Khabar Dabali Logo
  August 18, Sun

नेपालमा युद्ध हैन क्रान्ति चाहिन्छ

विप्लव जनतालाई वास्तवमै अधिकार सम्पन्न बनाउन चाहन्छन् । साँचो मानवअधिकार र स्वतन्त्रता त्यहाँ मात्र हुन्छ, जहाँ सबै खाले शोषण, उत्पीडन, विभेद र अन्यायको अन्त्य हुन्छ । अबको क्रान्तिमा आवश्यकता अनुसार हतियारको प्रयोग त हुने नै छ तर त्यो सकेसम्म सेना र प्रहरीको विरुद्ध हुने छैन भन्ने उनको विचार छ ।

शोषण, उत्पीडन, विभेद र अन्याय
नेपाली जनता पटक–पटक राज्यसत्ताका विरुद्ध संघर्षमा उत्रन तयार भए । सबै खालका बलिदानीहरु दिन पनि अग्रसर बने । उनीहरु संघर्षमा उत्रदैं गर्दा उनीहरुले परिवर्तनको आशा देखेका थिए । उनिहरुमाथि भएको शोषण, उत्पीडन, विभेद र अन्यायको अन्त्य हुन्छ भन्ने सपना देखाइएको थियो । जनता संघर्षमा उत्रने अनि बलिदानी गर्ने अवस्था त बन्यो तर चाहेको परिवर्तन भने आएन । सारमा नामको परिवर्तन मात्रै देखियो ।

देशमा गणतन्त्र त आयो तर राजाको ठाउँमा राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको नामसारी भयो । मन बुझाउनको लागि तर्क यस्तो पनि आयो, ‘आज जनताकी छोरी राष्ट्रपति छन्, जनताको छोरो प्रधानमन्त्री छन् ।” तर तात्तिक फरक भएन । अहिलेको व्यवस्था र राजतन्त्रकालको व्यवस्थामा नाम फेरिने अनि फोटो फेरिने मात्रै बन्यो । नयाँ बोतलमा पुरानै रक्सी राखे जस्तो मात्र भयो । हिजो राजतन्त्रलाई सामन्तवादको केन्द्र भनिन्थ्यो तर आज त्यहि व्यवस्था धान्न नयाँ अनुहार र शैली सत्तामा आए । केवल राजा फालेर महाराजा बन्ने दौडधुप मात्र देखियो । जसको कारण यो फोहोरी व्यवस्थाले मानिसहरुमा बरु त्यही राजा ठिक । सयौं वा धेरै राजाभन्दा एउटा राजा ठीक, भन्ने तर्फ, बहस गर्ने परिस्थिति बन्न गयो ।

यो सन्दर्भमा हेर्दा, पछिल्लो पुस्ताले समयमै क्रान्तिको पहलकदमी लिन सकेन भने प्राप्त सबै उपलब्धीहरु पनि गुम्ने खतरा छन् । आज शोषणको रुप झनै डरलाग्दो बन्दै छ । दलाल पुँजीवादको माध्यमबाट राज्यका सबै क्षेत्र तहशनहश भएका छन् । समाजमा आर्थिक अराजकता हावी भएको छ । गरिब तथा उत्पीडितहरु झन् बाँच्नै नसक्ने अवस्थामा पुग्दै छन् । एकातर्फ बाँच्नका लागि कामै नपाउने समस्या छ भने अर्को तर्फ बाँच्नै नसक्ने अवस्था बन्दै छ । एकातर्फ बाँच्नका लागि कामै नपाउने समस्या छ भने अर्को तर्फ काम पाईहाले, ज्याला नै नपाउने वा अति न्यून ज्याला पाउने अवस्था बनेको छ ।

