Khabar Dabali Logo
  September 20, Fri

राज्यको हेराई नै गलत हुँदा ६ न. प्रदेश गरिव वन्न पुगेकाे हाे, अब सम्वृद्व बन्छ

पछाडी पारिएका वर्गको उन्नती र प्रगतीका लागि जेल ,नेल खानु पर्यो । आफ्ना काखमा रहेको नावालक सन्तालाई मायाको मुटुवाट अलग गराई देश र मुलकको मुक्तिको खातिर वन्दुक र वारुद्धसंग साईनो गाँस्दै मृत्यू संग नडराई निरन्तर आफ्नो कर्ममा जुट्यो उहि व्यक्तिसंग  विकास, संवृद्धीसंग जोडिएका योजनाका विषयमा साँसद सत्य पहाडीसंग गरिएकाे कुराकानी ।

आर्थिक सामाजिक दृष्टिकोणले कम्जोर र भौगलिक रुपमा विकट कर्णाली क्षेत्रकै नेतृ भएकाले तपाईसंग प्रदेश विकासका लागि के छ योजना ?
राज्यको पुर्ण संरचनाको हिसावले ६ नम्वर प्रदेश कान्छो प्रदेशको रुपमा मानिन्छ । तै पनि राज्यको सम्पुर्ण आय स्रोत, प्रकृतिक स्रोत,जलस्रोत, जडीवुटी लगाएतका हिसावले हेर्दा ६ नम्वर प्रदेश धनि प्रदेश हो । प्रकृतिक स्रोत साधनले भरिपुर्ण प्रदेशको रुपमा मैल लिएको छु ।

हिजोको केन्द्रिकृत राज्य व्यवस्थाले कर्णालीलाई लगानी नगरेर मात्र पछि परेको भन्ने मेरो सोचाई हो । सवै भन्दा ठुलो कुरा यहाँको स्रोतहरु राम्रो छ । जडिवुटी,वनजंगल, खोला,नाला, आदिका कारण ६ नम्वर प्रदेश जलविद्युतको हर्व मानिन्छ । पर्यटकिय हिसावले हेर्दा ६ नम्वर प्रदेशमा रमणीय क्षेत्रहरु छन् ।

फोक्सुण्डो ताल ,राराताल, उत्तरमा चाईना संग सिमाना जोडिएको र प्रकृतिक रुपमा अत्यन्तै रमणीय छ । प्रकृतिक हिसाव र जलस्रोतको हिसावले ६ नम्वर प्रदेश हिरा फलाउने माटो रहेको यहि प्रदेश हो । हिरा फलाउने प्रदेश कहिले पनि गरिव हुँन सक्दैन्, राज्यको हेराई नै गलत हुँदा यो प्रदेश गरिव वन्न पुगेको हो ।

भेरी करिडोर मार्फत उत्तर ,दक्षिण जोड्ने काम हुँदै छ । हिल्सा हुँदै सुर्खेत अनि रोपैडिया र यहि मार्ग हुँदै डोल्पा दुनै हुदै मरिम्ला तिव्वत सम्म सडक लिन सकिने योजना कार्यान्वयन भईरहेको छ । भर्खरै मात्र अहिले तीन वटा राष्ट्रिय महत्वका योजना रुपमा हाईडोपावर काम भईरहेको छ । जस्तै जगदुला हाईडोपावर, कर्णाली १ हाईडोपावर ,नलगाड जलविद्युत लगाएतका महत्वुर्ण हाईडोपावर कार्यान्वयन हुँदै छन् ।

हुम्ला र डोल्पा पनि करिव ,करिव सडक सञ्जालले जोडिन थालिसकेको छ । भेरी करिडोर मार्फत छिन्चु ,जाजरकोट, डोल्पा हुँदै तिव्वत जोड्ने योजना तिव्र गतिमा भईरहेको छ । यो वर्ष भित्र डोल्पाको दुवै सम्म सडक पुग्छ । यार्सागुम्वा लगाएतका जडिवुटीलाई व्यवस्थित गर्न सकियो भने कर्णालीलाई संम्वृद्धी वनाउन सकिन्छ । त्यो व्यवस्थीत गर्ने योजना हामी संग छ ।

