/  Tue, January 17, 2017

जो जनयुद्धमा हतियार बनाउँथे, अहिले कुट्टो कुदालो समाउँछन्

पहिलो संविधानसभा चुनावमा सिन्धुपाल्चोकको क्षेत्र नं १ बाट प्रत्यक्ष चुनाव जितेका माओवादीका केन्द्रीय सदस्य तथा पूर्व सांसद राजकुमार श्रेष्ठ सिन्धुपाल्चोकमा अचेल कमै मात्र भेटिन्छन् । तत्कालिन अवस्थामा डा. बाबुराम भट्टराई पक्षधर भनेर चिनिने श्रेष्ठ माओवादीबाट फुटेर नयाँ शक्ति पार्टीमा लाग्छन् भन्ने धेरैको अनुमान थियो । तर १० वर्षे जनयुद्ध लडेर आएका श्रेष्ठ यतिबेला नेकपा माओवादी केन्द्रका केन्द्रीय सदस्य छन् । उनी मात्रै होइनन्, उनका पत्नि पूर्व सांसद देवी खड्का पनि राजनीतिमा उत्तिकै सक्रिय छिन् । सिन्धुपाल्चोकमा फाट्टफुट्ट मात्रै देखिने श्रेष्ठ राजधानीमा के गर्दैछन् भनेर खबरडबलीले पछ्याएको थियो ।

किसानको लागि युद्ध लड्दा किसान नै भएछु
राजनीति सँंगसंँगै केही काम गर्नुपर्छ भन्दै उनले ०६८ सालको माघदेखि तरकारी खेती थालेका छन् । आफ्नै जन्मथलो सिन्धुपाल्चोकमै खेती गर्ने योजना बनाएका उनले जिल्लामा भन्दा भक्तपुरमा जग्गा भाडा सस्तो र बजार पनि नजिकै भएर भक्तपुरको सुडालमा १० रोपनी जग्गा भाडामा लिएर खेती शुरु गरे । १० रोपनी जग्गा लिजमा लिएर ब्यवसायिक तरकारी खेती थालेका उनको अहिले ३० रोपनी जग्गामा तरकारी खेती छ । अर्कासाथी दीलबहादुर श्रेष्ठसँग मिलेर उनी तरकारी खेती गरिरहेका छन् । राजकुमारको फार्ममा अहिले गोलभेडा, साग, काउलीजस्ता तरकारी छन् ।

समाजसेवाको नजरले हेरेको राजनीति भन्दा कृषि पेशा फरक रहेको बताउँछन् ।

खाद्यान्न ब्यवसाय पनि सञ्चालन
श्रेष्ठले राजनीतिसँगै कृषि र व्यापारलाई पनि अगाडि बढाएका छन् । उनले भक्तपुरको सनसिटीमा खाद्यान्न ब्यवसाय पनि सञ्चालन गरेका छन् । श्रीमान श्रीमती दुबै राजनीतिमा भएकाले घरव्यवहार चलाउन गाह्रो भएकाले आफूले राजनीतिसँगै अन्य पेशा व्यवसाय शुरु गरेको श्रेष्ठले बताए । उनीहरु आफू मात्र स्वरोजगार भएका छैनन्, थुप्रैलाई रोजगारीसमेत दिएका छन् ।

तरकारी खेती र व्यवसायमा श्रीमती खड्काले पनि सघाउँदै आएकी छिन् । गएको वर्ष सोही कृषि फार्मबाट ५० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको श्रेष्ठले बताए ।

राजनीतिबाट गुमनाम होइन, विश्राम
माओवादी शान्ति प्रक्रियामा आएदेखि सिन्धुपाल्चोकमा सक्रिय राजनीति गर्दै आएका श्रेष्ठ पछिल्लो समय कमै मात्रामा जिल्लामा भेटिन्छन् । जिल्लामा राजनीति गर्दै आएका उनी एकाएक गुमनाम भए । तर उनले आफू केही समय अध्ययनमा लागेको बताउँछन् ।

माओवादीलाई कसरी नयाँ ढंगले अगाडि बढाउने भन्नेबारेमा आफूले अध्ययन गरिरहेकोसमेत उनी बताउँछन् । केही समय राजनीतिमा बिश्राम गरेको उनको भनाइ छ । बिश्राम भन्नाले चुपचाप बसेको भने होइन । अहिले माक्र्सवाद भन्दा पनि केहि नेताहरु पूँजिवादतिर गइरहेको उनको बुझाइ छ ।

