Khabar Dabali Logo
  February 29, Sat

दलितभित्र पनि छुवाछुत समस्या

समाजमा विभिन्न शोषण, दमन, उत्पीडन, अन्याय, अत्याचारसँगै विभेदका स्वरुप कायमै छन् । विधि स्वरुपमध्य एक हो जातीय विभेद । मान्छे सबै एउटै हौँ, जात दुई वटा मात्रै छन्ः महिला र पुरुष । त्यो पनि शारीरिक र मानसिक हिसाबले मात्रै भिन्न छौँ बाँकी सबै बनावट उही नै हो । तर किन मान्छे मान्छेलाई नै विभेद गरिरहेको छ रु काटे रगत सबैको रातो आउँछ मन चैँ किन कालो रु पेशाका आधारमा काम विभाजन गरिएको मात्र हो । तर गैरदलितले दलित भनिएकाको हातको पानी बार्ने समस्या अझै छ । जुन अमानवीय छ ।

हाम्रो समाजमा जातीय छवाछुत अन्त्य गर्न पहिला दलितभित्रको ब्राह्मणवाद पनि समस्या बनेको छ । अर्थात् यो पराकाष्टा हटाउन जरुरी छ । दलितभित्रको ब्राह्मणवाद हटाउन कसैको ध्यान गएको देखिँदैन । दलितभित्र पनि विभेद र छवाछुत प्रथा कायम छ । एक दलितले अर्को दलितको हातको पानी नखाने विश्वकर्माले परियारको हातको पानी नखाने समस्या अझै देखिन्छ । यस्तै, परियारले भूलको हातको र भूलले वादीको हातको पानी नचलाउने प्रथा समाजमा अझै देखिन्छ । दलितभित्र पनि ब्राह्मणवाद हाबी भएको छ । दलित ले अर्को दलितसँग पानीमा समेत बार्ने गरेका छन् । एकले अर्को जातको अस्तित्व नस्वीकार्ने कसंस्कृती र कुसंस्कारले विभेद अरु झांगिएको छ । दलितभित्रै उपजातीहरु छन् । उनीहरुभित्र पनि एक जातिले अर्को जातिको अस्तित्व स्वीकार्न नसकेको अवस्था छ । विभेद गरिरहेका छन् । जातीय विभेद अन्त्यका लागि पहिला दलितभित्रकै छुवाछुत अन्त्य जरुरी छ ।

नेपालको संविधानले कुनै पनि व्यक्तिलाई जात, जाति, वर्ण वा धर्मका आधारमा छवाछुत गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ । यदि गरिएको खण्डमा कानुनी आधारमा दण्डित गरिनेछ । जातीय विभेदका मुद्दा खासै आएको पाइएको छैन । किन मान्छे आफैँ अन्याय सहँदै आएको छ रु किन आफूमाथि भएको अत्याचार र थिचोमिचोमा प्रहार गर्न सकिरहेको छैन रु यो पनि विभेद नै हो ।

संविधानमा लेखेर मात्रै विभेद अन्त्य हुँदैन । अन्त्य गर्ने तपाईं हामीले नै हो । दलित–गैरदलितले हामीलाई हेपे अन्याय गरे भनिरहँदा दलितले दलितलाई तल्लो र माथिल्लो जाति भनेर हेपिरहेकोे अवस्था छ भने कसरी हुन्छ उन्मूलन जातीय छवाछुत रु त्यसैले दलितभित्रै ब्राह्मणवाद हटाउन आवश्यक छ ।

निश्चित सम्प्रदायका मानिसले अरु आभिजातीय मानिसलाई छुन नहुने प्रथा हो जातीय विभेद । यो प्रथा सामाजिक कुरिती हो । यसको अन्त्य गर्न हामीले सोचाइमा सकारात्मक परिवर्तन मात्र होइन, व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउन जरुरी छ । त्यसका लागि शुरुवात आफैँबाट गरौँ । घर, परिवार र समाजबाट आरम्भ गर्नु पर्छ अनिमात्रै हामीले यस्ता सामाजिक कुप्रथा निर्मुल पार्दै समुन्नत समाज बनाउन सक्छौँ ।