कति समय यो प्रदेशलाई केन्द्रले सहयोग गर्नु पर्छ ?
मलाई लाग्छ , अहिले पनि कर्णालीवाट केन्द्रमा जम्म भएको राजस्व छ , त्यो हिसावले कर्णालीमा भएको लगानी केही होईन भन्ने लाग्छ । राज्यले हिजो राजतन्त्रात्मक समय देखि अहिले सम्म कर्णालीमा राज्यले गरेको लगानि हेर्दा देशको अन्य ठाउको एक वडामा गरेको जति पनि लगानी छैन् ।

३० वर्ष सम्म केन्द्रले कर्णालीलाई सहयोग गरेमा पनि त्यो रिण केन्द्रले तिर्न सक्दैन भन्ने लाग्छ । तर यति भन्दा भन्दै पनि कर्णाली प्रदेशमा सहि रुपमा वजेट विनियोजन गरि लागु गर्न सकियो भने यहाँको संम्वुद्धी टाढा नभएको म देख्छु । मलाई लाग्छ कर्णालीको स्रोत ,साधनलाई सहि रुपमा प्रयोग गर्न सकियो भने केन्द्रले यो प्रदेशलाई हेरिरहनु पर्छ जस्तो लाग्छ ।

प्रदेशको विकासका लागि प्राथमिकता के के हुँन् ?
हामी संग धेरै सपना थिए । देश परिवर्तन होस भन्ने थियो त्यो सपना पुरा भएको छ । जनयूद्ध,जनआन्दोलनले यो परिवर्तन भएको छ । व्यवस्था परिर्वतन भएको छ । राज्य पुर्ण संरचना भएको छ तर जनताको अवस्था परिर्वनत भएको छैन् ,त्यो जनताको अवस्था वदल्ने योजना छ मेरो ।

जव जनतामा मेरो देश, राष्ट्र मेरो हो भन्ने भावना आत्म देखि जागृत हुन्छ त्यो सम्भव छ । आपसी खिचातानीले गर्दा हामीले हाम्रो भन्न पाएका अवस्था रहेन ।  यो देशमा धेरै परिवर्तन भए तर जनतामा त्यो राजनीतिक परिर्वनतको महसुस हुँन सकेन , त्यो महसुस गराउन सक्नु सवै भन्दा ठुलो कुरा हो ।

किनकी यो देशमा राजनीतिक अस्थीरता छाईराख्यो , त्यो अवस्थाको अहिले अत्यन्त भएको छ । अव हामी जनताको माझमै स्थायी सरकारको महान सपनाको वीचमा छौँ । त्यो पुरा हुन्छ , यो मेरो प्रतिवद्धता हो ।

६ मा प्रशस्त स्रोत हुँदा हुँदै राजनीति ईच्छा शक्तिका साथै दक्ष जनशक्तिको अभावमा ती स्रोतहरु उपभोग हुँन सकेको छैन उपभोग गर्ने रणनीति के ?
यो भन्दा पहिले हामीले सोचेका जति काम गर्न सकेनौ , त्यसैले सुन्दर कर्णालीको विकास नभई देशको विकास हुँन सक्दैन । उत्पीडित वर्ग, लिङ्ग, जाती, राज्यको मुल प्रवाहमा आउँनु पर्छ । अनि मात्र सवैको अपनत्व हुन्छ भन्ने लागेरै हामीले त्यो अधिकार संविधानमा लेखाऔँ ।स्थानीय स्रोत साधन प्रयोग गरि स्थानीय समुदायको उन्नती गर्ने जो अभ्यास हामीले गरेका छौँ त्यो एउटा उपलव्धी हो ।