वर्ग, जाती, क्षेत्र र लिङ्गबीचको उत्पीडन कायम छ । हिजोका विभेदहरु ज्यूँका त्यूँ छन् । गरीब, श्रमजीवि वा सामान्य नागरीकले न्याय पाउने कुनै ठाउँ वा निकाय नै छैन । आज धनी र गरीब बीचको खाडल झनै विकराल बन्दै छ । उत्पीडित वर्ग, जाती, क्षेत्र र लिङ्गका मानिसहरुको अधिकार प्राप्ती वा मुक्तिको प्रश्न झनै प्रबल बनेर उभिएको छ । आजको गणतन्त्र, सत्ताको आडमा रातारात धनी बनेका केही नवधनाड्य वर्गको स्तुतीगानमा मात्र चलेको छ । आजको गणतन्त्र दलाल वर्गको पेवा जस्तै बनेको छ ।

गरिबी र बेरोजगारी गणतन्त्रका उपहार
जनताको जीवनस्तरमा परिवर्तन ल्याउनका लागि भन्दै पटक–पटक ठूला–ठूला संघर्षहरु भए र परिवर्तनका घोषणाहरु पनि भए । सधैंभरी परिवर्तन केवल नेताहरुको जीवनमा सिमित भयो । नेता र उनीहरुका आसेपासे, आफन्त र परिवारजनभन्दा बाहिर परिवर्तनको अनुभूति हुन पाएन । आज गरिब झन् बढी गरीब हुने र बाँच्नकै लागि वा एक छाक खानाकै लागि उसले आफुलाई बेच्नु पर्ने अवस्था बनेको छ ।

युवाहरु बेरोजगार भएका कारण परिवार धान्नका लागि विदेशीनु पर्ने कहाली लाग्दो अवस्थाले हाम्रो राष्ट्रियतालाई गिज्याई रहेको अवस्था छ । युवाहरु कामको खोजीमा विदेश वा शहर पलायन हुने समस्याले गर्दा मुलुक केवल बृद्धाश्रमको रुपमा विकसित हुँदैछ । गणतन्त्र आएपनि देशभित्र उद्योग, कलकारखाना खुल्न नसक्नु, वरु भएका पनि बेच्नु वा निजीकरण गर्नुले नेताहरुको देश र जनताप्रतिको गैह्रजिम्मेवारी पनालाई उदाङ्ग पारेको छ ।

जथाभावी कर र आकाशिदों महंगी
पछिल्लो केपि ओली नेतृत्वको सरकारले सामान्य जनतालाई जथाभावी कर लगाएर जनतालाई हैरान पारेको छ । करको दायरा बढाउने नाममा सामान्य किसानका कुखुरा, अण्डामा पनि कर थोपरेर राज्य जनताको लागि अभिसाप बन्दै छ । करको सबाल, ठूलालाई चैन्य र सानालाई ऐन बनेको छ । आज थुप्रै बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरु नेताहरुलाई कमिसन दिएर कर छली प्रक्रियामा तछाडमछाड गरीरहेका छन् ।

एनसेलको त एक खरब रुपैयाँ बराबरको कर छली गरेर सरकारलाई नङ्गाई दिएको छ । अन्य बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरुको पनि त्यस्तै तथ्यहरु बाहिर आउँदै छन् । एका तर्फ यस्तो भयाभह स्थिति छ भने अर्को तर्फ सामान्य जनताले हरेक गास र हरेक पाइलामा कर तिनुपर्ने अवस्था छ । फेरि कर तिरे वापत जनताले पाउने सुविधामा केहि थप भएको छैन । अर्कोतर्फ महंगीले आकाश छोएको छ । बजारमा छाडातन्त्र छ । कहिँ पनि सरकारको उपस्थिति छैन । बजार मूल्यमा मनोमानी छ । यो दोहोरो मारबाट जनताहरु आक्रान्त छन् ।

