Khabar Dabali Logo
  July 18, Thu

दलितभित्र पनि छुवाछुत समस्या

समाजमा विभिन्न शोषण, दमन, उत्पीडन, अन्याय, अत्याचारसँगै विभेदका स्वरुप कायमै छन् । विधि स्वरुपमध्य एक हो जातीय विभेद । मान्छे सबै एउटै हौँ, जात दुई वटा मात्रै छन्ः महिला र पुरुष । त्यो पनि शारीरिक र मानसिक हिसाबले मात्रै भिन्न छौँ बाँकी सबै बनावट उही नै हो । तर किन मान्छे मान्छेलाई नै विभेद गरिरहेको छ रु काटे रगत सबैको रातो आउँछ मन चैँ किन कालो रु पेशाका आधारमा काम विभाजन गरिएको मात्र हो । तर गैरदलितले दलित भनिएकाको हातको पानी बार्ने समस्या अझै छ । जुन अमानवीय छ ।

हाम्रो समाजमा जातीय छवाछुत अन्त्य गर्न पहिला दलितभित्रको ब्राह्मणवाद पनि समस्या बनेको छ । अर्थात् यो पराकाष्टा हटाउन जरुरी छ । दलितभित्रको ब्राह्मणवाद हटाउन कसैको ध्यान गएको देखिँदैन । दलितभित्र पनि विभेद र छवाछुत प्रथा कायम छ । एक दलितले अर्को दलितको हातको पानी नखाने विश्वकर्माले परियारको हातको पानी नखाने समस्या अझै देखिन्छ । यस्तै, परियारले भूलको हातको र भूलले वादीको हातको पानी नचलाउने प्रथा समाजमा अझै देखिन्छ । दलितभित्र पनि ब्राह्मणवाद हाबी भएको छ । दलित ले अर्को दलितसँग पानीमा समेत बार्ने गरेका छन् । एकले अर्को जातको अस्तित्व नस्वीकार्ने कसंस्कृती र कुसंस्कारले विभेद अरु झांगिएको छ । दलितभित्रै उपजातीहरु छन् । उनीहरुभित्र पनि एक जातिले अर्को जातिको अस्तित्व स्वीकार्न नसकेको अवस्था छ । विभेद गरिरहेका छन् । जातीय विभेद अन्त्यका लागि पहिला दलितभित्रकै छुवाछुत अन्त्य जरुरी छ ।

नेपालको संविधानले कुनै पनि व्यक्तिलाई जात, जाति, वर्ण वा धर्मका आधारमा छवाछुत गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ । यदि गरिएको खण्डमा कानुनी आधारमा दण्डित गरिनेछ । जातीय विभेदका मुद्दा खासै आएको पाइएको छैन । किन मान्छे आफैँ अन्याय सहँदै आएको छ रु किन आफूमाथि भएको अत्याचार र थिचोमिचोमा प्रहार गर्न सकिरहेको छैन रु यो पनि विभेद नै हो ।

संविधानमा लेखेर मात्रै विभेद अन्त्य हुँदैन । अन्त्य गर्ने तपाईं हामीले नै हो । दलित–गैरदलितले हामीलाई हेपे अन्याय गरे भनिरहँदा दलितले दलितलाई तल्लो र माथिल्लो जाति भनेर हेपिरहेकोे अवस्था छ भने कसरी हुन्छ उन्मूलन जातीय छवाछुत रु त्यसैले दलितभित्रै ब्राह्मणवाद हटाउन आवश्यक छ ।

निश्चित सम्प्रदायका मानिसले अरु आभिजातीय मानिसलाई छुन नहुने प्रथा हो जातीय विभेद । यो प्रथा सामाजिक कुरिती हो । यसको अन्त्य गर्न हामीले सोचाइमा सकारात्मक परिवर्तन मात्र होइन, व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउन जरुरी छ । त्यसका लागि शुरुवात आफैँबाट गरौँ । घर, परिवार र समाजबाट आरम्भ गर्नु पर्छ अनिमात्रै हामीले यस्ता सामाजिक कुप्रथा निर्मुल पार्दै समुन्नत समाज बनाउन सक्छौँ ।