हामी कम्युनिष्टहरुले जनताको जनजीवन माथि उकास्ने काम गर्नुपर्ने हो तर आफ्नै जीवन माथि उठाउने काम गरिरहेका छन् । यसको अन्त्य हुनु जरुरी छ । जनताको जीवनस्तर माथि उठ्ने कुरा परैजाओस् । खेतमा काम गर्दै गरेको भेटिएका राजकुमारले आफ्नै पार्टीका नेताहरु कमाउने धन्दामा लागेको भन्दै नेताहरुप्रति आक्रोश ब्यक्त गरे । जनताका लागि लडेका नेताहरु दुई चार जना युवाहरु परिचालन गरेर कमाउने धन्दामा लागेको उनी बताउँछन् ।

हिजो खान नपुग्नेहरु रातारात करोडपति
जिल्लातिरको माओवादी कार्यक्रममा प्राय कमै देखिने श्रेष्ठ पार्टीले जुन ढंगले मुल्याङकन गर्नुपर्ने हो त्यो नगरेको कारण जिल्लामा बस्न नसकेको बताउँछन् । पार्टीले काम मात्र खोज्ने तर कसले कस्तो काम ग¥यो कसले नराम्रो काम ग¥यो त्यो मुल्याङ्कन नगरेको उनको आरोप छ । हिजोदेखि दुःख गरेर आएकाहरुलाई अभिभावक ठान्नेहरु राम्रो गर्न सकेनन् । दुःख गर्ने ग¥या ग¥यै, सुख खोज्ने खोज्या खोज्जै भएपछि जिल्लामा बसेर काम गर्न नसकेको पनि उनले स्पष्ट गरे । समग्रमा सिन्धुपाल्चोकको राजनीति उदेग लाग्दोरहेको उनले सुनाए । उनले केन्द्रको मात्र नभइ जिल्लाको राजनीति बिकृत हुँदै गएको गुनासो गरे । आफ्नै नातागोताको सेरोफेरोमा राजनीति घुमिरहेको उनको तर्क छ ।

‘म जीवन निर्वाहको लागि ब्यापार र तरकारी खेती गरिरहेको छु तर सिन्धुपाल्चोक माओवादीका केहि नेता कामविहिन भएर पनि करोडौं कमाइरहेका छन् । हिजो पार्टीमा लाग्दा खान पनि धौ धौ भएकाहरु कसरी रातारात करोडपति भए ? तरपनि पार्टीपंक्ति चुपचाप बसिरहेको छ । म यस्तो काम गरिहँदा त खानलाई धौ धौ छ भने उहाँहरुले त केहि काम नगरी कसरी बाँच्नु भएको छ, त्यो रहस्यमै छ ।’ उनले पार्टी नेताहरुबारे केलाउन थाले ।

माओवादीमा गणेश प्रवृत्ति हावीे
माओवादीमा मात्र होइन, सबै पार्टीका नेता/कार्यकर्ता पार्टी सरकारमा हुँदा सिंहदरबार र पार्टी धाउँछन् । यो त गणेश प्रवत्ति हावी भएको जस्तो छ । जो चाहीँ नेताको अगाडि देखिन्छन् उनीहरुलाई अगाडी बढाउँने संस्कार बनेको छ ।

जिल्लामा इमादारितापुर्वक काम गर्नेहरु पछाडि परिरहेका छन् । त्यसैले राजधानी केन्द्रित हुनु स्वभाविक जस्तो लाग्छ ।’ उनले यसरी सिन्धुपाल्चोक माओवादी पछाडी पर्नुको कारण पनि पेश गरे । जो केन्द्रीय नेताको आसपास देखिन्छन् उनीहरु नै माथि उठेका छन् । जो दश वर्ष युद्ध लडेर आएका छन्, उनीहरुलाई पार्टीमा र टिममा बसेर काम गर्न गाह्रो छ ।

पहिलाको माओवादी र अहिलेको माओवादीमा आकाश र जमिनको फरक छ । अहिलेका माओवादीमा जो सँग पैसा छ, जसले पदहरु किन्न सक्छ उही नै पार्टीमा हावी हुन्छ । जोसँग पैसा छैन र पद किन्न सक्दैन उनीहरु सधैं पछाडि धकेलिएका छन् । हिजो माओवादी हुनलाई पैसा चाहिने थिएन, अहिले चाहिन्छ हिजो र आजको माओवादीमा यहि फरक छ । कार्यकर्ताहरु अहिले निराशामा छन् । नेता जति जिल्ला छाडेर सबै राजधानी केन्द्रित भएका छन् ।