बढ्दो असन्तुष्टि र विद्रोह
समाजमा जति जति अन्याय, अत्याचार बढ्दै जान्छ । शोषण, उत्पीडन र असमानताहरु विकराल बन्दै जान्छ । तब तब स्वभाविक रुपमा जनतामा आक्रोश र विद्रोहको भाव बढ्दै जान्छ । विगतमा जनतालाई धेरै ठूला परिवर्तन र क्रान्तिका लागि भन्दै संगठित गरियो तर परिणाम उल्टो भयो । नेताहरुबाट धोका, गद्दारी र विश्वासघात मात्र भयो । पुरानै संसदीय व्यवस्थामा नेताहरु डुबुल्की मारे । त्यसको परिणाम जनताले केही पाएनन, उल्टो गुमाए मात्र । अहिले समाजमा भ्रष्टचार, कालोबजारीया, तस्करी, माफीया र दलालहरुले सत्ता चलाएका छन् । हत्या, लुटपाट, बलात्कार, चोरी, डकैती र गुण्डागर्दीले पुरै समाजलाई आक्रान्त पार्दै छ तर सरकारले एक जनालाई पनि कार्वाही गर्न सक्ने अवस्था छैन । जनताले जब बाँच्नकै लागि कुनै बाटाहरु पाउँदैन तब विद्रोहको विकल्प हुँदैन ।

विद्रोहको स्वरुप : हिंशात्मक वा शान्तिपूर्ण
जनताका विद्रोहरुका शुरुमा साना–साना प्रतिक्रिया र घटनाबाट शुरु हुन्छ । विद्रोहको मनोविज्ञान भित्र बदलाको भाव हुन्छ । आक्रोश भित्र हिंसा पनि हुन्छ । जब राज्यले यो तथ्यलाई बुझ्न सक्दैन, तब दमनको बाटो लिन्छ । त्यसपछि दमन प्रतिरोधका बीच टक्कर भईरहन्छ । शासकहरु जनताप्रति उत्तरदायी हुने हो भने विद्रोहलाई बल प्रयोगबाट हैन राजनीतिक ढंगले व्यवस्थापन गर्न सक्नुपर्छ । राजनीतिक, सामाजिक वा व्यवसायिक मागलाई सरकारले समयमै कदर गर्न सकेन भने त्यसले विस्फोटको रुप लिन्छ । वास्तवमा विद्रोही शक्तिलाई अलि अलि हिंसात्मक प्रतिक्रिया गर्ने अधिकार हुन्छ । उत्पीडितहरु, शोषितहरु सत्याग्रह वा आमरण अनशनतीर मात्र लाग्न सक्दैनन् । सत्याग्रहबाट उत्पीडनको अन्त्य हुँदैन ।

अहिलेको भ्रष्टाचार, कालोबजारी, तस्करी, माफीयातन्त्रलाई केवल आमरण अनशनले अन्त्य गर्न सकिंदैन । केही न केही बल प्रयोग वा दवाव विना त्यो सम्भव हुँदैन । दुर्भाग्यको कुरा केही भष्ट, तस्कर, कालोबजारीया, माफीया र दलालहरुलाई कार्वाही गर्नासाथ सरकार अत्तालीएर विप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीमाथि नै प्रतिबन्ध लगायो । हिजोका ठुला–ठूला विद्रोहको नेतृत्व गरेका केपी ओली, पुष्पकमल दाहाल र रामबहादुर थापा आफ्नै अनुभवको पनि उल्टो शंष्लेषण गरे । विद्रोहलाई दबाउनु पर्छ, सिध्याउनु पर्छ वा पूर्ण रुपमा निषेध गर्नुपर्छ भन्ने पुरानो निरंकुशतावादी र फासीवादी विचारलाई पछ्याए । जुन विचार अहिले आउट डेट भईसकेको छ ।

यहाँ निर उल्टो चेतनाको विकास भएको सहजै देख्न सकिन्छ । वरु सेना र प्रहरीहरु के निष्कर्ष निकाले भने दमनबाट राजनीतिक समस्याको समाधान असम्भव छ भन्ने सुझाव दिए । तर ओली, दाहाल र थापाको गठबन्धनले भने चैत्र महिना भित्र सबै विप्लव समुह सिद्धिने घोषणाका साथ दमनको बाटो लिए । विद्रोहको एउटा उदाहरण हो, जेठ १२ गते भएको विस्फोटको घटना । हामीलाई थाहा छ, गत जेठ ७ गते भोजपुरमा एक जना युवा तिर्थराज घिमिरे ‘राजु’ लाई गिरफ्तार गरी ईन्काउन्टरको नाममा गोली हानी हत्या गरियो ।

