Khabar Dabali Logo
  July 21, Sun

छापो खन्ने मेला सँग भुजेल जातिको सम्बन्ध (भिडियाेसहित)

  • चैत १६ गते, २०७५ - ११:०७

नेपालका सुचिकृत आदिबासि जनाजाति मध्य कम अध्यान भएको जाति भुजेल हो । आझ आफ्नै समुदायबाट यो जातिको अध्यान शून्य नै छ भन्दा फरक नपर्ला । भजेल जाति बाग्लुङको भुसिनिसि क्षेत्र वरपर बाट उत्पति भएको मिथक मान्ने हो भने र बाग्लुङकै घर्ताखोला बरपर बाट घर्ति जाति अनि घर्ती र भुजेल एउटै बंशावलि हो भन्ने मान्ने हो भने यश समुदायको ऐतिहासिक तथ्य पुष्टि हुने मौलिक पहिचानको खोजि गर्नु अत्यान्तै आवश्यक छ । यश भेगका हरेक मौलिक सस्कृति संग आफुलाई संलग्न गरेर अध्यान गरिनु पर्छ । टपरिमा दियो बालेर आफ्नो लोगो बनाउने भुजेल समाज ले उधारो पहिचाानलाई छाडेर आफ्नो मौलिक सम्पदा हरुको खोजि गर्ने पहलकदमि गर्न अब ढिला गर्नु हुदैन ।

के हो त भुष पोल्ने पर्व अनि छापो खन्ने सस्कृति ?
बाग्लुङ को अर्गल गाउँ जाहाँ ९० प्रतिशत घर्तिहरुको बसोबास छ । भलै उनिहरु आफुलाइ घर्तिमगर भएको दाबि गर्दछन् । यश क्षेत्रमा १५औं शताब्दि देखि एउटा सस्कृति जिवन्त रहेको पाईन्छ । हरेक बर्ष कार्तिक २४ मा शुरु भई कार्तिक २६ गतेसम्म चल्ने यो मेला को आफ्नै मौलिक बिशेषता छ । घर्ती जातिको पृत्रि र कृषि संगको सम्बन्ध का रुपमा यो मेला धुमधाम मन्ने गरिन्छ ।

यो पर्वलाई बर्खि फुकाउने पर्वको रुपमा पनि मान्ने गरिन्छ । बर्ष भरि कसैको मृत्यु भएमा यसै दिनमा बर्खि फाल्ने गरिन्छ । २४ गते सम्म मृत्यु भएको भए पनि यसै दिन बर्खि फुकाउदा मृत्यु पछिको सम्पुर्ण संस्कार सकिन्छ भने २४ गते पछि मृत्यु भएमा बर्ष भरि बर्खि बार्ने चलन यश भेगको घर्तिहरुमा यथावत छ । यश दिनमा सोरठि (पाङदुरे) , गोपिचन्द (जन्म मृत्यु संस्कार गित) गर्रा भाइ ९ सास्कृतिक टोलि लाई दान दिए पछि मात्र बर्खि फुकेको मानिन्छ ।

२६ गते पहिलो पटक बन झाँडि फाँडेर खोरिया खनि आगो बालेर खेतिको प्रारम्भ गरिएको ऐतिहासिक दिनको सम्झना स्वरुप मकै कोदो लगायतको डाँठ जम्मा गरि भुस पोल्ने गरिन्छ भने मध्याह्न मुलघरमा पुजा गरि अबिबाहित युवायुवतिले नरोक्किई वारि खन्ने गर्छनखभने अघि अघि बिबाहित हरु जौ गौ का बीउ छर्ने गर्छन जसलाई छापो खन्ने भनिन्छ । छापो खनिसके पछि युवा र युवतिका टोलि बिच कोदलि अड्क्याएर एक आर्कालाई आफु तिर तान्ने होडकाजि चल्दछ जुन यो पर्वको रमाइलो पक्ष हो ।

यश भेगमा घर्तिले जमिन नपल्टाई अन्यले खनजोत गर्न नहुने मान्यता रहि आएकाले यश दिन देखि हिउदे बालि लगाउन शुरु गर्ने चलन रहि आएको छ । त्यति मात्रै होइन खेति सुरुवात गर्दा तत्कालिन अर्गलका कुन कुन जातिले कस्ले बिउ छर्ने,कस्ले बाउसो समात्ने , कस्ले खाजा बनाउने आदि त्यतिबेला बाँडिएको जिम्मेबारि आज पनि यथाबत नै छ।