त्यसो त सिन्धुपाल्चोक माओवादीमा चार गुट भएको श्रेष्ठ स्वयम् स्वीकार्छन् । यसलाई अन्त्य गर्न सबै लाग्नुपर्ने उनको तर्क छ । पार्टीगत रुपमा मात्रै एकजुट नभई भावनात्मक रुपले एकजुट भएमा सिन्धुपाल्चोक माओवादीलाई कसैले नसक्ने उनको दावी छ ।

जनयुद्धमा हातहतियार बनाउँथे
०५४ असोजको कुरा हो । उनी आफ्नो घर सिन्धुपाल्चोकको तौथलीमै थिए । उनलाई माओवादीहरु खोज्दै आएका रहेछन् । उनी पनि माओवादी खोज्दै थिए । संयोग नै मिलेछ । हाल नयाँ शक्तिका नेता धुब्र पराजुली ‘सन्तोष’को टोली श्रेष्ठको घर पुग्यो । धेरै कुराकानीपछि उनी पनि जनयुद्धमा होमिए । जनयुद्धमा श्रेष्ठको भूमिका प्राविधिकतिर थियो । उनको काम हातहतियार बनाउने थियो । तैपनि १२ वटा युद्ध लडेको अनुभव छ उनीसँग । एम्बुसमा कैयौं पटक घाइते पनि भए ।

सिन्धुपाल्चोकमा जन्मिए, हेटौडामा हुर्किए
सिन्धुपाल्चोकमा जन्मिए मात्र उनी । अधिकांश समय हेटौंडामा विताए । ०३२ सालमा जन्मिएका उनी ०३८ सालदेखि आफ्ना बाबु आमासंगै हेटौंडा गए । उतै अध्ययन गरे । बंशगोपाल माध्यामिक विद्यालयबाट एसएलसी पास गरे । त्यसपछि सरसस्वती क्यापसबाट आइकम गरे । त्यसपछि फेरि उनी जन्मभूमी सिन्धुपाल्चोकको टेकानपुर गाविसको एक विद्यालयमा गएर अध्यापन गराए । ०५१ सालदेखि ०५४ सालसम्म त्यहाँ अध्यापन गराएको उनी बताउँछन् । उनले आइकम सकाएपछि माओवादीको विद्यार्थी संगठनमा जोडिए । विद्यालय पढाउँदा पढाउँदै पनि उनी माओवादीको विद्यार्थी संगठनमा सक्रिय थिए । जब उनी माओवादीमा लाग्ने कुरा भयो अनि शिक्षक पेशा छाडे । स्कुलमा पढ्दै गर्दा जब उनका साथीहरुले किताव, कपी र कलम किन्न नसक्ने थिए, अनि जब पढाउन शुरु गरे उनका बिद्यार्थीहरुले स्कुलमा फि, कलम कपीहरु किन्न नसक्ने थिए उनीहरुको हालत देखेर नै जनयुद्धमा होमिन बाध्य पारेको बताउँछन् । आफ्नो कपी र कलम कयौं पटक उनले साथीहरुलाई दिएका थिए ।

उनी बरु आफै दुःख भोग्न तयार हुन्थे तर अरुको दुःख सहन सक्ने थिएनन् । जो अहिले पनि उनमा लागू छ । कतिपय गाउँलेको हालत पनि त्यस्तै थियो । समाज परिर्वतन हुनुपर्छ, कोही धनी कोही गरिब हुनु हुँदैन भन्ने लाग्थ्यो ।
जनयुद्ध हिड्ने बेलामा उनका बाबुले नजानु युद्धमा मर्ने बाँच्ने ठेगान हुँदैन भनेर कयौं पटक आग्रह गरे । राजकुमार सम्पन्न परिवारकै थिए । बरु ब्यापार गरेर बस्नु ऋण खोज्दिन्छु पनि भने उनका बाबुले । तैपनि श्रेष्ठको मनले मानेन र युद्धमा होमिए ।

पहिलाको माओवादी र अहिलेको माओवादीमा आकाश र जमिनको फरक रहेको उनको भनाई छ । आफु जुन साेंच लिएर युद्धमा होमिए त्यो करिब पूरा नहुने उनको दावी छ । माओवादीले श्रमिकलाई माया गर्नुपर्ने तर माओवादीका तलदेखि माथिसम्मका लिडरहरु श्रमलाई घृणा गर्छन् । उनीहरु सर्वहारा वर्गभन्दा पनि पूँजिवादतिर उन्मुख भएको बताउँछन् ।