उनी सत्तारुढ पार्टी छाडी विप्लव नेतृत्वको पार्टीमा प्रवेश गरेकै जम्मा एक हप्ता पनि भएको रहेनछ । भने त्यहाँ हतियार हुने कल्पना पनि गर्न सकिदैंन । त्यसैको प्रतिक्रिया स्वरुप जेठ १३ गते नेपाल बन्दको घोषणा भयो । नेपाल बन्दको क्रममा सरकारलाई धक्का दिने उद्देश्यका साथ योजना बने । तर प्राविधिक त्रुटीका कारण ती समय अगावै अनी लक्षित स्थानमा पु¥याउन नपाउँदै विस्फोट भई पार्टीकै केही व्यक्तिहरुको शाहदत भयो । क. महान दीपेन्द्र, प्रज्वल शाही र निरन्तरको सहादत भयो । यो घटना पछी गृहमन्त्री राम बहादुर थापाले आफ्नो हैसियत देखाउँदै भनी हाले – वम विस्फोटमा कुनै पनि नेपाली नागरिकको मृत्यु भएको छैन ।

सरकारी उत्तेजना
सरकारले शुरुदेखि नै उत्तेजना फैलाउन खोजेको छ । प्रधानमन्त्रीले सुरुमै लुटेरा समुह भन्ने आरोप लगाए । चैत्र महिना भित्रको समयासिमा भित्र सिध्याउँछौं भन्ने घोषणा गरे । पुष्पकमल दाहालले प्रचण्डको नक्कल गरे विप्लवको दुर्भाग्य हुने घोषणा गर्दै अगाडि भने प्रचण्ड बन्न सजिलो छैन । सरकारले झुटा ईन्काउन्टरको हल्ला गर्यो र गोली हानी घाइते पनि बनायो र पछिल्लो समय भोजपुरमा हत्यासमेत गर्यो । खानतलासीको नाममा थुप्रै गाउँहरुलाई राती राती आतंकीत गर्यो । वास्तवमा यो सरकारी उन्माद र पागलपनको कुरा थियो ।

देशमा गृहयुद्ध लादेर फासीवादी सत्ता चलाउने सरकारको दाउपेच र षडयन्त्रलाई सबैले राम्रैसँग बुझेका छन् । सरकारको यस्तो कदमबाट स्वंय सुरक्षा निकाय पनि असन्तुष्ट छ । फेरी पनि गृहयुद्धमा गयौं भने देश डुब्ने खतरा छ भन्ने आम जनताको दबाब छ । तर सरकार भने वातावरणलाई भड्काउने षडयन्त्रमा लाग्दै छ । केहि समय अगाडि एक जना सैन्य जवानको अपहरणको हल्ला पनि गरियो । तर सरकारले चाहे जस्तो वातावरण भड्कीएन । जनमत सरकारी कदमको विपक्षमा र विप्लवको पक्षमा उभियो ।

सरकारी चरित्र
सरकारले पार्टीमाथि नै प्रतिबन्ध लगाएर फासीवाद लाद्दै छ । सरकारले दमनको बाटो अख्तियार गरीरहेको छ । सरकारी फासीवादको जवाफ जनप्रतिरोधबाट दिने विप्लव नेतृत्वको नेकपाको रणनीति छ । दलाल, भ्रष्टचारी, तस्कर, कालोबजारीया र माफीयाहरुलाई कार्वाहीका निशाना बनाउने विप्लवको रणनीति छ । सेना र प्रहरीसँग हैन, दलाल सत्तासँग लड्ने घोषणा गरीएको छ । यसबाट संघर्षको मोडल कस्तो हुने होला वा लडाईको स्वरुप कस्तो हुने होला भन्ने आम जिज्ञासा बढ्दो छ । हुन पनि अचम्म के भयो भने एनसेल माथिका सामान्य कार्वाहीले केपि ओली र पुष्पकमल दाहाललाई असन्तुलीत बनाई दियो । भ्रष्ट, तस्करहरुलाई कार्वाही गर्दा उनीहरुको मानसीक सन्तुलनमा फेरबदल उतारचढाव आउन थाल्यो भनेपछि त्यसले बेग्लै उथल पुथलको संकेत गर्दछ ।

