो छ माधव नेपालको ‘नोट अफ डिसेन्ट’ (पूर्णपाठसहित)

काठमाडौं । पछिल्ला सचिवालय निर्णयहरु प्रति असहमत रहेका नेकपाका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले पार्टीभित्र...   
चीनको चेतावनीलाई वेवास्ता गर्दै हङकङमा भयो झनै ठुलो प्रदर्शन (फोटोफिचरसहित)

चीनको चेतावनीलाई वेवास्ता गर्दै हङकङमा भयो झनै ठुलो प्रदर्शन (फोटोफिचरसहित)

एजेन्सी । चीनको स्वशासित क्षेत्र हङकङमा प्रदर्शन झनै चर्किदैं गएको छ । चीनको चेतावनीका वावजुत झन्...   

५० पदका लागि हुने उपनिर्वाचनका लागि ४० करोड लाग्ने अनुमान

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले आगामी मंसिर १४ गतेका लागि तोकेको उपनिर्वाचनका लागि करिब ४० करोड रुपैयाँ...   

ज्योतिषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन माग

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभामा सांसदले ज्योतिषीलाई पनि करको दायरामा ल्याउनु पर्ने माग गरको छन् । मंगलबारको...   
सुन किनबेच गर्दै हुनुहुन्छ ? यस्तो छ आजको बजारमुल्य

सुन किनबेच गर्दै हुनुहुन्छ ? यस्तो छ आजको बजारमुल्य

काठमाडौं । केहि दिनदेखि नेपाली बजारमा सुनको भाउ स्थिर रहेको छ । आज छापावाल सुन प्रतितोला ७१ हजार रुपैयाँ...   
सरकारको कारण राँगा भैंसी तस्करी बढ्यो : नेकपा सांसद खतिवडा

सरकारको कारण राँगा भैंसी तस्करी बढ्यो : नेकपा सांसद खतिवडा

काठमाडौं । नेकपाका सांसद विरोध खतिवडाले सरकारको कारण राँगा भैंसी तस्करी बढेको भन्दै विरोध जनाएका...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top