Khabar Dabali Logo
  July 18, Thu

यस कारण बढ्दैछ सूचनाप्रविधि शिक्षामा महिलाको आकर्षण

अध्ययनपछि सहजै आकर्षक कमाइ हुने जागिर पाइने र घरमै बसिबसी काम गर्न समेत सकिने भएकाले सूचना तथा प्रविधि (आईटी) शिक्षातर्फ महिलाहरूको आकर्षण बढेको प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत महिलाहरूले बताएका छन्।

विशेष रूपमा युवा पुस्ताका महिलामा सूचना प्रविधि शिक्षाप्रति आकर्षण बढेको उनीहरूको अनुभव छ।

यसले प्राविधिक क्षेत्रमा महिलाको पहुँचलाई थप विस्तार गर्ने र आत्मनिर्भर बनाउने उनीहरू बताउँछन्।

कमाइ र जागिरका हिसाबले अन्य क्षेत्रको तुलनामा बढी अवसर पाइने भएकाले पुरुष र महिला दुवैखाले युवा पुस्ताको आकर्षण निक्कै बढेको बताइन्छ।

सूचना प्रविधि क्षेत्रमा क्रियाशील विभिन्न सङ्घसंस्थाका आँकडालाई मान्ने हो भने नेपालमा हाल सूचनाप्रविधि क्षेत्रमा वार्षिक तीनदेखि पाँच हजार जनासम्म दक्ष जनशक्ति उत्पादन भइरहेको छ।

दशक अघिसम्म यस्तो जनशक्तिमा महिलाको सङ्ख्या एकदमै कम हुने गरेकामा अहिले भने उल्लेख्य वृद्धि भएको ती संस्थाहरूले जनाएका छन्।

सूचनाप्रविधि क्षेत्रको दक्ष जनशक्तिमध्येमा महिलाको सङ्ख्या कति छ भन्ने यकिन तथ्याङ्क भने न सरकारी निकायसँग छ, न त अन्य कुनै सङ्घसंस्थासँग।

तर प्राविधिक शिक्षालयहरूमा बढेको महिलाको उपस्थितिले सूचनाप्रविधि क्षेत्रमा महिलाको आकर्षण बढेको पुष्टि गर्ने कम्प्युटर एसोसिएशन अफ नेपाल महासंघ ९क्यान० की उपाध्यक्ष सुनैना घिमिरे पाण्डे बताउँछिन्।

‘पहिले भन्दा सूचनाप्रविधिमा महिलाको आकर्षण अलि बढेको देखिन्छ। यो ज्ञानमा आधारित उद्योग भएको र जुनसुकै ठाँउबाट पनि काम गर्न मिल्ने भएकाले पढाइमा र व्यापार व्यवसायमा पनि विस्तारै महिलाको सङ्ख्या बढ्न थालेको हो,’उनले भनिन्।

यसले प्राविधिक शिक्षामा महिलाको पहुँचलाई थप विस्तार गर्ने उनको तर्क छ।

सूचना तथा प्रविधिसम्बन्धी संस्थाहरूका अनुसार नेपालमा उत्पादित दक्ष जनशक्तिमध्ये ३० देखि ४० प्रतिशत विदेशिने गरेका छन्।

नेपालमै रहेर काम गर्न चाहनेले भने मासिक ५० हजारदेखि तीन-चार लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्नसक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

तर कतिपय महिला भने सूचना तथा प्रविधि शिक्षा लिए पनि सहज रूपमा रोजगारी पाउन सकिने अवस्था भने नभएको बताउँछन्।

तत्कालै जागिर पाइने तथा राम्रो आम्दानी हुने भएकाले सूचनाप्रविधि क्षेत्रलाई रोजेपनि आकर्षक जागिर पाउन भने सहज नभएको काठमाण्डूस्थित एक कलेजमा कम्प्युटर विषयमा स्नातकोत्तर गर्दै गरेकी छात्रा निशु सिंहले बताइन्।

उनले भनिन्, ‘पढेर मात्र त भएन सहजै जागिर पाउने वातावरण भएचाहिँ महिलाको आकर्षण अझै बढ्छ।’

विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा काम गर्ने नेपाली महिलाको सङ्ख्या न्यून रहेको एशियाली प्राज्ञिक तथा विज्ञान समाज सङ्घ नामक एक संस्थाले तीन वर्षअघि गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