युद्ध हैन क्रान्ति
आफ्नो धारणा स्पष्ट गर्ने क्रममा पार्टीका महासचिव क. विप्लवले भनेका छन्, “हामी युद्ध चाहँदैनौं, क्रान्ति चाहन्छौं ।” उनले अगाडी भनेका छन् –“हामी वैज्ञानिक समाजवाद चाहन्छौं । जहाँ सबैखाले मानवीय शोषण, उत्पीडन, विभेद र अन्यायको अन्त्य होस् ।” यसबाट प्रष्ट बुझ्न सकिन्छ कि विप्लव जनतालाई वास्तवमै अधिकार सम्पन्न बनाउन चाहन्छन् । साँचो मानवअधिकार र स्वतन्त्रता त्यहाँ मात्र हुन्छ, जहाँ सबै खाले शोषण, उत्पीडन, विभेद र अन्यायको अन्त्य हुन्छ । अबको क्रान्तिमा आवश्यकता अनुसार हतियारको प्रयोग त हुने नै छ तर त्यो सकेसम्म सेना र प्रहरीको विरुद्ध हुने छैन भन्ने उनको विचार छ ।

क्रान्ति वा संघर्षको निशाना दलाल पुँजीवाद हुनेछ । दलाल, भ्रष्ट, तस्कर, कालोबजारीया र माफियाहरुमा केन्द्रित हुनेछ । समाजका हरेक क्षेमा रहेका दलालहरुमाथि प्रहार हुनेछ । दलालहरुलाई हान्दा को कसका खुट्टा चलमलाउँछन् त्यो स्पष्ट हुँदै जानेछ । एनसेल केही भ्रष्ट र मानव तस्करलाई कार्वाही गर्दा किन केपि ओली, पुष्पकमल र रामबहादुरलाई छटपटी, औडाह र आक्रोश उत्पन्न भयो होला त ? किन उनीहरु असन्तुलीत र आक्रामक बने होलान त ? यसबाट प्रष्ट हुन्छ कि यो सत्ताको हेडक्वाटरमा दलालहरुको नियन्त्रण छ । त्यसकारण यसलाई दलाल पूँजीवाद भनिएको हो ।

त्यसकारण भन्ने पर्ने वास्तवकता के हो भने समाजमा व्याप्त गरिबी, बेरोजगारी, शोषण, उत्पीडन, विभेद र अन्यायले विद्रोह र युद्धलाई संस्थागत गरीरहेको हुन्छ । युद्ध वा गृहयुद्धको अन्त्य गर्ने हो भने यो अवस्थाको अन्त्य गर्नै पर्छ । राज्यद्धारा लादिएका जनआक्रोशका कदमहरुलाई सच्याएर वा परिवर्तन गरेर मात्र शान्ति कायम हुनसक्छ । यहाँ राज्यले सधैंभरी जनताबाट मुर्दा शान्तिको अपेक्षा गर्दछ भने त्यो उसको मुर्खता अनि अज्ञानता मात्र हो । दमनबाट शान्तिको अपेक्षा गर्ने चिन्तन धेरै पुरानो भैसक्यो । जनताका सबै अधिकार खोसेर सत्ता उन्मादको आडमा तह लगाउँछु भन्ने सोंच्नु पागलपन मात्र हो । अतः युद्धको बाटो हैन क्रान्ति र दिगो शान्तिका लागि विप्लवको नेतृत्व अपरीहार्य बनेको छ ।

(पन्त विप्लव नेतृत्वको नेकपाका नेता हुन्)

जेठ २२ गते, २०७६ - ०९:५३ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

प्रधानमन्त्री ओलीको सम्बोधनका मुख्य तीन पक्ष !