स्थानीय सत्तालाई जनताको आवश्यकता ढाल्ने काम भईरहेको छ । कृषि, उद्योग, पर्यटन विद्युतलाई प्रयोग गर्ने लगाएतका काम अगाडी वढाउने काम हुँने छन् ।  स्वास्थ्य ,शिक्षा , लगाएतका काम भईरहेका छन् । हाम्रो गाउँमै जडिवुटी मिसिएको मिर्नरल वाटरका मुलहरु छन् , त्यसलाई उपयोग गर्न सकियो भने हामी धनी वन्न सक्छौ ।

यस प्रदेशमा सव थोक छ त्यसलाई परिचालन गर्ने नीति र योजना चाहिएको हो त्यो वन्दै छ । हामी वनाउँदैछौँ । हामीलाई चाहिने खालको शिक्षाको विकास गरि अगाडी वढ्ने र त्यस्ता खालका विद्यालय खोल्ने काममा हाम्रो ध्यान केन्द्रित छ । देश भित्र रोजगारीको अवस्था नभएर विदेशिनु भएका दाजुभाई, दिदी ,वैनीलाई वोलाएर उहाँहरुलाई रोजगारी सिर्जना गरि देश विकास गर्ने खाका हामी वनाउँदैछौँ । क्षमता अनुसारको रोजगारी सिर्जना गरि अगाडी वढ्ने योजना छ ।

हुम्ला, मुगु र डोल्पामा भएका नाँकाहरु खोली चीनसंग व्यापारिक नाँका वनाउन केही सकिन्छ ?
दुई देशलाई जोड्न सकिने महत्वपुर्ण भुभाग भनेको ६ नम्वर प्रदेश नै हो । रणनीतिक सडक भेरी करिडोरलाई चाइना संग जोड्ने काम हुँन्छ । दाङ ,सल्यान,जाजरकोट,जुम्ला,हुदै रारा र डोल्पा हुँदै चााइना जोड्ने काम सुरु हुँदै छ ।

त्रिवेणी सानीभेरीको किनार हुँदै नर्कु, सरर्मी ,काईगाउँ वाट फोकसुण्डो वाट तिव्वतको क्याटो जोड्ने योजना छ । हिल्सावाट तिव्वत सडक अनि सुर्खेत जोड्ने सडकको विकास हुँदै छ ।

विमानस्थलहरु सञ्चालन भएर नागरिकले सहज यात्रा कहिले गर्न पाउलान ?
विकासका लागि विमानस्थल चाहिन्छ नै । भएका विमानस्थललाई स्तर उन्नती गर्ने विषेश योजना वनाइने छ । ठुला विमानस्थल निर्माणका लागि अनुगमण भईरहेको छ ।

कर्णालीको खाद्यान्न र स्वास्थ्य कुरा वढी उठ्छ यसको न्यूनिकरणका लागि केही योजना छ ?
कतिपय कुरा भएका भन्दा नभएका कुरा वढी आएको जस्तो लाग्छ । स्वास्थ्य,शिक्षा, खानेपानि लगाएतका कुरामा केन्द्रले ध्यान दिन नसकेको साँचो हो । रुढीवादी परम्परालाई अन्त्य गरि जागरण ल्याउन जरुरी पनि छ । प्रदेश सरकारले योजना वनाई सहि रुपमा काम गरेमा सवै कुरा हल गर्न सकिन्छ ।

काठमाण्डौँको ठुला ठुला डिपार्टमेन्टमा कर्णालीकै खाद्यान्न विक्री भईरहेको हुन्छ । त्यो सवै लाई सहि रुपमा प्रयोग गर्न सकियो भने र सहि वितरण गर्न सकियो भने नतिजा पनि सहि आउँछ । हामी भन्दा जेठो अन्न खाएर हाम्रो प्रगति हुँदैन । प्रारम्भिक वाल विकासको अवस्था सुधारका लागि योजना राज्यले वनाउन सके हाम्रो स्वास्थ्य सोचेकै जस्तै हुन्छ ।