अन्तमा , १८ मगरातको सस्कृति मात्र हईन यश भेगको खाम तथा काईके भाष संग पनि भुजेल जातिलाइ जोडेर अध्यान गरिनु पर्छ । यसमा हामी युवा पुस्ताको पहलकदमि त छदैछ भुजेल समाज सेवा समिति पनि उत्तिकै जिम्मेवार हुन जरुरि देखिन्छ ।

सेवानुङ, सक्तकाई

हेर्नुहाेस् भिडियाे

चैत १६ गते, २०७५ - ११:०७ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

गायक स्व. अरुण थापाको स्मृतिमा मन्त्रीद्वारा गायिका घर्तीमगर सम्मानित

गायक स्व. अरुण थापाको स्मृतिमा मन्त्रीद्वारा गायिका घर्तीमगर सम्मानित

काठमाडौं । नेपाली सुगम संगीतका चर्चित तथा लोकप्रिय गायक स्व। अरुण थापा मगरको आइतबार राजधानीमा सम्झना...   
शिक्षण अस्पतालले महीनामा एक पटक कलेजो प्रत्यारोपण गर्ने

शिक्षण अस्पतालले महीनामा एक पटक कलेजो प्रत्यारोपण गर्ने

काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालय, शिक्षण अस्पतालले पहिलो चरणमा महीनामा एकपटक कलेजो प्रत्यारोपण...   

प्रहरीमाथि गोली चलाउने राजु स्याङ्तान पेस्तोलसहित पक्राउ

मकवानपुर । मकवानपुर प्रहरीले पेस्तोल र लागुऔषध गाँजासहित एक जनालाई पक्राउ गरेको छ । प्रहरीले राक्सिराङ...   
साम्राज्ञीको विकिनी फोटो बन्यो भाइरल, को हुन् यी युवक ?

साम्राज्ञीको विकिनी फोटो बन्यो भाइरल, को हुन् यी युवक ?

काठमाडौं । नायिका साम्राज्ञी आरएल शाह अहिले फुर्सदमा छिन् । उनी ‘मारुनी’ र ‘रातो टिका निधारमा’को छायांकन...   

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले उठाउनुपर्ने बक्यौताका लागि छानबिन समिति गठन

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा, सार्वजनिक लेखा समितिले विभिन्न उद्योगले विद्युत्को डेडिकेटेड र ट्रङ्कलाइन...   

साझा पार्टीद्वारा सात नयाँ सदस्य मनोनित

काठमाडौं । साझा पार्टीले केन्द्रीय कार्यसमितिमा सात नयाँ सदस्य थपेको छ । पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय,...   
होटल तथा पर्यटन व्यवसायीको प्रथम अधिवेशन काभ्रेमा

होटल तथा पर्यटन व्यवसायीको प्रथम अधिवेशन काभ्रेमा

काभ्रे । होटल तथा पर्यटन व्यवसायी सङ्घ प्रदेश नं ३ को प्रथम अधिवेशन काभे्रपलाञ्चोक जिल्लाको बनेपामा...   
नेपालकै पहिलो ‘नेटवर्क आर्क पुल’को निर्माण अन्तिम चरणमा

नेपालकै पहिलो ‘नेटवर्क आर्क पुल’को निर्माण अन्तिम चरणमा

काठमाडौं । बिजुलीबजारस्थित धोबीखोलामा निर्माणाधीन ‘नेटवर्क आर्क ब्रिज’ पुलको निर्माण कार्य अन्तिम...   

काङ्ग्रेसले सातै प्रदेशमा प्रशिक्षण सञ्चालन गर्ने

काठमाडौं । नेपाली काङ्ग्रेसले सातै प्रदेशमा पार्टीको महाधिवेशन प्रतिनिधिका लागि प्रशिक्षण कार्यक्रम...   

हिमालय एयरलाइन्सले सोमबारदेखि ढाका उडान गर्ने

काठमाडौँ । निजी क्षेत्रको अन्तरराष्ट्रिय वायु सेवा प्रदायक कम्पनी हिमालय एयरलाइन्सले सोमबारदेखि...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top