युद्धमै प्रेम, युद्धमै विवाह
युद्धकै क्रममा उनको प्रेम बस्यो । केहि समयको प्रेमपछि उनले ०५७ सालमा दोलखाकी देवी खड्कासँग जनवादी विवाह गरे । दुबै माओवादीमा छन् । उनीहरु दुबै जना पूर्व सांसद हुन् । खड्का पूर्व राज्यमन्त्रीसमेत भएकी थिइन् । खड्का पार्टीको पोलिटब्युरो सदस्य छिन् भने श्रेष्ठ केन्द्रीय सदस्य छन् ।

कुँवर खबरडबलीका संवाददाता हुन्, राजनीति र साहित्यमा रिपोर्टिङ गर्छन् ।

अब काठमाडौंमा खानेपानी हाहाकार दुर हुने

अब काठमाडौंमा खानेपानी हाहाकार दुर हुने

काठमाडौँ, २१ पुस । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लोडसेडिङ मुक्त भएसंगै काठमाण्डौं उपत्यकामा...   
जो जनयुद्धमा हतियार बनाउँथे, अहिले कुट्टो कुदालो समाउँछन्

जो जनयुद्धमा हतियार बनाउँथे, अहिले कुट्टो कुदालो समाउँछन्

पहिलो संविधानसभा चुनावमा सिन्धुपाल्चोकको क्षेत्र नं १ बाट प्रत्यक्ष चुनाव जितेका माओवादीका केन्द्रीय...   
नख्खु जेलमै जब ‘गुरिल्ला’ तयार गर्ने कुरा भयो

नख्खु जेलमै जब ‘गुरिल्ला’ तयार गर्ने कुरा भयो

काठमाडौं, १४ पुस ।  गणतन्त्रका लागि पञ्चायतकालमा नै सिंहदरबारमा बम पड्काउने नायकका रुपमा रामराजाप्रसाद...   
यसकारण ‘एनी हाउ, चुनाव गराउ’को  पक्षमा देउवा

यसकारण ‘एनी हाउ, चुनाव गराउ’को पक्षमा देउवा

कुनैबेला चुनावी शब्द उच्चारण नै नगर्ने नेपाली कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा अहिले प्रधानमन्त्री...   
‘तातोपानी नाका खुलाउन चीन तयार’

‘तातोपानी नाका खुलाउन चीन तयार’

काठमाण्डौं, १२ पुस । भूकम्पपछि बन्द रहेको तातोपानी नाका खुलाउने बिषयमा छलफल भएको छ । खासामा आज भएको...   
४ लाख ५८ हजारले लिए पहिलो किस्ता, ४१ हजार घर बनाए

४ लाख ५८ हजारले लिए पहिलो किस्ता, ४१ हजार घर बनाए

काठमाण्डौं, १० पुस । विनाशकारी भूकम्पले अति प्रभावित १४ जिल्लामा ६ लाख २६ हजार परिवारको घर ध्वस्त भयो...   
माओवादी नेतृत्वको तीन सरकार : तीन लोकप्रिय काम

माओवादी नेतृत्वको तीन सरकार : तीन लोकप्रिय काम

काठमाडौं, ७ पुस । शान्तिप्रक्रियापछि माओवादीले तीन पटक सरकारको नेतृत्व सम्हालेको छ । पहिलो संविधानसभा...   
तंग्रिदै तातोपानी

तंग्रिदै तातोपानी

तातोपानीमा गएको पहिरोलाइ ब्यवस्थापन गर्दै (तातोपानी) सिन्धुपाल्चोक, ५ पुस । यतिबेला तातोपानी क्षेत्र...   
भूकम्पले ढलेको लिपिङ बजार अझै उठ्न सकेन

भूकम्पले ढलेको लिपिङ बजार अझै उठ्न सकेन

(तातोपानी) सिन्धुपाल्चोक, ४ पुस । सधैं भीड लाग्ने तातोपानीको लिपिङ बजार यतिबेला सुनसान छ । लिपिङका सबै...   
२४ फोटोमा हेर्नुहोस् : त्यस्तो तातोपानीलाई भुकम्पले यस्तो बनायो

२४ फोटोमा हेर्नुहोस् : त्यस्तो तातोपानीलाई भुकम्पले यस्तो बनायो

(तातोपानी) सिन्धुपाल्चोक, २ पुस । ०७१ साउन १७ गते मध्ये राति सिन्धुपाल्चोकबासीले ठूलै बिपत्त व्यहोर्नु...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

सम्बन्धित शीर्षकहरु :
Top