सो अध्ययन अनुसार नेपालको विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत जनशक्तिमध्ये १६ प्रतिशत मात्र महिला छन्।

नेपाली वैज्ञानिक महिलाहरूको सञ्जाल ुविज्ञान प्रविधिमा महिलाु की उपाध्यक्ष सन्ध्या कर्माचार्य सूचनाप्रविधिसहित अन्य प्राविधिक क्षेत्रमा महिला सहभागिता बढाउन सरकारले थप काम गर्न आवश्यक रहेको बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, ‘कुन-कुन क्षेत्रमा महिलाको कमी छ भन्ने हेरेर त्यसमा महिला सहभागी भए यस्तो फाइदा छ भनेर प्रचारप्रसार भएदेखि हुन्छ।’

सरकारी अधिकारीहरू भने पछिल्ला वर्षहरूमा अन्यका साथै प्राविधिक शिक्षामा पनि महिलालाई प्रोत्साहन गर्ने नीति लिइएको बताउँछन्।

प्राविधिक जनशक्तिका लागि पनि सरकारी जागिरमा महिलाका लागि आरक्षण दिइएकाले रोजगारीको चिन्ता गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको सरकारी अधिकारीहरूको दाबी रहने गरेको छ ।

साउन २५ गते, २०७५ - १२:०९ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

खानेपानी मन्त्रालयको प्रगति विवरणः ५ सय ४५ वटा आयोजना सम्पन्न

काठमाडौं। खानेपानी मन्त्रालय मातहत रहेका विभिन्न निकायहरुले असार मसान्तसम्म देशैभरि साना ठूला गरी...   

अपडेटः बाढीपहिरोमा परि मृत्यु हुनेको संख्या ९० पुग्यो, २९ अझै बेपत्ता

काठमाडौं । असार अन्तिम साता वर्षासँगै आएको बाढीपहिरो र डुबानमा परेर अहिलेसम्म ९० जनाको मृत्यु भएको...   

रक्षा मन्त्रालयद्वारा सीमामा थप २१ सय सैनिक परिचालन

वासिङ्टन । अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले मेक्सिकोसँगको सीमामा थप करिब दुई हजार १०० सेना परिचालन गर्न...   
भाइको दबाबमा आमाले पठाएको त्यो फोटो फेरिदिएकाे प्रियंका चोपडाको जीवन

भाइको दबाबमा आमाले पठाएको त्यो फोटो फेरिदिएकाे प्रियंका चोपडाको जीवन

एजेन्सी । बलिउडका साथै हलिउडकि चर्चित नायिक प्रियंका चोपडाको आज (१८ जुलाई) मा जन्मदिन हो । उनको जन्मदिनको...   

राष्ट्रियसभामा जरुरी सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव दर्ता

काठमाडौं । प्रतिपक्षी दलका सांसदहरुले बाढी, पहिरो र डुबानबाट प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतको...   

सुन र चाँदीको मुल्य फेरि ह्वात्तै बढ्यो, तोलाको कति पुग्यो ?

काठमाडौं । बिहिबार नेपाली बजारमा सुनचाँदीको मुल्य बढेको छ । सुन आज तोलामा रु ५०० रुपैंयाँले बढेको हो...   

एन आई सी एशिया बैंक र मेघा हस्पिटलबीच सम्झौता

ललितपुर । एन आई सी एशिया बैंक लिमिटेड र मेघा हस्पिटल प्रा.लि. धोबिघाट, ललितपुरबीच बैंकका कर्मचारी, बैंकका...   
५ वटा बुद्धमुर्ति तोडफोड

५ वटा बुद्धमुर्ति तोडफोड

बुटवल । रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिकाको ६ लेन सडकको मध्य भागमा राखिएका बुद्धका मुर्ति तोडफोड भएको...   
बाढीपीडित पशुपक्षीको उद्धार

बाढीपीडित पशुपक्षीको उद्धार

काठमाडौं । बाढीबाट प्रभावित तराईका रौतहट, बारा तथा सप्तरीका ५०० भन्दा बढी जनावरलाई उपचार गरिएको छ ।...   
गृहमन्त्रीद्वारा १५६ हजयात्रीलाई बिदाइ

गृहमन्त्रीद्वारा १५६ हजयात्रीलाई बिदाइ

काठमाडौँ । गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले साउदी अरबको मक्कामदिनामा हजयात्रा गर्न जाने हजयात्रीलाई...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top