दलितमाथि गैरदलितले गरेको छवाछुत मात्रै देख्ने आँखा किन दलित–दलितबीच छवाछुत देख्दैन रु जातीय विभेद अन्त्य हुनुपर्छ । एकले अर्कालाई अन्याय, अत्याचार गर्नु हुँदैन । मान्छे एउटै हो । फरक कोही हुँदैन । कुकुरलाई भित्र राख्ने समाज मान्छेलाई बाहिर राख्छ । कुकुरलाई च्यापेर बस्ने समाज मान्छेलाई छिःछिः र दूरदूर गर्छ यो । के समानता हो रु दलितभित्र पनि यस्तो देखिन्छ । त्यसैले दलित र गैरदलित सबै मिलेर जातीय विभेद अन्त्य गरौँ । हामी नेपाली, हाम्रो जात नेपाल । सोच परिवर्तन गरौँ, सफा–सुन्दर समाज निर्माण गरौँ ।

फागुन ५ गते, २०७५ - १५:१४ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

भाइको दबाबमा आमाले पठाएको त्यो फोटो फेरिदिएकाे प्रियंका चोपडाको जीवन

भाइको दबाबमा आमाले पठाएको त्यो फोटो फेरिदिएकाे प्रियंका चोपडाको जीवन

एजेन्सी । बलिउडका साथै हलिउडकि चर्चित नायिक प्रियंका चोपडाको आज (१८ जुलाई) मा जन्मदिन हो । उनको जन्मदिनको...   

राष्ट्रियसभामा जरुरी सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव दर्ता

काठमाडौं । प्रतिपक्षी दलका सांसदहरुले बाढी, पहिरो र डुबानबाट प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतको...   

सुन र चाँदीको मुल्य फेरि ह्वात्तै बढ्यो, तोलाको कति पुग्यो ?

काठमाडौं । बिहिबार नेपाली बजारमा सुनचाँदीको मुल्य बढेको छ । सुन आज तोलामा रु ५०० रुपैंयाँले बढेको हो...   

एन आई सी एशिया बैंक र मेघा हस्पिटलबीच सम्झौता

ललितपुर । एन आई सी एशिया बैंक लिमिटेड र मेघा हस्पिटल प्रा.लि. धोबिघाट, ललितपुरबीच बैंकका कर्मचारी, बैंकका...   
५ वटा बुद्धमुर्ति तोडफोड

५ वटा बुद्धमुर्ति तोडफोड

बुटवल । रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिकाको ६ लेन सडकको मध्य भागमा राखिएका बुद्धका मुर्ति तोडफोड भएको...   
बाढीपीडित पशुपक्षीको उद्धार

बाढीपीडित पशुपक्षीको उद्धार

काठमाडौं । बाढीबाट प्रभावित तराईका रौतहट, बारा तथा सप्तरीका ५०० भन्दा बढी जनावरलाई उपचार गरिएको छ ।...   
गृहमन्त्रीद्वारा १५६ हजयात्रीलाई बिदाइ

गृहमन्त्रीद्वारा १५६ हजयात्रीलाई बिदाइ

काठमाडौँ । गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले साउदी अरबको मक्कामदिनामा हजयात्रा गर्न जाने हजयात्रीलाई...   
मृत्युदण्ड सुनाइएका ‘भारतीय जासुस’ को मुद्दा फेरि हेर्न पाकिस्तानलाई आदेश

मृत्युदण्ड सुनाइएका ‘भारतीय जासुस’ को मुद्दा फेरि हेर्न पाकिस्तानलाई आदेश

अन्तर्राष्ट्रिय अदालत (आईसीजे) ले जासुस भएको आरोप लगाएका भूतपूर्व भारतीय नौसैनिक अधिकारी कुलभूषण...   

सम्बन्धविच्छेदका लागि अदालत पुग्ने पुरुषको संख्या बढ्यो

कास्की । कास्की जिल्ला अदालतमा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा सम्बन्ध विच्छेदसम्बन्धी ८८१ मुद्दा दर्ता भएका...   

चितवनमा सवारी दुर्घटनामा परि १४६ को मृत्यु

चितवन । गत आर्थिक वर्षमा जिल्लामा सवारी दुर्घटनाका कारण १४६ ले ज्यान गुमाएका छन् । जिल्लामा भएका २९५...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top