जीवनको प्रवाह नगरि जनमुक्तीको लागि हामी लडेका थियाैं। त्यसको फलस्वारुप हामीले परिवर्तन पाएका छौँ । संविधानमा मौलिक हक लेखिसकेपछि अव कार्यान्वनको दिशा तीर हामी गएका छौँ । ठाउँ ठाउँमा रहेका स्वास्थ्य संस्थाको स्तर उन्नतीको काम सुरु भएको छ । नयाँ ठाउँमा स्वास्थ्य संस्था थप्ने काम पनि सुरु भएको छ । अब जनताले सहजरूपमा सेवा पाँउने छन् ।

फागुन ११ गते, २०७४ - ०९:०९ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

प्रचण्डद्वारा अराजक तत्वहरुको प्रतिवाद गर्न पुनः आव्हान

प्रचण्डद्वारा अराजक तत्वहरुको प्रतिवाद गर्न पुनः आव्हान

काठमाडौं, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) अध्यक्ष प्रचण्डले आन्दोलनका उपलब्धि उल्ट्याउने सपना देख्ने...   
बाबुरामकाे विद्वता यस्ताे, सत्यकाे रंग कस्ताे ?

बाबुरामकाे विद्वता यस्ताे, सत्यकाे रंग कस्ताे ?

काठमाडौं । समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष डा. बाबुराम भट्टराईले सत्यकाे परिभाषामा नयाँ तथ्य थपेका छन्...   

अरुण नदीमा खसेको जिप र यात्रु अझै भेटिएनन्

सुनसरी । संखुवासभा सदरमुकाम खाँदबारीबाट बिरामी बोकेर धरान आउँदै गरेको जिप अरुण नदीमा खस्दा एकै परिवारका...   
महासेनानी यमबहादुर अधिकारी सहायक रथीमा बढुवा

महासेनानी यमबहादुर अधिकारी सहायक रथीमा बढुवा

काठमाडौं । सरकारले नेपाली सेनाका महासेनानी यमबहादुर अधिकारीलाई सहायक रथीमा बढुवा गर्ने निर्णय गरेको...   

यस्ता छन् मन्त्रिपरिषद् बैठकका निर्णय

काठमाडौं । सरकारले गत भदौ २६ र ३१ गते बसेको मन्त्रिपरिषदको बैठकले गरेका निर्णय सार्वजनिक गरेको छ ।...   

प्रहरीलाई आर्थिक प्रलोभनमा पार्न खोज्ने पक्राउ

काठमाडौं । प्रहरीलाई आर्थिक प्रलोभनमा पार्न खोज्ने एक जना पक्राउ परेका छन् । काठमाडौं महानगरपालिका–११...   
मेडिकल कलेजका विद्यार्थीहरुले मागे शिक्षामन्त्रीको राजीनामा

मेडिकल कलेजका विद्यार्थीहरुले मागे शिक्षामन्त्रीको राजीनामा

पोखरा । पोखराका गण्डकी मेडिकल कलेजमा विद्यार्थीहरु फेरि आन्दोलनमा उत्रिएका छन्। आन्दोलित विद्यार्थीहरुले...   
चिकित्सा शिक्षाका बेथितिविरुद्ध अनेरास्ववियूकाे गम्भिर ध्यानाकर्षण

चिकित्सा शिक्षाका बेथितिविरुद्ध अनेरास्ववियूकाे गम्भिर ध्यानाकर्षण

काठमाडाैं । पछिल्लाे समय चिकित्सा शिक्षाका क्षेत्रमा बढ्दै गएका विकृति, विसंगती र बेथितिका विरुद्धमा...   
कांग्रेसतर्फ लक्षित गर्दै सञ्चारमन्त्रीले भने-सरकार कसैले दाइजो दिएको होइन

कांग्रेसतर्फ लक्षित गर्दै सञ्चारमन्त्रीले भने-सरकार कसैले दाइजो दिएको होइन

विराटनगर । सञ्चारमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले नेकपालाई सरकार चलाउन कसैले दाइजोमा नदिएको बताएका छन्।...   

बसको ठक्करबाट राजधानी निवासी भट्टकाे मृत्यु

काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिका–१५ मा यात्रुवाहक बसले ठक्कर दिँदा मोटरसाइकल चालकको मृत्यु भएको...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top