काठमाडौं । प्रतिपक्षीको विरोध र अवरोधका कारण लामो समयसम्म संसदमा आएर सम्बोधन गर्न नपाएका ओलीलाई आइतबार...   
इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको पहिलो लगानी करुवा सेती हाइड्रोपावरमा

इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको पहिलो लगानी करुवा सेती हाइड्रोपावरमा

काठमाडौं । नेपालकै पहिलो पूर्वाधार विकास बैंक नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकले आफ्नो लगानीको सुरुवात...   
आफ्नै जेठाजुको बर्थडे पार्टीमा प्रियंकाको यस्तो पहिरन, सामाजिक सञ्जालमा भयो भाईरल

आफ्नै जेठाजुको बर्थडे पार्टीमा प्रियंकाको यस्तो पहिरन, सामाजिक सञ्जालमा भयो भाईरल

एजेन्सी । पहिरनको कारण बेला बेला चर्चामा आउने बलिउड अभिनेत्री प्रियंका कार्की आफ्नै जेठाजुको वर्थडे...   
पूर्वजनमुक्ति सेनालाई सैन्य अदालतले गरेको कारबाहीप्रति नेकपा नेता देव गुरुङ्गको आपत्ति

पूर्वजनमुक्ति सेनालाई सैन्य अदालतले गरेको कारबाहीप्रति नेकपा नेता देव गुरुङ्गको आपत्ति

काठमाडौं । पूर्वजनमुक्ति सेनालाई नेपाली सेनाको सैन्य अदालतले गरेको कैद सजाएँ प्रति नेकपा नेता देव...   
प्रधानमन्त्रीका आकांक्षीप्रति प्रधानमन्त्री ओलीको भनाई : निर्वाचनपछि मलाई पनि पदमा बस्नु छैन्

प्रधानमन्त्रीका आकांक्षीप्रति प्रधानमन्त्री ओलीको भनाई : निर्वाचनपछि मलाई पनि पदमा बस्नु छैन्

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले अर्को निर्वाचनपछि आफू पदमा नरहने बताएका छन्। प्रतिनिधिसभा...   

प्रणाली नै उल्ट्याउँछु भनेर नहौसिए हुन्छ : प्रधानमन्त्री

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपि शर्मा ओलीले सरकारको आलोचनाको नाममा प्रणाली नै उल्टाउँछु भन्ने सपना...   

संसद चल्दै, प्रधानमन्त्री ओलीले सम्बोधन गर्दै (भिडियो लाईभ)

काठमाडौं । प्रतिनिधि सभाको वैठक सुरु भएको छ । अहिले प्रधानमन्त्रीले केपि शर्मा ओलीले सम्बोधन गरिरहेका...   
पत्रकार महासंघद्धारा लामिछानेको पक्राउ प्रति विरोध

पत्रकार महासंघद्धारा लामिछानेको पक्राउ प्रति विरोध

काठमाडौं । न्यूज २४ का पत्रकार रवी लामिछाने र युवराज कँडेललाई पक्राउ गरिएको विषयमा नेपाल पत्रकार महासंघ...   
महाकाली सन्धिका कारण दोधारा चाँदनीले पानी पाएनन्

महाकाली सन्धिका कारण दोधारा चाँदनीले पानी पाएनन्

भीमदत्तनगर । नेपाल र भारतबीच एकीकृत महाकाली सन्धि भएको २४ वर्ष बितिसक्दा पनि सन्धिअनुसार दोधारा चाँदनीलाई...   

एकतालाई अघि बढाउन स्कुल विभागको दाबी छाेडेँ : श्रेष्ठ

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले पार्टी एकतालाई अघि बढाउन...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top