दलितमाथि गैरदलितले गरेको छवाछुत मात्रै देख्ने आँखा किन दलित–दलितबीच छवाछुत देख्दैन रु जातीय विभेद अन्त्य हुनुपर्छ । एकले अर्कालाई अन्याय, अत्याचार गर्नु हुँदैन । मान्छे एउटै हो । फरक कोही हुँदैन । कुकुरलाई भित्र राख्ने समाज मान्छेलाई बाहिर राख्छ । कुकुरलाई च्यापेर बस्ने समाज मान्छेलाई छिःछिः र दूरदूर गर्छ यो । के समानता हो रु दलितभित्र पनि यस्तो देखिन्छ । त्यसैले दलित र गैरदलित सबै मिलेर जातीय विभेद अन्त्य गरौँ । हामी नेपाली, हाम्रो जात नेपाल । सोच परिवर्तन गरौँ, सफा–सुन्दर समाज निर्माण गरौँ ।

फागुन ५ गते, २०७५ - १५:१४ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

हामीलाई विगतका थुप्रै नकारात्मक विराशतले पछ्याइरहेको छ : अध्यक्ष प्रचण्ड

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपाल विकास र समृद्धिको...   

वित्तीय स्थायित्वमा जोड दिनुपर्छ : अर्थमन्त्री

काठमाडांं । अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले वित्तीय स्थायित्वमा जोड दिनुपर्ने बताएका छन् । नेपाल...   
प्रचण्डलाई भेटेपछि ओली भेट्न बालुवाटार पुगे माधव नेपाल

प्रचण्डलाई भेटेपछि ओली भेट्न बालुवाटार पुगे माधव नेपाल

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट नेकपाका अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भेट्न नेता माधवकुमार...   
बच्चा बोकेकाे महिलालाई लाठी हान्ने प्रहरी इन्स्पेक्टरमाथि अनुसन्धान सुरु

बच्चा बोकेकाे महिलालाई लाठी हान्ने प्रहरी इन्स्पेक्टरमाथि अनुसन्धान सुरु

काठमाडौं । महानगरीय प्रहरी प्रभाग, भैंसेपाटीका प्रहरी निरीक्षक देवीप्रसाद पौडेलमाथि प्रहरीले आन्तरिक...   

व्यापारिक भन्सारको निर्यात असाध्यै न्यून

काठमाडौं । मुलुकको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका लागि भनेर स्थापना गरिएका कूल २४ भन्सारमध्ये १७ वटा...   
बच्चा बोकेकी महिलामाथि पुरूष प्रहरीको लाठी, घटना कसरी र कहाँ भएको थियो ?

बच्चा बोकेकी महिलामाथि पुरूष प्रहरीको लाठी, घटना कसरी र कहाँ भएको थियो ?

काठमाडौं । नेपाल प्रहरीले बच्चा बोकेको महिलामाथी कुटपटि गरेको तस्विर तथा भिडियो यतिबेला सामाजिक...   

सरकारले रेल्वे कम्पनीका लागि २२६ कर्मचारी थप्दै

काठमाडौं । सरकारले धनुषाको कुर्थादेखि भारतको जयनगरसम्म रेल सञ्चालनका लागि आवश्यकताका आधारमा दक्ष...   
सगरमाथाको उचाइ नाप्‍ने काम ९० प्रतिशत सम्पन्‍न : मन्‍त्री अर्याल

सगरमाथाको उचाइ नाप्‍ने काम ९० प्रतिशत सम्पन्‍न : मन्‍त्री अर्याल

काठमाडौँ । भूमि व्यवस्था तथा सहकारीमन्त्री पद्मा अर्यालले सगरमाथाको उचाइ नाप्ने काम ९० प्रतिशत सम्पन्न...   

हुवावे र जेडटीईका उपकरण किन्न अमेरिकी संसदमा प्रस्ताव

न्यूयोर्क । अमेरिकी माथिल्लो सदन (सिनेट)ले अमेरिकाका साना टेलिकम प्रदायकहरूलाई १ अर्ब अमेरिकी डलर...   

कोरोनाको त्रासः जापानमा विद्यालयहरु बन्द, कन्सर्ट र पार्कमा भेला हुन प्रतिबन्ध

टोकियो । प्राणघातक कोरोना सङ्क्रमणको जोखिमबाट सुरक्षित रहन जापानमा एक महिनाका लागि विद्यालयहरु बन्द...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top